Το παλιό «τραίνο», το γράφουμε «τρένο»: Ο ορθογραφικός κανόνας που εξηγεί γιατί

Πολύ πιθανόν θα έχετε δει κάποια παλιά επιγραφή σε κάποιο σιδηροδρομικό σταθμό, κάποιο απόκομμα από παλιά εφημερίδα ή τέλος πάντων κάποιο κείμενο που είχε γράψει η γιαγιά σας. Σε όλα αυτά, το πιθανότερο είναι ότι θα βλέπατε τη λέξη τρένο γραμμένη ως «τραίνο». Κάτι που θα μοιάζει παράταιρο σε νεότερους ομιλητές και ομιλήτριες της ελληνικής γλώσσας.

Θεωρητικά, η γραφή «τραίνο» είναι πιο ταιριαστή, γιατί μοιάζει με τον τρόπο γραφείς σε γαλλικά και αγγλικά τα οποία γνώριζαν οι περισσότεροι εκείνη την εποχή. Σύμφωνα με τον Νίκο Σαραντάκο, βέβαια, η λέξη ήρθε ως δάνεια από την ιταλική γλώσσα (treno), η οποία όμως με τη σειρά της είναι δάνειο από τη γαλλική γλώσσα. Μικρή σημασία έχουν αυτά.

Γιατί ξαφνικά το κάναμε «τρένο»;

Για πολλές δεκαετίες είχε κυριαρχήσει να γράφεται ως «τραίνο», κατά τη μίμηση της γραφής της λέξης σε αγγλικά και γαλλικά. Αυτό, βέβαια, στην πορεία θα δημιουργούσε μία σειρά από προβλήματα.

Ας σκεφτούμε ότι το ορθό θα ήταν να ακολουθήσουμε τον τρόπο γραφής της λέξης από τη γλώσσα από την οποία τη δανειστήκαμε. Αυτό θα δημιουργούσε τεράστιο πρόβλημα, με τη λογική ότι ο γράφων στην ελληνική γλώσσα θα έπρεπε να γνωρίζει την ορθογραφία από καμιά δεκαριά γλώσσες από τις οποίες δανείζεται η ελληνική.

Διαβάστε Επίσης: H ελληνική λέξη για το «καρπούζι» είναι για να βάλεις τα γέλια

Έτσι, ήρθε η γλωσσική μεταρρύθμιση του 1976 που είχε έναν απλό αλλό πολύ έξυπνο κανόνα ο οποίος μας γλίτωσε από τρομερό κόπο: Aπό εκει και έπειτα, όλες οι δάνειες λέξεις που μεταγράφονται στα ελληνικά, θα ορθογραφούνται με τον απλούστερο τρόπο. Δηλαδή με «ε», «ο» και «ι».

Το «τραίνο» ακολούθησε αυτόν τον κανόνα και έγινε «τρένο». Και όχι μόνο αυτό. Το “tennis” γράφεται «τένις», η “omellette” γράφεται “ομελέτα”, το “mail” «μέιλ» κτλ κτλ.

Αυτό βέβαια έχει και κάποιες εξαιρέσεις. Για παράδειγμα, θα βρούμε και «στιλ» αλλά και «στυλ» αλλά ούτως ή άλλως κανένας τόσο πρόσφατος ορθογραφικός κανόνας δεν μπορεί να καθιερωθεί παντού.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.