Κάπνισμα: Αναζητώντας νέες προσεγγίσεις για τη διαχείρισή του

Το 2021 υπήρχαν 1,1 δισεκατομμύρια καπνιστές σε όλο τον κόσμο, ενώ το 2023 έχουν αυξηθεί σε 1,3 δισεκατομμύρια. Η αύξηση αυτή σχετίζεται σε έναν βαθμό με την αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού, όμως, «δείχνει» και ότι οι πολιτικές που υιοθετούνται για τη μείωσή του δεν αποδίδουν ικανοποιητικά.

Την ίδια στιγμή βαρύ είναι το κόστος στην υγεία αλλά και την οικονομία. Το κάπνισμα αποτελεί μία βασική αιτία μη μεταδοτικών νοσημάτων, με το συνολικό κόστος που αποδίδεται σε αυτό να ανέρχεται σε σχεδόν 2% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Στα μη μεταδοτικά νοσήματα οφείλεται το 90% των πρόωρων θανάτων και το 60% των δαπανών για θεραπεία. Το 38% των ισχαιμικών καρδιοπαθειών αποδίδεται στη χρήση τσιγάρου, όπως και το 30% των εγκεφαλικών επεισοδίων, το 79% των καρκίνων του πνεύμονα/βρόγχου και το 63% της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ).

Τα παραπάνω αναφέρθηκαν κατά τη διάρκεια του πρόσφατου 6th Summit on Tobacco Harm Reduction, που διεξήχθη στην Αθήνα, από τη Διεθνή Εταιρεία ανεξάρτητων επιστημόνων για τον Έλεγχο του Καπνίσματος & τη Μείωση της Βλάβης από το Κάπνισμα, “SCOHRE”, με στόχο την ανεύρεση μιας καλύτερης προσέγγισης για την αντιμετώπιση της επιβάρυνσης που παγκοσμίως προκαλεί η χρήση τσιγάρου.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Andrzej Fal, πρόεδρο στην Εταιρεία Δημόσιας Υγείας της Πολωνίας, η πρόληψη –μέσω της υιοθέτησης αλλαγών στον τρόπο ζωής, μείωσης των συμπεριφορικών παραγόντων κινδύνου και μείωσης της βλάβης από το κάπνισμα- αποτελεί την πλέον αποτελεσματική επένδυση στη μελλοντική υγεία του πληθυσμού.

Πώς θα αλλάξουν τα δεδομένα

O Dr Fal τόνισε ότι για την καταπολέμηση του καπνίσματος και των συνεπειών του είναι σημαντικό οι κυβερνήσεις να λάβουν μέτρα πρόληψης και καταστολής, μεταξύ αυτών και η δημιουργία πολυάριθμων Κλινικών Διακοπής του καπνίσματος, με ολιστική προσέγγιση και ελεύθερη πρόσβαση για όλους.

Ιδιαίτερη μνεία έκανε -μεταξύ άλλων- στον περιορισμό της προσβασιμότητας στα συμβατικά τσιγάρα, ιδίως σε χώρους ταχείας πώλησης αλλά και στην συνεχή αύξηση των φόρων τους προκειμένου να είναι δυσπρόσιτα.

Όπως ο ίδιος επεσήμανε, τα εναλλακτικά προϊόντα καπνού κατέχουν εξέχουσα θέση στην όλη προσπάθεια. Ο καθηγητής εξέφρασε την πεποίθηση ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) «χάνει τον πόλεμο κατά του καπνίσματος», καθώς εμμένει στις οριζόντιες απαγορεύσεις, χωρίς να εντάσσει στις οδηγίες του τα προϊόντα μείωσης της βλάβης από τον καπνό. Με αυτόν τον τρόπο, ωστόσο, στερεί την υποστήριξη προς τους καπνιστές που θέλουν να διακόψουν το κάπνισμα, αλλά δεν καταφέρνουν να πετύχουν το στόχο τους.

«Κανείς δεν είπε ότι τα προϊόντα αυτά είναι αβλαβή. Είναι όμως πολύ λιγότερο επιβλαβή από τα συμβατικά τσιγάρα», δήλωσε χαρακτηριστικά. «Εάν αυτοί που χαράσσουν πολιτικές δεν το γνωρίζουν ή δεν το πιστεύουν, ας χρηματοδοτήσουν δική τους μελέτη για να το διαπιστώσουν. Είναι λάθος, όμως, να απορρίπτουν κάτι, μόνο και μόνο επειδή δεν το γνωρίζουν», πρόσθεσε, προτείνοντας να δημιουργηθούν ομάδες εμπειρογνωμόνων στις κυβερνήσεις, οι οποίες θα εξετάζουν τα επιστημονικά στοιχεία προκειμένου να αποφασίσουν εάν κάτι υφίσταται μείωση της βλάβης ή όχι.

Ρεαλιστικές πολιτικές

Σύμφωνα με τον David Sweanor, πρόεδρο του Κέντρου για το Δίκαιο, την Πολιτική και την Ηθική της Υγείας, επίκουρο καθηγητή Νομικής στο Πανεπιστήμιο της Οττάβα, πρέπει να ασκηθεί πίεση στις κυβερνήσεις, τους οργανισμούς υγείας και την καπνοβιομηχανία να συγκεντρώσουν τα διαθέσιμα δεδομένα για τη μείωση της βλάβης και να πείσουν το κοινό με αξιόπιστο τρόπο σχετικά με τα οφέλη της. «Ο κόσμος αγοράζει τσιγάρα καθημερινά, έτσι έχουμε κάθε μέρα την ευκαιρία να παρέμβουμε, παρέχοντας ένα προϊόν που είναι ριζικά λιγότερο επικίνδυνο, δεν προκαλεί βλάβη στους γύρω μας και προκαλεί λιγότερη εξάρτηση. Επίσης, μπορούμε να φροντίσουμε το προϊόν αυτό να είναι ευρύτερα διαθέσιμο, σε σχέση με τα τσιγάρα, σε χαμηλότερη τιμή και με ακριβέστερη πληροφόρηση για τον σχετικό κίνδυνο», είπε ο καθηγητής.

Ο Dr Fall αναφέρθηκε στο παράδειγμα χωρών όπως η Σουηδία και η Νέα Ζηλανδία, οι οποίες έχουν ακολουθήσε πιο ρεαλιστικές πολιτικές, με έμφαση στην υποστήριξη των καπνιστών και όχι σε οριζόντια περιοριστικά μέτρα. Ειδικότερα, η Σουηδία παρέχει στους καπνιστές εναλλακτικές επιλογές, καθιστώντας τα προϊόντα μείωσης της βλάβης προσβάσιμα, αποδεκτά και οικονομικά προσιτά, αντί να εφαρμόζει τις ίδιες απαγορεύσεις με αυτές στα τσιγάρα. Η προσπάθεια πλαισιώνεται με εκπαίδευση καθώς και μέτρα ελέγχου του καπνού. «Η Σουηδία έχει το χαμηλότερο ποσοστό καρκίνου και ΧΑΠ στην Ευρώπη. Τα κρούσματα καρκίνου είναι κατά 41% χαμηλότερα απ’ τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και οι θάνατοι από καρκίνο του πνεύμονα είναι κάτω από τους μισούς σε σχέση με την ΕΕ», τόνισε ο Dr. Fal. Και πρόσθεσε: «Οι Σουηδοί είναι ακόμα εξαρτημένοι από τη νικοτίνη. Ζουν όμως πιο υγιείς, με πολύ λιγότερη ΧΑΠ και καρκίνους. Επομένως η επιτυχία υφίσταται».

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.