Γιατί όσοι αντιμετωπίζουν συνέχεια οικονομικά προβλήματα κινδυνεύουν περισσότερο από το Αλτσχάιμερ

Γνωρίζουμε όλοι εκ πείρας πως τα οικονομικά προβλήματα δημιουργούν έντονο στρες και κατά συνέπεια βλάπτουν την υγεία, ειδικά όταν έχουν επίμονο χαρακτήρα, δηλαδή δεν είναι περιστασιακά αλλά τείνουν να γίνουν «ρουτίνα».

Κι αυτό γιατί η συσσωρευτική τους επίδραση στον οργανισμό είναι εντελώς διαφορετική από το να αντιμετωπίζει κάποιος παροδικά μια αντιξοότητα.

Τώρα, πλέον, και με τη σφραγίδα της επιστήμης, αποδεικνύεται ότι η μόνιμη οικονομική δυσχέρεια επιταχύνει την εγκεφαλική γήρανση, με συνέπεια τα «ζορισμένα» άτομα (στα χρηματικά ζητήματα) να έχουν πρόωρη έκπτωση εγκεφαλικών λειτουργιών, όπως αποδεικνύει η μακροβιότερη σε διάρκεια  μελέτη στον κόσμο που υλοποιούν  επιστήμονες του Πανεπιστημίου University College London (UCL), η οποία ξεκίνησε πριν από 80 χρόνια.

Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο  επιστημονικό περιοδικό  «Innovation in Ageing», εξέτασε δεδομένα από 2.759 άτομα στο Ηνωμένο Βασίλειο που συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής τους στο πλαίσιο της Εθνικής Έρευνας για την Υγεία και την Ανάπτυξη του Medical Research Council (MRC), η οποία ξεκίνησε το μακρινό 1946.

Το MRC (Ιατρικό Ερευνητικό Συμβούλιο), αποτελεί ένα κορυφαίο, δημόσιο οργανισμό χρηματοδότησης και συντονισμού ιατρικών και βιοϊατρικών ερευνών, που Ιδρύθηκε το 1913 στο Ηνωμένο Βασίλειο  και αποτελεί βασικό συμβούλιο του οργανισμού UK Research and Innovation (UKRI).

Σημειώνεται ότι η βρετανική «διαχρονική» μελέτη του 1946, που διοργανώθηκε από το  Πανεπιστήμιο UCL, είναι η μακροβιότερη συνεχόμενη μελέτη παρακολούθησης στον κόσμο. Οι συμμετέχοντες οι οποίοι εγγράφηκαν κατά τη γέννηση τους τότε,  γιόρτασαν φέτος  τα 80ά γενέθλιά τους.

Διαβάστε ακόμα: Ζούμε περισσότερο, αλλά περνάμε περισσότερα χρόνια άρρωστοι - Τι δείχνει νέα έρευνα για την Ελλάδα

Το χαμηλό εισόδημα σχετίζεται με πιο κακή εγκεφαλική υγεία

Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι τα άτομα που αντιμετώπιζαν είτε επίμονες οικονομικές δυσκολίες είτε είχαν μόνιμα χαμηλό εισόδημα στην πρώιμη και μέση ενήλικη ζωή είχαν λιγότερο καλές επιδόσεις σε γνωστικά τεστ μέχρι την ηλικία των 53 ετών.

Εξετάζοντας μια υποομάδα ανθρώπων που είχαν υποβληθεί σε σαρώσεις μαγνητικής τομογραφίας (MRI) εγκεφάλου, η ομάδα διαπίστωσε ότι όσοι ζούσαν με χαμηλό εισόδημα είχαν χειρότερη υγεία του εγκεφάλου (συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης συρρίκνωσης του εγκεφάλου) αργότερα στη ζωή τους, δηλαδή σε ηλικίες από  69 έως 71 ετών.

Η οικονομική στήριξη των ευάλωτων (και) μέτρο πρόληψης των νέων περιστατικών νόσου Αλτσχάιμερ

Ένας εκ των συγγραφέων της μελέτης, ο  Δρ. Ζακ Γουέλς από τη Μονάδα Δια Βίου Υγείας και Γήρανσης στο Πανεπιστήμιο UCL επεσήμανε: «Οι περισσότερες μελέτες σχετικά με τη γνωστική γήρανση/έκπτωση εξετάζουν τις οικονομικές δυσκολίες μόνο σε ένα χρονικό σημείο.

Η μελέτη μας, χρησιμοποιώντας δεδομένα δεκαετιών, μας επιτρέπει να δούμε ότι η συσσώρευση των δυσκολιών κατά τη διάρκεια πολλών ετών συνδέεται με χειρότερα αποτελέσματα στη γνωστική υγεία- κάτι που δεν ισχύει στα περιστασιακά επεισόδια αντιξοοτήτων».

Η επικεφαλής συγγραφέας, καθηγήτρια Πραβέθα Πατάλαϊ (Praveetha Patalay) από την  Μονάδα Δια Βίου Υγείας και Γήρανσης και Κέντρο Διαχρονικών Μελετών του UCL, πρόσθεσε: «Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι η υποστήριξη των ατόμων που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες και η μείωση της χρόνιας φτώχειας θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην πρόληψη της γνωστικής παρακμής και της εμφάνισης των περιστατικών άνοιας στο μέλλον».  

Εντοπίστηκαν 3 πληθυσμιακές κατηγορίες υψηλού κινδύνου

Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι η σύνδεση μεταξύ των οικονομικών αντιξοοτήτων και της επιδεινούμενης υγείας του εγκεφάλου αργότερα στη ζωή ήταν ιδιαίτερα ισχυρή για τους άνδρες, εκείνους που έζησαν σε δύσκολο (μειονεκτικό) περιβάλλον  στην παιδική ηλικία και εκείνους που έφεραν μια γενετική μετάλλαξη, την APOE-ε4, η οποία  αποδεδειγμένα αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης νόσου Αλτσχάιμερ.

Γιατί οι άνδρες πιέζονται περισσότερο

Οι άνδρες που αντιμετώπιζαν επίμονες οικονομικές αντιξοότητες τα πήγαν χειρότερα στα γνωστικά τεστ στην ηλικία των 53 ετών, σε σύγκριση με τις γυναίκες.

Πιθανοί λόγοι για αυτή τη διαφορά μπορεί να περιλαμβάνουν το γεγονός ότι οι άνδρες που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση μπορεί να έχουν χειρότερες συμπεριφορές υγείας (όπως το κάπνισμα και η κατάχρηση αλκοόλ) από τις γυναίκες που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση και ότι οι άνδρες μπορεί να βιώνουν περισσότερο το άγχος των οικονομικών αντιξοοτήτων, ειδικά επειδή θεωρούνται παραδοσιακά οι «κουβαλητές» στο νοικοκυριό-ας μην ξεχνάμε ότι μιλάμε για ανθρώπους  που γεννήθηκαν το 1946 και σε αυτή την ηλικιακή ομάδα ο άνδρας ήταν ο βασικός εργαζόμενος στην οικογένεια. 

Στην καρδιά του προβλήματος το χρόνιο στρες, που προκαλεί φλεγμονή

Οι ερευνητές αναφέρουν διαφορετικούς μηχανισμούς που θα μπορούσαν να συνδέσουν τη γνωστική γήρανση και τις οικονομικές δυσκολίες, συμπεριλαμβανομένης της χρόνιας φλεγμονής, η οποία είναι γνωστό ότι επιταχύνει τη γήρανση του εγκεφάλου και η οποία πυροδοτείται από το χρόνιο στρες.

Ένας άλλος παράγοντας είναι ότι η συχνή ανησυχία για τα χρήματα, αν θα φτάσουν, αν θα υπάρξουν χρέη, τι πρέπει να πληρωθεί πρώτο, μπορεί να αυξήσει το γνωστικό φορτίο, με συνέπεια οι άνθρωποι να μην έχουν διάθεση και αντοχή για άλλες γνωστικές δραστηριότητες.

Για παράδειγμα, ένας άνθρωπος που πιέζεται πολύ οικονομικά έχει ελάχιστες πιθανότητες να διαβάζει λογοτεχνικά βιβλία, να παίζει σκάκι και άλλα παιχνίδια στρατηγικής, να βλέπει θέατρο, σινεμά ή να κάνει άλλες δραστηριότητες που διεγείρουν τη γνωστική λειτουργία. 
   
Οι ερευνητές δήλωσαν επίσης ότι, ενώ όσοι αντιμετώπισαν οικονομικές δυσκολίες ή είχαν χαμηλό εισόδημα τα πήγαν λιγότερο καλά σε γνωστικά τεστ στην ηλικία των 53 ετών, η απόδοσή τους σε ένα τεστ μνήμης μειώθηκε πιο με πιο αργό ρυθμό μεταξύ των ηλικιών 53 και 69 ετών. Η εξήγηση αυτού του φαινομένου είναι πως  πιθανότατα τα άτομα αυτά είχαν ήδη υποστεί σημαντικές γνωστικές απώλειες σε σύγκριση με τους συνομηλίκους  τους, που δεν αντιμετώπισαν  επίμονη οικονομική πίεση.

Οι συμμετέχοντες στη μελέτη ρωτήθηκαν για το εισόδημα του νοικοκυριού τους σε τρία στάδια, στις ηλικίες των 26, 43 και 53 ετών, και ταξινομήθηκαν ως έχοντες μόνιμα χαμηλό εισόδημα, εάν βρίσκονταν στο κατώτερο 20% της ομάδας τουλάχιστον δύο φορές, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 16% (περίπου ένας στους έξι) των συμμετεχόντων.

Οι οικονομικές δυσκολίες αξιολογήθηκαν χρησιμοποιώντας ερωτήσεις όπως το αν οι άνθρωποι δυσκολεύονταν να διαχειριστούν το εισόδημά τους και αν είχαν δυσκολία στην πληρωμή λογαριασμών.

Οι συμμετέχοντες ταξινομήθηκαν ως έχοντες βιώσει επίμονες δυσκολίες εάν σημείωσαν βαθμολογία πάνω από ένα όριο στο ερωτηματολόγιο τουλάχιστον δύο φορές μεταξύ των ηλικιών 36 και 53 ετών. Αυτό αντιπροσώπευε το 12% (περίπου ένας στους οκτώ) των συμμετεχόντων.

Δύο λειτουργίες του εγκεφάλου αξιολογήθηκαν

Τα γνωστικά τεστ αξιολόγησαν τη λεκτική μνήμη και την ταχύτητα επεξεργασίας. Οι μαγνητικές τομογραφίες (MRI) επέτρεψαν στους ερευνητές να μετρήσουν παράγοντες όπως η ατροφία (συρρίκνωση) του εγκεφάλου και η διαστολή των κοιλιών - δηλαδή η διαστολή των κοιλοτήτων που γεμίζουν με υγρό στον εγκέφαλο - η οποία αποτελεί ένδειξη κακής υγείας του εγκεφάλου.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.