Αυτό που δεν λέει κανένας σε έναν νέο γονέα στην Ελλάδα

Λίγες ώρες πριν γράψω αυτό το κείμενο, είχα παραδώσει μαζί με τη σύντροφο μου, την κόρη μας στο σχολικό λεωφορείο του βρεφονηπιακού σταθμού.  Ο αποχωρισμός αυτός ήταν πάρα πολύ δύσκολος. Δεν με έχουν μαχαιρώσει ποτέ, αλλά εκείνη η εικόνα, της 10 μηνών κόρης μας να μπαίνει σε ένα άγνωστο όχημα μαζί με πολλα άλλα παιδάκια, έμοιαζε με μαχαιρία. Θελω πολύ να περάσουν οι μέρες και οι εβδομάδες και να ξεχάσω αυτή την εικόνα. Επίσης θα ήθελα να μην ζήσει κάτι ανάλογο κανένας άλλος εργαζόμενος γονέας στην Ελλάδα, αν και το ξέρω ότι αυτή η ευχή μου δεν είναι ρεαλιστική. 

Γιατί όμως;

Εμείς οι νέοι γονείς αποτελούμε μια ομάδα ψηφοφόρων αρκετά θελκτική για κάθε πολιτικό κόμμα που θέλει να λέει πως έχει κοινωνικές ευαισθησίες. Δεχόμαστε πάρα πολλές υποσχέσεις, που συνήθως περιέχουν παροχές σε χρήματα, «κουμπαράδες» και κάποιες δυνατότητες για τη φύλαξη παιδιών που ενεργοποιούνται εφόσον καλύπονται οι ανάλογες προϋποθέσεις και ως εκεί. Καθώς ζούμε σε μια μετα-μνημονιακή οικονομία, η βοήθεια προς τους γονείς και η συνολική αντιμετώπιση του δημογραφικού ελάχιστα αλλάζει από κυβέρνηση σε κυβέρνηση. Το ταμείο είναι μείον και με αυτή τη συνθήκη πορευόμαστε. 

Κάπως έτσι λοιπόν, οι γονείς καλούνται να βγάλουν πολλούς λαγούς από τα καπέλα τους, να γίνουν αρκετά ευέλικτοι στο ζήτημα που μοιάζει κάπως σαν τον ελέφαντα στο δωμάτιο που όλοι κάνουν πως δεν βλέπουν.Τι γίνεται με το παιδί όταν οι γονείς καλούνται να γυρίσουν full time στην εργασία τους; 

Αμέσως κάποια γιαγιά θα φωνάξει γεμάτη περηφάνια και συγκίνηση «Θα το μεγαλώσω εγώ» και θα ζητήσει με επιμόνη να της γίνει ανάθεση ενός (πολύ δύσκολου) έργου. Κάποια ακόμα πιο φιλόδοξη γιαγιά, με ελεύθερο το από πάνω διαμέρισμα, θα πει στους γονείς «αλλάξτε σπίτι, ελάτε να μείνουμε πάνω-κάτω και θα το μεγαλώσω εγώ το παιδί σας» σε κάτι που μοιάζει - παραφράζοντας τη θρυλική ατάκα του Δον Κορλεόνε στον «Νονό» - σαν μια πρόσφορά που κανένας γονέας δεν θα μπορούσε αρνηθεί. 

Αυτό σημαίνει πως οι γονείς που δεν έχουν κάποια γιαγιά για να της αναθέσουν εν λευκώ το μεγάλωμα του παιδιού τους (ή πού δεν θέλουν να το κάνουν), ή οι γονείς που δεν θέλουν να αλλάξουν σπίτι, θα πρέπει να βρούν κάποιο εναλλακτικό σχέδιο, δηλαδή μια νταντά πλήρους απασχόλησης. Για να βρει κανείς μια νταντά πλήρους απασχόλησης έμπειρη και ικανή, πρέπει να έχει τη δυνατότητα να διαθέσει 800-1000 ευρώ. Όταν ένα ζευγάρι στην Ελλάδα έχει συνήθως συνολικο μηνιαίο εισόδημα γύρω στα 2.500 ευρώ και πληρώνει ενοίκιο, λογαριασμούς, σούπερμαρκετ και όλα τα έξοδα που προκύπτουν από την ανατροφή ενός παιδιού, μια τέτοια δαπάνη δεν είναι ρεαλιστική.

Η αμέσως επόμενη λύση λοιπόν, είναι ο βρεφονηπιακός σταθμός. Εκεί όπου ένα βρέφος 8-10 μηνών θα κληθεί να μπει για πρώτη φορά στη ζωή του σε ένα σχολικό λεωφορείο με άλλα παιδάκια (πρώτο σοκ), θα περάσει 7-8 ώρες σε μια αίθουσα με άλλα παιδάκια (δεύτερο σοκ), θα φάει το φαγητό του από μια κυρία που δεν την έχει ξαναδεί στη ζωή του (τρίτο σοκ) και αυτά είναι μόνο τα πρώτα μεγάλα «ζόρια» αυτής της εμπειρίας. 

Κάπου εδώ θα αντηχήσει ξανά η φωνή εκείνου του φίλου/πρώην συναδέλφου, στην απάντηση που μου είχε δώσει όταν του είχα ανακοινώσει ότι η κόρη μου θα παέι σε βρεφονηπιακό σταθμό. «Τη μια μέρα θα κολλάει μικρόβια και θα αρρωσταίνει το παιδί, την άλλη θα κολλάς από το παιδί εσύ». Μου είχε φανει πολύ κυνικό, πολύ σκληρό όταν το είχα ακούσει, αλλά μετά τον είχα καταλάβει. Είναι ένας γονέας που ενεργοποίησε τις καλύτερες διαθέσιμες άμυνες που είχε για την ευζωία του παιδιού του, πιθανότατα προσέλαβε κάποια νταντά. 

Έξω είναι αλλιώς;

Στη Νορβηγία, μητέρα και πατέρας δικαιούνται 16 εβδομάδες άδειας (με πλήρεις οικονομικές απολαβές) ή 18 εβδομάδες (με 80% των μισθών τους) για το μεγάλωμα του παιδιού τους από κοινού. Στη Σουηδία δίνονται στην μητέρα 16 μήνες άδειας, με τον μισθό του γονέα να καλύπτεται πλήρως. Υπάρχουν και οι μετριοπαθείς προσεγγίσεις, όπως στο Βέλγιο, όπου οι γονείς δικαιούνται τέσσερις μήνες γονικής άδειας, που δίνεται όμως σε τμήματα (μέχρι 1 μήνα με πλήρείς απολαβές, μέχρι 2 με το 80% του μισθού). Στις Βρυξέλλες θεωρείται μονόδρομος επίσης, η φύλαξη των παιδιών σε βρεφονηπιακό σταθμό.

«Πριν τελειώσουμε, τελειώνει η τηλεκάρτα»

Αντί επιλόγου, αυτό το κείμενο έγινε ένα κλικ πιο δραματικό, με αναφορά σε ένα τραγούδι του Αντώνη Βαρδή που μιλούσε για τότε που δεν είχε χρόνο να δει το γιό του.  Σήμερα οι τηλεκάρτες είναι είδος μουσειακό, σε αντίθεση με την κάρτα που χτυπάει ένας εργαζόμενος για να μπει στο χώρο εργασίας του. 

Αυτό που δεν λέει λοιπόν κανένας σε ένα νέο γονέα στην Ελλάδα, είναι ότι (κάποια) λεφτά ίσως υπάρχουν για τον πρώτο καιρό μετά τη γέννα, χρόνος για την ανατροφή του παιδιού δεν υπάρχει. Καλά τα παιδιά κύριοι γονείς, αλλά αν ζητήσετε άδεια νορβηγικού χαρακτήρα, θα ξεχάσετε πώς είναι να χτυπάτε κάρτα.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.