«Λεάο, συγγνώμη, αλλά είμαι άντρας και δεν έχω ιδέα από ποδόσφαιρο»

Σε story στο Instagram ο διεθνής της Πορτογαλίας, Ραφαέλ Λεάο, είπε να κάνει επίδειξη βλακείας. «Τελείωσε το Μουντιάλ κορίτσια. Σταματήστε να υποκρίνεστε ότι καταλαβαίνετε από ποδόσφαιρο». Πώς μας προέκυψε αυτό το πανηγυρικά αχρείαστο gatekeeping; Ή μήπως το να καταλαβαίνει κανείς από ποδόσφαιρο (λες και είναι πυρηνική φυσική) εξαρτάται από το φύλο του;

Τι διάολο είναι το οφσάιντ

Ως άντρας, δεν έχω ιδέα από ποδόσφαιρο. Δεν περίμενα το Μουντιάλ για να υποκριθώ ότι καταλαβαίνω. Έτσι και αλλιώς, δεν το καταλαβαίνω. Προσπάθησα όμως να το αλλάξω αυτό.

Διαβάστε επίσης: Γιατί η Αργεντινή κατάφερε να κάνει τον ποδοσφαιρικό πλανήτη να την αντιπαθήσει

Μεγάλωσα σε ένα σπίτι που το ποδόσφαιρο δεν είχε ιδιαίτερη σημασία, εκτός αν υπήρχε κάποιος σημαντικός αγώνας ή έπαιζε η Εθνική. Δεν έχω πάει ποτέ στο γήπεδο. Δεν έχω πανηγυρίσει το γκολ κάποιας ομάδας. Δεν ήξερα τι είναι το οφσάιντ. Για να μην τα πολυλογώ, άσχετος με την μπάλα. Ναι, είμαι άντρας και δεν έχω ιδέα από ποδόσφαιρο, ούτε με απασχόλησε ποτέ. 

Βασικά, για να είμαι ειλικρινής, με απασχόλησε αν πάει κάτι λάθος με μένα. Δεν ήμουν ποτέ αθλητικός τύπος. Στο σχολείο, η παρέα μου ήταν τα βιβλία. Όχι ότι ήμουν και κανένας τρομερός μαθητής αλλά δυσκολευόμουν να μπω στο πλαίσιο του ποδοσφαίρου. Δυσκολευόμουν να παίξω μπάλα με τα υπόλοιπα παιδιά. Μου φαινόταν αποτρεπτικό, δεν έβρισκα κάτι που να με ελκύει. Ίσως κατά βάθος να με φόβιζε ο ανταγωνισμός ή η βιτριολική κακία που οι ποδοσφαιρόφιλοι έφηβοι είχαν απέναντι σε έναν άμπαλο.

Ακόμη και την ώρα της γυμναστικής («πάρτε μπάλα και παίξτε») εγώ καθόμουν στην άκρη. Ή, τις ελάχιστες φορές που προσπαθούσα να χωθώ, έμπαινα στον ρόλο του διαιτητή, ίσα για να νιώσω ότι κάτι κάνω κι εγώ. Βέβαια, διαιτητής που δεν έχει την παραμικρή ιδέα από μπάλα ίσως δημιουργεί κάποια προβλήματα στο παιχνίδι. Όπως και να έχει, είχα πάντα έναν φόβο απέναντι στο άθλημα. Και σταδιακά, αυτός ο φόβος έγινε σνομπισμός. 

Το ποδόσφαιρο γύρω μου ήταν πάντα το «ανδρικό» σπορ, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό. Γνωρίσαμε τον σεξισμό από μικρή ηλικία και σε μεγάλο βαθμό, τον αναπαράγουμε. Θυμάμαι τα κορίτσια στο σχολείο που είχαν το θάρρος να παίζουν μπάλα με τα αγόρια.

Αντιμετωπίζονταν με μια καχυποψία, σαν κάτι να πήγαινε λάθος, κάτι να μην κόλλαγε. Αναφέρθηκα σε «θάρρος» γιατί αν εγώ είχα να αντιμετωπίσω την κακία ως άμπαλος άντρας, μια νεαρή γυναίκα είχε να αντιμετωπίσει και τα σχόλια για τη σεξουαλικότητά της.

Το βίωνα αυτό αλλά ως παρατηρητής. Εγώ έφερα το βάρος της αμπαλοσύνης, πράγμα αφύσικο αφού είμαι άντρας. Μια γυναίκα όμως ήταν πάντα ένα ξένο σώμα, κυριολεκτικά αφύσικο να ασχολείται με το ποδόσφαιρο, ακόμη κι αν παίζει εξαιρετικά καλά. 

Αυτό λοιπόν που αναπαράγει ο Λεάο είναι ένα κλασικό στερεότυπο, βλακώδες, ανούσιο, που κακά τα ψέματα, φανερώνει μια τρομερή ανασφάλεια. Και φανερώνει κι ένα πανηγυρικά ανούσιο gatekeeping που προανέφερα.

Δεν μπορούμε απλώς να χαιρόμαστε το ποδόσφαιρο;

Αφήνοντας πίσω τον σεξισμό του Λεάο λοιπόν, αξίζει να σταθούμε στο πώς ορισμένοι θεωρούν το ποδόσφαιρο προνομιακό πεδίο που τους ανήκει. Αυτό το κατάλαβα πολύ καλά τον τελευταίο καιρό. Δεν υποκρίθηκα κάποιο ενδιαφέρον για το Μουντιάλ, ούτε υποκρίθηκα ότι καταλαβαίνω από ποδόσφαιρο. Είμαι ένας άνθρωπος που ο κύκλος μου ξέρει πολύ καλά τι σχέση που έχω με τη μπάλα. 

Μόλις όμως άρχισα να δείχνω ενδιαφέρον, να ψάχνω, να σκαλίζω, να προσπαθώ να μάθω, συνάντησα μια κοινή αντίδραση: «ναι, πες μας ότι έγινες και ποδοσφαιρόφιλος τώρα». Υπήρχε έντονη δόση ειρωνείας και σαρκασμού. Ένιωσα σαν να μπήκα σε έναν ιερό χώρο στον οποίο δεν ανήκω. Έτσι τουλάχιστον νιώθει το παιδί μέσα μου που συνάντησε τόσους τραμπούκους που κρατούσαν στα χέρια τους τη μπάλα. Και εν μέρει, τους συναντάει και σήμερα αλλά με διαφορετικό τρόπο

Υπάρχει αυτή η περιφρούρηση του αθλήματος, αυτή η προσπάθεια να διαφυλάξουν κάποιοι (σαν τον Λεάο) το ποδόσφαιρο και να το κρατήσουν μόνο για τον εαυτό τους. Να το προστατεύσουν από όλα τα ξένα σώματα. Από τις γυναίκες λόγω σεξισμού, από άμπαλους λόγω κόμπλεξ. Δεν τους ανήκει όμως το ποδόσφαιρο. Αν μπορώ να κάνω μια επισήμανση ως άσχετος, είναι αυτή. 

Στο επίκεντρο του ποδοσφαίρου, είναι η χαρά, είναι οι αναμνήσεις. Έχω το δεύτερο από το Euro του 2004 με την οικογένειά μου. Έχω το πρώτο από τα Μουντιάλ της ζωής μου. Όλοι μπορούν να έχουν και τα δύο. Η μπάλα δεν έχει ονοματεπώνυμο, ούτε πνευματικά δικαιώματα. Δεν μπορούμε να χαιρόμαστε όλοι το ποδόσφαιρο με τον ίδιο τρόπο; Φυσικά και μπορούμε, και κανείς δεν μπορεί να μας σταματήσει. Ούτε ένας διεθνής της Πορτογαλίας που απέτυχε να βοηθήσει την ομάδα του να προχωρήσει και τώρα κάνει κήρυγμα αφού δεν μπορεί να κάνει και κάτι άλλο.

Στο τέλος της μέρας, η χαρά του ποδοσφαίρου, οι μνήμες του και η ιστορία του, ανήκουν σε όλους. Σταματάω εδώ τώρα γιατί ανέλαβα την Εθνική Ελλάδος στο Football Manager και έχω παιχνίδι με την Αγγλία. Φιλιά από έναν (πρώην;) άμπαλο.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.