Μια απαγόρευση δεν αφαιρεί την επιθυμία

Την απαγόρευση των social media ανακοίνωσε σήμερα (8/4) ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για ανηλίκους κάτω των 15 ετών. Δεν πέσαμε από τα σύννεφα όταν το ακούσαμε, καθώς το έχει προαναγγήλει εδώ και περίπου δύο μήνες, αλλά όσο να 'ναι η επίσημη ανακοίνωσή του, μας έδωσε την ευκαιρία να το επεξεργαστούμε λίγο παραπάνω. 

Ισχύει ότι, τα social media έχουν γίνει πιο παρεμβατικά από ποτέ και ότι οι νέοι είναι βουτηγμένοι μέσα σε αυτά. Η γενιά στην οποία αναφέρεται ο Κυριάκος Μητσοτάκης, δηλαδή παιδιά έως 15 ετών, έχει υποστεί τη μεγαλύτερη ζημιά. Καταναλώνει με τα κιλά αχρείαστο περιεχόμενο, ενίοτε και βλαβερό, ενώ έχει διαπιστωθεί σε έρευνες ότι, αν και τα λένε «κοινωνικά» δίκτυα, μόνο καλό δεν κάνουν στην κοινωνικοποίηση. 

Και για να μην βγάλουμε τις ουρές μας απ'έξω, οι ενήλικες καθόλου δεν ξεφεύγουν από τον κανόνα. Ο μόνος λόγος που η συζήτηση περιορίζεται στους ανηλίκους, είναι επειδή βρίσκονται σε τρυφερή ηλικία και διαμορφώνουν την προσωπικότητα τους. 

Οι φραγμοί, οι περιορισμοί, έπρεπε να τεθούν. Ωστόσο, από πότε η ολική απαγόρευση είναι λύση; Ανέκαθεν δεν μου άρεσαν οι απαγορεύσεις. Για τον απλούστατο λόγο ότι δεν αντιμετωπίζεις ένα πρόβλημα αλλά το κρύβεις κάτω από το χαλάκι. Πώς θα πας από το 1 στο 5 όταν δεν έχεις περάσει από το 2, το 3 και το 4;

Με την απότομη διακοπή δεν καλλιεργείς μια κουλτούρα και δεν εκπαιδεύεις, αλλά επιβάλλεις κάτι που ο εγκέφαλος, πόσο μάλλον ενός μικρού παιδιού, δεν προλαβαίνει να επεξεργαστεί. Θα λέγαμε ότι είναι «πολιτισμικό σοκ».

Διαβάστε επίσης: «Είμαι 31 χρονών και δεν είχα ποτέ social media»

Η απαγόρευση δεν αφαιρεί την επιθυμία 

Εκτός, από την κουλτούρα που δεν καλλιεργείται, η ιστορία έχει δείξει γενικά ότι η απαγόρευση φέρνει τα αντίθετα αποτελέσματα.

Διαβάστε επίσης: Μητσοτάκης σε φον ντερ Λάιεν: «Ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την προστασία ανηλίκων από τον ψηφιακό εθισμό»

Για παράδειγμα, πίσω στο 1920, οι ΗΠΑ απαγόρευσαν το αλκοόλ. Η απαγόρευση του αλκοόλ στις Ηνωμένες Πολιτείες τη δεκαετία του 1920 δεν έβαλε τέλος στην κατανάλωση αλκοόλ. Έβαλε τέλος στη νόμιμη κατανάλωση αλκοόλ και δημιούργησε το λαθρεμπόριο, το οργανωμένο έγκλημα και τα μη ασφαλή προϊόντα.

Κοινώς, μελέτες λένε ότι αν μια συμπεριφορά δεν έχει αποκυρηχθεί πολιτισμικά, τότε η απαγόρευση δεν λειτουργεί. Γιατί η απαγόρευση δεν αφαιρεί την επιθυμία. 

Social media, το ναρκωτικό της εποχής

Τα παιδιά έως 15 ετών, σημαίνει ότι γεννήθηκαν το 2010/2011 και μετά. Έζησαν το πικ της τεχνολογίας, καθώς το Facebook ήρθε στις ζωές μας το 2005, και θριάμβευσε το 2010, ενώ το Instagram το 2016 έκανε δυναμική εμφάνιση. Το γεγονός αυτό κάνει πολλή δύσκολη την τήρηση της απαγόρευσης. Όλοι μας, αν έχουμε μια συνήθεια κατά μέσο όρο 10 χρόνια, είναι αδύνατο να την κόψουμε σε ένα 24ωρο και πολύ δύσκολο με το να βρούμε πώς θα την αντικαταστήσουμε. 

Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα παιδιά είναι πανέξυπνα. Η σπιρτάδα σε συνδυασμό με την εκταταμένη χρήση των κοινωνικών δικτύων, τα έχει κάνει εν δυνάμει πληροφορικάριους. Το πιο πιθανό είναι να βρουν τρόπους να «σπάσουν» τους κανόνες και να δημιουργήσουν προφίλ βάζοντας άλλη ηλικία, ή τελοσπάντων βρίσκοντας ένα «παραθυράκι». 

Ήδη στην Αυστραλία - τη χώρα που υιοθέτησε πρώτη και σύστησε το μέτρο - οι μικροί χακερς κατάφεραν να βρουν τη λύση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ένας 13χρονος χρειάστηκε μόλις λίγα λεπτά για να παρακάμψει το σύστημα επαλήθευσης ηλικίας του Snapchat. Η εφαρμογή βασίζεται σε facial age estimation, αλλά ο Asher βρήκε την πιο απλή λύση: «Απλώς έκανα το πρόσωπό μου να φαίνεται με ρυτίδες».

Την πρώτη κιόλας μέρα της απαγόρευσης, όπως λέει, του έστειλαν οδηγίες για το πώς να την ξεπεράσει. Και το σχόλιό του είναι αποστομωτικό: «Δεν έχει νόημα. Πάντα θα βρίσκουμε λύσεις».

Όταν απαγορεύεις τα social media με ανακοίνωση στα social media 

Τέλος, οξύμωρο μου φάνηκε το γεγονός ότι η ανακοίνωση του Πρωθυπουγού έγινε μέσω TikTok χρησιμοποιώντας μάλιστα και τη viral ατάκα 6 - 7, δημιούργημα της Gen A στα δίκτυα. Απευθύνθηκε στα παιδιά μέσω βίντεο, τους μίλησε σε β' πληθυντικό μέσω μιας δικλείδας επικοινωνίας που πρόκειται να «κόψει» σε οκτώ μήνες. 

Δεν ξέρω βέβαια πού αλλού θα μπροούσε να την κάνει, είναι φυσικό να ανακοινώνεις μηνύματα μέσω κοινωνικών δικτύων. Όλα τα κρίσιμα γεγονότα της επικαιρότητας έχουν ανακοινωθεί μέσα από τα προφίλ στα social πολιτικών προσώπων. Απλώς σαν κίνηση αποδυκνύει ότι, αυτός ο τρόπος επικοινωνίας έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας, οπότε μια απαγόρευση δεν ξέρω κατά πόσο θα δουλέψει επί της ουσίας. 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.