Φωτογραφίες εκτελέσεων στην Καισαριανή: Έλεγχος γνησιότητας και σχέδιο αγοράς από την Πολιτεία

Η πρόθεση της Πολιτείας να αποκτήσει τις σπάνιες φωτογραφίες που αποτυπώνουν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, εκτελεσμένων από τα ναζιστικά στρατεύματα στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, άνοιξε μια συζήτηση με βαθύ ιστορικό και ηθικό φορτίο.

Η κυβέρνηση έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι η αγορά τους θα προχωρήσει μόνο εφόσον επιβεβαιωθεί η γνησιότητά τους, ενώ ο Βέλγος κάτοχος των φωτογραφιών διέκοψε τη δημοπρασία στο e‑bay.

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε ότι κλιμάκιο του υπουργείου θα μεταβεί άμεσα στη Γάνδη, ώστε να εξετάσει το υλικό και να υπάρξει επίσημη ενημέρωση μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία.

Η ιστορική σημασία των φωτογραφιών

Μιλώντας στο ΕΡΤnews, ο ιστορικός Μενέλαος Χαραλαμπίδης υπογράμμισε ότι οι φωτογραφίες αποτελούν ένα εξαιρετικά σημαντικό τεκμήριο, καθώς για πρώτη φορά αποτυπώνεται οπτικά η εκτέλεση μέσα στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.

«Δίνουν εικόνα σε ένα από τα κορυφαία ιστορικά γεγονότα της χώρας μας», σημείωσε, εξηγώντας ότι μέχρι σήμερα η γνώση μας βασιζόταν σε μαρτυρίες και γραπτές πηγές.

Η ύπαρξη φωτογραφιών από τα τελευταία λεπτά των μελλοθάνατων, λίγες στιγμές πριν πέσουν από τα ναζιστικά πυρά, προσφέρει μια συγκλονιστική επιβεβαίωση όσων γνωρίζαμε: ότι οι άνθρωποι αυτοί οδηγήθηκαν στον θάνατο με αξιοπρέπεια, θάρρος και το κεφάλι ψηλά.

Ποιοι ήταν οι 200 της Καισαριανής

Ο κ. Χαραλαμπίδης υπενθύμισε ότι η πλειονότητα των εκτελεσμένων ήταν προπολεμικοί κομμουνιστές πολιτικοί κρατούμενοι, συλληφθέντες από τη δικτατορία Μεταξά ήδη από το 1936–38. Είχαν παραμείνει φυλακισμένοι ή εξόριστοι επί χρόνια και παραδόθηκαν στους Γερμανούς το 1941 από τις ελληνικές αρχές.

Δεν εκτελέστηκαν για κάποια αντιστασιακή πράξη — ήταν ήδη κρατούμενοι. Εκτελέστηκαν ως «ομοϊδεάτες» εκείνων που πραγματοποίησαν την ενέδρα στους Μολάους, όπου σκοτώθηκε ο Γερμανός υποστράτηγος Κρεχ. Ήταν μια πράξη αντιποίνων, στο πλαίσιο της σκληρής πολιτικής τρομοκράτησης που οι ναζί εφάρμοζαν στα Βαλκάνια.

Η «δεξαμενή ομήρων» του Χαϊδαρίου

Ο ιστορικός εξήγησε ότι οι εκτελέσεις στην Αττική είχαν μια ιδιαιτερότητα: οι Γερμανοί αντλούσαν τα θύματα από το στρατόπεδο συγκέντρωσης Χαϊδαρίου, μια «δεξαμενή ομήρων» από την οποία επέλεγαν κατά το δοκούν 10, 20, 50 ή —όπως στην περίπτωση της Πρωτομαγιάς— 200 ανθρώπους, ανεξάρτητα από το αν είχαν οποιαδήποτε σχέση με την αντιστασιακή ενέργεια που επικαλούνταν.

Προπολεμικοί κομμουνιστές, μέλη του ΕΑΜ, στελέχη του ΚΚΕ: όλοι βρίσκονταν στο στόχαστρο της ναζιστικής διοίκησης, που στις ανακοινώσεις της τόνιζε ότι οι εκτελέσεις γίνονταν «επειδή είναι κομμουνιστές».

Η συγκίνηση και το ιστορικό βάρος των ντοκουμέντων

Οι φωτογραφίες, σύμφωνα με τον κ. Χαραλαμπίδη, δεν είναι απλώς ιστορικά τεκμήρια. Είναι εικόνες που αποτυπώνουν το μεγαλείο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας μπροστά στον θάνατο. Επιβεβαιώνουν τις μαρτυρίες ότι οι μελλοθάνατοι τραγουδούσαν και προχωρούσαν με θάρρος, μια στάση που έχει χαραχθεί στη συλλογική μνήμη ως σύμβολο της ελληνικής Αντίστασης.

Κινητοποίηση ΚΚΕ και ΚΝΕ

Το ΚΚΕ και η ΚΝΕ ανακοίνωσαν ότι ξεκινούν μεγάλο πολιτικό άνοιγμα σε όλη τη χώρα, με στόχο την ενημέρωση για τα ντοκουμέντα και την επιστροφή τους στην Ελλάδα. Ήδη τυπώνονται αφίσες με το σύνθημα: «Οι ήρωες γεννιούνται από τον λαό & ανήκουν στον λαό! Τα φωτογραφικά ντοκουμέντα να γυρίσουν σπίτι τους!»

Την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου, οι Οργανώσεις της ΚΝΕ σε Αθήνα και Πειραιά θα πραγματοποιήσουν συγκέντρωση–πορεία από την πλατεία Καισαριανής «Παναγιώτη Μακρή» προς το Σκοπευτήριο.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.