Οδός Σταδίου: Το παράδοξο με το όνομά της - Γιατί ονομάστηκε έτσι ένας δρόμος χωρίς στάδιο;

Αν σταθείτε στη συμβολή της Πλατείας Ομονοίας με την οδό Σταδίου και κοιτάξετε προς το βάθος του δρόμου θα δείτε μέγαρα, εμπορικά καταστήματα ως και την παλιά Βουλή. Το αρχικό σχέδιο όμως, όταν ακόμα το ρέμα έξω από το Θεμιστόκλειο τείχος σχεδιαζόταν να γίνει κεντρικός δρόμος, στα χρόνια του Όθωνα, ήταν εντελώς διαφορετικό. Ο στόχος των αρχιτεκτόνων ήταν να υπάρχει πρόσβαση μέχρι το Παναθηναϊκό Στάδιο! 

Σε εκείνο το πολεοδομικό σχέδιο της πόλης που θα γινόταν πρωτεύουσα της Ελλάδας, η οδός Σταδίου δε θα σταματούσε στην Πλατεία Συντάγματος όπως τώρα, αλλά θα συνέχιζε φτάνοντας ως το Καλλιμάρμαρο. Γιατί όμως δεν πήρε ποτέ τη μορφή που είχε σχεδιαστεί;

Διαβάστε ακόμη: Το Θησείο πήρε το όνομά του από ένα λάθος - Γιατί λέγεται έτσι;

Το σχέδιο των Κλεάνθη και Σάουμπερτ

Το 1833, η Αθήνα ήταν μια κατεστραμμένη πόλη που ετοιμαζόταν να γίνει πρωτεύουσα. Οι αρχιτέκτονες Σταμάτης Κλεάνθης και Εδουάρδος Σάουμπερτ ανέλαβαν το τιτάνιο έργο να σχεδιάσουν μια πόλη ευρωπαϊκών προδιαγραφών. Πολλά από τα σχέδιά τους ολοκληρώθηκαν, κάποια όμως έμεινα ημιτελή ή εξελίχθηκαν διαφορετικά όταν τα ανέλαβαν άλλοι αρχιτέκτονες. Ένα από αυτά που δεν πήγε όπως είχε σχεδιαστεί είναι και η οδός Σταδίου.

Στο αρχικό τους πλάνο, η Σταδίου δεν προοριζόταν απλώς για δρόμος. Είχε σχεδιαστεί ως μια φαρδιά λεωφόρος που θα κατέληγε έως το Παναθηναϊκό Στάδιο. Θα ξεκινούσε δηλαδή από το (νοητό) κέντρο της Αθήνας, την Ομόνοια και θα εκτεινόταν ως το Καλλιμάρμαρο, ενώ θα περνούσε μπροστά από τα από τα Παλαιά Ανάκτορα, δηλαδή τη σημερινή Βουλή, αλλά και τον Εθνικό Κήπο.

Γιατί «έμεινε στα χαρτιά»;

Τα μεγαλειώδη σχέδια, όμως προσέκρουσαν στην πραγματικότητα και στα οικονομικά συμφέροντα. Το σχέδιο των Κλεάνθη - Σάουμπερτ θεωρήθηκε υπερβολικά δαπανηρό, καθώς προέβλεπε μεγάλες απαλλοτριώσεις γης. Όταν ο Βασιλιάς Όθωνας έφερε τον Γερμανό αρχιτέκτονα Λίο φον Κλέντσε για να αναθεωρήσει το σχέδιο, το μήκος της οδού περιορίστηκε ώστε να ικανοποιηθούν οι αντιδράσεις των οικοπεδούχων της εποχής, που θίγονταν από το αρχικό σχέδιο.

Οδός Σταδίου: Ένα ρέμα έξω από τα τείχη

Η οδός Σταδίου ήταν κάποτε ένα βαθύ ρέμα, μερικά μέτρα έξω από το Θεμιστόκλειο τείχος. Κατά μήκος αυτού του ρέματος ήταν χαραγμένος ένας αρχαίος δρόμος. Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα ο δρόμος διέσχιζε σχεδόν όλη τη σημερινή Σταδίου, περνούσε κυκλικά από την κάτω πλευρά της πλατείας Συντάγματος και έστριβε στην σημερινή οδό Απόλλωνος, όπου υπήρχε η VIII πύλη του αρχαίου τείχους, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει το Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο. Στην πλατεία Κλαυθμώνος και στην οδό Δραγατσανίου τοποθετείται η VII πύλη. Ανάμεσα στις δύο πύλες το μήκος του τείχους έφτανε τα 670 μέτρα και οι αρχαιολόγοι θεωρούν ότι πρέπει να υπήρχε και μια ακόμη πύλη μεταξύ των οδών Χρήστου Λαδά και Κολοκοτρώνη, στο ύψος της Σταδίου. 

Διαβάστε ακόμη: Στο Ψυχικό υπήρχε όντως φάρος: Το θανατηφόρο τροχαίο του εφοπλιστή που τον γκρέμισε

Η μορφοποίηση του δρόμου έγινε αφού καλύφθηκε το ρέμα, μετά το 1858. Στη συνέχεια η οδός ασφαλτοστρώθηκε ενώ μετά τον Εμφύλιο πόλεμο η οδός έγινε μονής κατεύθυνσης με τρεις λωρίδες κυκλοφορίας και χώρους στάθμευσης. Σταδιακά τα διώροφα και τριώροφα νεοκλασικά κτήρια βρισκόταν επί της οδού έδωσαν τη θέση τους σε πολυόροφα κτίρια μετατρέποντας με τα χρόνια τον δρόμο σε εμπορική οδό, με πολυτελή καταστήματα.

Μετά από τέλος του Β' παγκοσμίου Πολέμου, ο δρόμος μετονομάστηκε επισήμως σε «Οδό Τσώρτσιλ», προς τιμήν του Βρετανού πρωθυπουργού, ωστόσο οι έμειναν πιστοί στη παραδοσιακή ονομασία του δρόμου, όπως άλλωστε συνέβη και με τους άλλους κεντρικούς δρόμους που αρχίζουν από την Ομόνοια (Πανεπιστημίου/Ελ. Βενιζέλου και Ακαδημίας/Ρούσβελτ).

Μέχρι και σήμερα, περπατώντας από την Ομόνοια προς το Σύνταγμα, η οδός Σταδίου παραμένει ένας δρόμος γεμάτος αντιθέσεις, καθώς κουβαλά ακόμη την αίγλη των παλιών αθηναϊκών μεγάρων μαζί με τα στοιχεία της οικιστικής ανάπτυξης της Αθήνας, στεγάζοντας, κινηματοθέατρα, τραπεζικά καταστήματα και εμπορικά κτίσματα.

Διαβάστε περισσότερες Ιστορίες της Αθήνας

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.