Τανάγρα: Τα 4 σενάρια για τη συντριβή του F-4 Phantom – Τι εξετάζουν οι ερευνητές

Τέσσερα βασικά σενάρια εξετάζονται για τα αίτια της συντριβής του F-4E Phantom στην Τανάγρα, που κόστισε τη ζωή στους δύο χειριστές, τον 40χρονο επισμηναγό Ιωάννη Μπλέτσα και τον 37χρονο σμηναγό Δημήτρη Πέτρου, κατά τη διάρκεια του Athens Flying Week.

 Η Πολεμική Αεροπορία έχει ξεκινήσει την έρευνα για την ανασύσταση των τελευταίων δευτερολέπτων της μοιραίας πτήσης. Το Phantom συνετρίβη ενώ εκτελούσε τη δεξιά στροφή που προβλεπόταν στο πρόγραμμα της επίδειξης, έχοντας προηγουμένως βρεθεί σε πολύ χαμηλό ύψος και με σημαντική κλίση.

Οι ερευνητές καλούνται να συνθέσουν ένα ιδιαίτερα σύνθετο παζλ, έχοντας στη διάθεσή τους τα συντρίμμια του αεροσκάφους, τεχνικά δεδομένα, τις επικοινωνίες του πληρώματος με τον πύργο ελέγχου, αλλά και μεγάλο αριθμό βίντεο που κατέγραψαν θεατές με κάμερες και κινητά τηλέφωνα.

Πρώτο σενάριο: Απώλεια αεροδυναμικού ελέγχου

Ένα από τα ενδεχόμενα που εξετάζονται αφορά την αεροδυναμική κατάσταση του Phantom κατά την κρίσιμη δεξιά στροφή.

Σε έναν ελιγμό με μεγάλη γωνία κλίσης, το αεροσκάφος χρειάζεται περισσότερη άντωση προκειμένου να διατηρήσει το ύψος του. Αυτό συνεπάγεται μεγαλύτερη φόρτιση και μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της γωνίας προσβολής.

Υπό συγκεκριμένες συνθήκες, ένα μαχητικό μπορεί να φτάσει στην κρίσιμη γωνία προσβολής ακόμη και όταν κινείται με υψηλή ταχύτητα. Επομένως, η απώλεια στήριξης δεν συνδέεται απαραίτητα με χαμηλή ταχύτητα.

Εάν ξεπεραστούν τα διαθέσιμα αεροδυναμικά περιθώρια, μπορεί να προκύψουν φαινόμενα όπως έντονες δονήσεις, απώλεια ταχύτητας και τελικά απώλεια ελεγχόμενης πτήσης.

Στην περίπτωση της Τανάγρας, το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι μια τέτοια κατάσταση, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να έχει εκδηλωθεί σε πολύ χαμηλό ύψος, αφήνοντας ελάχιστο χρόνο στους χειριστές για να ανακτήσουν τον έλεγχο.

Δεύτερο σενάριο: Η κρίσιμη δεξιά στροφή

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται και ο ίδιος ο ελιγμός που εκτελούσε το Phantom λίγο πριν από τη συντριβή.

Με βάση το προβλεπόμενο σενάριο της επίδειξης, το αεροσκάφος θα ανέβαινε περίπου στα 2.000 πόδια και στη συνέχεια θα ξεκινούσε κάθοδο, πραγματοποιώντας δεξιά στροφή προκειμένου να επανέλθει στην πορεία του διαδρόμου.

Στη συνέχεια προβλεπόταν χαμηλή διέλευση, περίπου στα 300 πόδια και με ταχύτητα περίπου 550 μιλίων την ώρα, πριν από νέα άνοδο. Η συντριβή σημειώθηκε λίγο πριν από αυτό το στάδιο.

Οι ερευνητές θα επιχειρήσουν να διαπιστώσουν εάν κατά τη δεξιά στροφή η γωνία κλίσης, η ταχύτητα, τα φορτία g και το ύψος παρέμειναν εντός των προβλεπόμενων ορίων ή εάν κάποια από αυτές τις παραμέτρους μεταβλήθηκε απότομα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η λεγόμενη «ενεργειακή κατάσταση» του αεροσκάφους, δηλαδή ο συνδυασμός ύψους και ταχύτητας που διαθέτει σε κάθε φάση του ελιγμού. Σε μια απαιτητική κίνηση και σε χαμηλό ύψος, ακόμη και μια απότομη απώλεια ύψους μπορεί να περιορίσει δραματικά τον διαθέσιμο χρόνο αντίδρασης.

Τρίτο σενάριο: Τεχνική βλάβη ή δυσλειτουργία

Το τρίτο ενδεχόμενο που βρίσκεται υπό διερεύνηση είναι να υπήρξε τεχνικό πρόβλημα στο αεροσκάφος.

Στο μικροσκόπιο των ερευνητών αναμένεται να βρεθούν οι δύο κινητήρες J79, το σύστημα τροφοδοσίας καυσίμου, τα υδραυλικά, τα χειριστήρια πτήσης, τα συστήματα stability augmentation, καθώς και κάθε εξάρτημα που θα μπορούσε να δώσει στοιχεία για την κατάσταση του Phantom πριν από την πρόσκρουση.

Μια δυσλειτουργία σε κάποιο κρίσιμο σύστημα θα μπορούσε θεωρητικά να έχει ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες, ειδικά σε μια φάση πτήσης κατά την οποία το αεροσκάφος εκτελούσε ελιγμό με μεγάλη κλίση και υψηλά φορτία.

Ωστόσο, σε αυτό το στάδιο δεν υπάρχει στοιχείο που να επιτρέπει την απόδοση της συντριβής σε μηχανική βλάβη. Το ενδεχόμενο θα κριθεί από τα ευρήματα της τεχνικής έρευνας.

Τέταρτο σενάριο: Συνδυασμός παραγόντων

Οι ερευνητές εξετάζουν παράλληλα και το ενδεχόμενο να μην υπήρξε μία και μοναδική αιτία, αλλά ένας συνδυασμός παραγόντων.

Σε ένα αεροπορικό δυστύχημα μπορεί να αλληλεπιδράσουν διαφορετικές παράμετροι: μια πιθανή τεχνική δυσλειτουργία, μια μεταβολή στην ταχύτητα ή τη γωνία κλίσης, η ενεργειακή κατάσταση του αεροσκάφους και το εξαιρετικά χαμηλό ύψος.

Ένας τέτοιος συνδυασμός θα μπορούσε, θεωρητικά, να οδηγήσει σε μια κατάσταση που εξελίχθηκε μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα και δεν άφησε επαρκή περιθώρια αντίδρασης.

Το «παζλ» των βίντεο

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία που έχουν στα χέρια τους οι ερευνητές είναι τα βίντεο που κατέγραψαν θεατές του Athens Flying Week.

Οι διαφορετικές λήψεις μπορούν να αξιοποιηθούν για την ανασύσταση της πορείας του Phantom και τον όσο το δυνατόν ακριβέστερο προσδιορισμό της θέσης και της κίνησής του στα τελευταία δευτερόλεπτα.

Το ζητούμενο είναι να δημιουργηθεί μια λεπτομερής χρονική ακολουθία: πότε ξεκίνησε η κρίσιμη στροφή, σε ποιο ύψος βρισκόταν το αεροσκάφος, ποια ήταν η ταχύτητά του, πόσο αυξήθηκε η γωνία κλίσης, πότε άρχισε η απότομη απώλεια ύψους και πόσος χρόνος μεσολάβησε μέχρι την πρόσκρουση.

Από τις απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό η κατεύθυνση της έρευνας και η αξιολόγηση των διαφορετικών σεναρίων.

Γιατί δεν χρησιμοποίησαν το σύστημα εγκατάλειψης

Ένα ακόμη κρίσιμο ερώτημα που αναμένεται να απασχολήσει την έρευνα είναι γιατί οι δύο χειριστές δεν εγκατέλειψαν το αεροσκάφος.

Χωρίς να υπάρχουν μέχρι στιγμής επίσημα συμπεράσματα, ένα πιθανό ενδεχόμενο είναι ότι η εξέλιξη της κατάστασης ήταν τόσο ταχεία, ώστε να μην υπήρξε επαρκής χρόνος για την ενεργοποίηση του συστήματος εγκατάλειψης.

Παράλληλα, θα εξεταστεί εάν οι χειριστές επιχείρησαν μέχρι την τελευταία στιγμή να ανακτήσουν τον έλεγχο του Phantom, ενδεχομένως αποφεύγοντας μια ανεξέλεγκτη πτώση προς την περιοχή γύρω από το αεροδρόμιο.

Σε κάθε περίπτωση, τα ακριβή αίτια της τραγωδίας θα προκύψουν μόνο από την ολοκλήρωση της έρευνας και την αξιολόγηση όλων των διαθέσιμων στοιχείων.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.