Θερμική κάμερα καταγράφει τις συνθήκες «φούρνου» στην Αθήνα: Το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας

Η πολυπόθητη πτώση της θερμοκρασίας, που αναμένεται από την Πέμπτη, ενδέχεται να μην φέρει την άμεση δροσιά που αποζητούν οι κάτοικοι της πρωτεύουσας. Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, το δομημένο περιβάλλον έχει αποθηκεύσει τεράστια ποσά θερμότητας, η αποβολή των οποίων θα απαιτήσει μέρες, εφόσον φυσικά δεν ακολουθήσει νέα θερμή εισβολή.

Αυτή η παρατεταμένη έκθεση στον καύσωνα δοκιμάζει σοβαρά τις κτιριακές υποδομές. Η έντονη θερμική καταπόνηση δεν αυξάνει μόνο ασφυκτικά τη θερμοκρασία στους εσωτερικούς χώρους μέχρι αργά το βράδυ, αλλά εγκυμονεί κινδύνους για παραμορφώσεις υλικών και ρηγματώσεις στις κατασκευές.

Η αθέατη πλευρά του καύσωνα μέσα από θερμικές κάμερες

Μια ματιά μέσα από τον φακό μιας θερμικής κάμερας είναι αρκετή για να αποκαλύψει την πραγματική διάσταση του προβλήματος. Σε περιοχές όπως το Πεδίον του Άρεως, ενώ το τοπίο φαίνεται οπτικά ανεπηρέαστο, η θερμική καταγραφή «κοκκινίζει», καταγράφοντας επιφανειακές θερμοκρασίες που αγγίζουν τους 57 βαθμούς Κελσίου ήδη από τις 11:00 το πρωί.

Το ίδιο φαινόμενο συναντάται και σε μεγάλες οδικές αρτηρίες, όπως η Πατησίων και η Λεωφόρος Αλεξάνδρας. Εκεί, η άσφαλτος και τα υλικά των κτιρίων λειτουργούν ως γιγάντιοι «θερμοσυσσωρευτές».

Διαβάστε ακόμα: Red Code για τις φωτιές την Τετάρτη: Σε επιφυλακή Πυροσβεστική και Στρατός για «συνθήκες όπως στο Μάτι»

Σύμφωνα με την ΕΡΤ, χαρακτηριστική είναι και η εικόνα στην πλατεία Συντάγματος: ένα θερμόμετρο δίπλα στο σιντριβάνι «σκαρφάλωσε» ταχύτατα, επιβεβαιώνοντας πως το τσιμέντο, το μάρμαρο και τα μέταλλα απορροφούν ανελέητα την ηλιακή ακτ[ινοβολία. Το αποτέλεσμα είναι αυτά τα υλικά να εκπέμπουν τη συσσωρευμένη ζέστη σταδιακά μετά τη δύση του ήλιου, κάνοντας το αίσθημα δυσφορίας των πολιτών πολύ πιο έντονο από αυτό που δείχνουν τα επίσημα μετεωρολογικά δεδομένα.

Το φαινόμενο του νυχτερινού «θερμοκηπίου»

Η παραπάνω κατάσταση περιγράφει απόλυτα το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, ίσως τον μεγαλύτερο «εχθρό» των σύγχρονων αστικών κέντρων τα καλοκαίρια.

Σύμφωνα με τον κ. Θοδωρή Γιανναρό, ερευνητή του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και πυρομετεωρολόγο, η πόλη αδυνατεί να «ανασάνει» τη νύχτα. Όλη η ενέργεια που απορροφήθηκε την ημέρα εγκλωβίζεται και επανεκπέμπεται, αντί να διαφύγει στην ατμόσφαιρα.

Οι συνέπειες είναι μετρήσιμες: Η ελάχιστη θερμοκρασία στο κέντρο της Αθήνας μπορεί να είναι κατά 5 έως 6 βαθμούς υψηλότερη σε σύγκριση με πιο ανοιχτές περιοχές, όπως η Παιανία. Η πόλη μετατρέπεται πρακτικά σε ένα κλειστό θερμοκήπιο, εμποδίζοντας τον ανθρώπινο οργανισμό να δροσιστεί και να ανακάμψει.

Έκτακτο δελτίο της ΕΜΥ

«Κόκκινο» θα χτυπήσει ο υδράργυρος την Τετάρτη (22/7) στην περιοχή της Θεσσαλίας, της ανατολικής Στερεάς και της ανατολικής Πελοποννήσου, με την ΕΜΥ να βγάζει πορτοκαλί προειδοποίηση.

Ο πρώτος καύσωνας του καλοκαιριού έχει μετατρέψει σε «καμίνι» τις πόλεις και αύριο αναμένεται να αγγίζει ακόμα και τους 43 βαθμούς Κελσίου σε ορισμένες περιοχές.

Πιο αναλυτικά σύμφωνα με το έκτακτο δελτίο καιρού της ΕΜΥ, την Τετάρτη 22-07-2026 η μέγιστη θερμοκρασία προβλέπεται να φτάσει:

• Στη Θεσσαλία τους 41 με 42 και τοπικά τους 43 βαθμούς Κελσίου.
• Στην ανατολική Στερεά τους 41 με 42 βαθμούς και ειδικότερα στην Αττική τους 40 με 41 βαθμούς Κελσίου.
• Στην ανατολική Πελοπόννησο τους 41 με 42 βαθμούς Κελσίου.

Το έκτακτο δελτίο θα επικαιροποιηθεί τις πρωινές ώρες της Τετάρτης 22-07-2026 λαμβάνοντας υπόψη τα νέα προγνωστικά στοιχεία.

Τρεις παρεμβάσεις - «κλειδιά» από τους ειδικούς

Για την αντιμετώπιση αυτού του αστικού κλιματικού αδιεξόδου, οι επιστήμονες προκρίνουν μια ολιστική αλλαγή στον σχεδιασμό των πόλεων. Ο κ. Κωνσταντίνος Καρτάλης, καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών, θέτει ως προτεραιότητα τις εξής λύσεις:

• Ενεργειακή και θερμική θωράκιση: Σημαντική βελτίωση της μόνωσης των κτιρίων.
• Ανασχεδιασμός της κινητικότητας: Δραστικός περιορισμός των οχημάτων στις πιο πυκνοκατοικημένες ζώνες.
• Πολλαπλασιασμός του πρασίνου: Μεγάλη έμφαση στις «πράσινες οροφές» (φυτεμένα δώματα), οι οποίες αποτελούν καθοριστική λύση.

Οι πράσινες οροφές, ειδικότερα, αποδεικνύονται σωτήριες, καθώς μπορούν να μειώσουν τη θερμοκρασία του αέρα πάνω από το κτίριο κατά 1,5 έως 3 βαθμούς Κελσίου, ρίχνοντας παράλληλα τη θερμοκρασία στην επιφάνεια της ίδιας της ταράτσας κατά 10 έως 15 βαθμούς.

Υποχρεωτική παύση υπαίθριων εργασιών την Τετάρτη

Έκτακτα μέτρα για την προστασία των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα από τη θερμική καταπόνηση τίθενται σε ισχύ την Τετάρτη 22 Ιουλίου 2026, λόγω των ιδιαίτερα υψηλών θερμοκρασιών που αναμένονται σε σειρά περιοχών της χώρας

Σύμφωνα με τη σχετική εγκύκλιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνική Ασφάλισης που υπογράφει ο Γενικός Γραμματέας Εργασιακών Σχέσεων, Νίκος Μηλαπίδης, οι εργοδότες οφείλουν να λαμβάνουν τα αναγκαία τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την προστασία των εργαζομένων με σχέση εξαρτημένης εργασίας, βάσει του πλαισίου που προβλέπεται για την πρόληψη της θερμικής καταπόνησης.

Συγκεκριμένα, καθίσταται υποχρεωτική η παύση υπαίθριων χειρωνακτικών εργασιών που εκτελούνται σε εξωτερικό χώρο από τις 13:00 έως τις 17:00 στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα, τη Θεσσαλία, την Ανατολική Πελοπόννησο και το σύνολο της Αττικής.

Διαβάστε ακόμα: Τρελάθηκε ο καιρός στην Ευρώπη: Φωτιές σε Ισπανία και Γαλλία, χαλάζι στα Βαλκάνια

Το μέτρο αφορά, μεταξύ άλλων, εργασίες σε τεχνικά και οικοδομικά έργα, εργοτάξια και ναυπηγοεπισκευαστικές ζώνες, καθώς και τη διανομή και μεταφορά προϊόντων με δίτροχα οχήματα, πατίνια ή τροχοπέδιλα.

Στην υποχρεωτική παύση εντάσσονται όλοι οι εργαζόμενοι, ανεξάρτητα από τη μορφή απασχόλησής τους, συμπεριλαμβανομένων όσων εργάζονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών.

Σε ό, τι αφορά στις επιχειρήσεις delivery, η παύση αφορά τόσο τα φυσικά καταστήματα όσο και τις ψηφιακές πλατφόρμες. Θα μπορεί, ωστόσο, να παραμένει διαθέσιμη η παραλαβή παραγγελιών από το κατάστημα, καθώς και η παράδοση με οχήματα ιδιωτικής ή δημόσιας χρήσης που διαθέτουν κλιματισμό, εξαιρουμένων των δικύκλων και των μοτοποδηλάτων.

Από την υποχρεωτική παύση εξαιρούνται δραστηριότητες που συνδέονται με κρίσιμες κοινωνικές υποδομές στους τομείς της υγείας, των μεταφορών και της κοινής ωφέλειας. Στις εξαιρέσεις περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι υγειονομικές μονάδες, η ύδρευση, η ηλεκτροδότηση, οι αεροπορικές μεταφορές, το handling, καθώς και οι θαλάσσιες, χερσαίες και σιδηροδρομικές μεταφορές.

Διαβάστε ακόμα: Cool routes: Τα σημεία δροσιάς στην Αθήνα έχουν πια όνομα και χάρτη για να τα βρίσκεις

Προϋπόθεση για τη συνέχιση της λειτουργίας τους είναι η εφαρμογή των προβλεπόμενων τεχνικών και οργανωτικών μέτρων προστασίας, συμπεριλαμβανομένης της κατάλληλης οργάνωσης του χρόνου εργασίας.

Όπως αναφέρεται στην εγκύκλιο, σε περίπτωση παραβίασης της υποχρεωτικής παύσης, η Επιθεώρηση Εργασίας μπορεί να επιβάλει πρόστιμο ύψους 2.000 ευρώ για κάθε εργαζόμενο της επιχείρησης.

Τέλος, για εργαζομένους που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου και εκτίθενται σε επιβαρυντικές συνθήκες στις συγκεκριμένες περιοχές, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να μεριμνήσουν ώστε να παρέχεται η δυνατότητα τηλεργασίας, εφόσον αυτό επιτρέπεται από τη φύση της εργασίας τους.

Για τη διευκόλυνση αλλαγών στις ώρες προσέλευσης και αποχώρησης, οι εργοδότες στις περιοχές όπου εφαρμόζονται τα έκτακτα μέτρα μπορούν να μην καταχωρίζουν εκ των προτέρων στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ κάθε μεταβολή στην οργάνωση του χρόνου εργασίας.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.