Γιατί κάποιοι άνθρωποι πεθαίνουν κοντά στα γενέθλιά τους; Η μακάβρια εξήγηση που δίνει η επιστήμη

Όταν πλησιάζει η ξεχωριστή μας μέρα, συχνά διχαζόμαστε συναισθηματικά. Από τη μία, γιορτάζουμε άλλον έναν χρόνο ζωής και σοφίας, και από την άλλη, ίσως νιώθουμε μια μικρή μελαγχολία για το αμείλικτο πέρασμα του χρόνου. Ωστόσο, υπάρχει κάτι πολύ περισσότερο από την απλή ψυχολογία πίσω από αυτή τη γιορτή. Το λεγόμενο «φαινόμενο των γενεθλίων» έρχεται να προσθέσει μια περίεργη πινελιά σε αυτή την κλασική παράδοση.

Ο θάνατος του Γιάννη Βαρβιτσιώτη σε ηλικία 93 ετών ανήμερα των γενεθλίων του, ο ηθοποιός Νίκος Καλογερόπουλος που γεννήθηκε και πέθανε μήνα Αύγουστο, η Ρένα Βλαχοπούλου που γεννήθηκε 28 Ιουλίου και πέθανε 29 Ιουλίου. Ο Καβάφης γεννήθηκε στις 29 Απριλίου 1863 και πέθανε την ίδια ημερομηνία το 1933, ενώ ο Βασίλης Τσιτσάνης γεννήθηκε στις 18 Ιανουαρίου 1915 και άφησε την τελευταία του πνοή στις 18 Ιανουαρίου 1984.

Τι ακριβώς είναι το φαινόμενο των γενεθλίων;

Στην ουσία, πρόκειται για ένα στατιστικό παράδοξο σύμφωνα με το οποίο η πιθανότητα να χάσει κάποιος τη ζωή του αυξάνεται σημαντικά ανήμερα ή τις ημέρες γύρω από τα γενέθλιά του. Όσο κι αν ακούγεται σαν αστικός μύθος, πρόκειται για μια ζοφερή πραγματικότητα που έχει επιβεβαιωθεί ερευνητικά.

Διαβάστε ακόμα: Όταν η 17Ν κατέλαβε το Α/Τ Βύρωνα – Το κόλπο με τον κρατούμενο και τον αστυνομικό

Για παράδειγμα, μια εκτενής ελβετική μελέτη του 2012 εντόπισε μια αξιοσημείωτη αύξηση της τάξης του 13,8% στους θανάτους ανθρώπων ηλικίας 60 ετών και άνω τη μέρα ακριβώς των γενεθλίων τους. Στο ίδιο μήκος κύματος, μια αμερικανική έρευνα του 2015 έδειξε ότι ο κίνδυνος θανάτου τη συγκεκριμένη μέρα είναι, κατά μέσο όρο, 6,7% υψηλότερος σε σχέση με τις υπόλοιπες μέρες του χρόνου.

Πώς όμως εξηγείται αυτή η ανατριχιαστική σύμπτωση; Η επιστημονική κοινότητα έχει προτείνει αρκετές πειστικές θεωρίες που ρίχνουν φως στις αιτίες του φαινομένου.

Οι ακραίοι εορτασμοί και οι μοιραίες υπερβολές

Η πιο προφανής εξήγηση κρύβεται στον τρόπο που επιλέγουμε να γιορτάσουμε. Τα γενέθλια αποτελούν συχνά την τέλεια δικαιολογία για ξέφρενα πάρτι και υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

Αυτή η χαλαρότητα των ορίων αυξάνει κατακόρυφα τις ριψοκίνδυνες συμπεριφορές και θολώνει την κρίση.

Το αποτέλεσμα, δυστυχώς, είναι να σημειώνονται περισσότερα μοιραία ατυχήματα, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τα δυστυχήματα που προκαλούνται από οδήγηση υπό την επήρεια μέθης.

Το τελικό «ορόσημο» της επιβίωσης

Από την άλλη πλευρά, υπάρχει μια βαθιά ανθρώπινη και συγκινητική διάσταση στο φαινόμενο, η οποία αφορά άτομα που παλεύουν με ανίατες ασθένειες. Για αυτούς τους ασθενείς, τα επόμενα γενέθλια μετατρέπονται συχνά σε έναν κρίσιμο ψυχολογικό στόχο, ένα τελευταίο ορόσημο.

Η συγκεκριμένη θεωρία υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι καταφέρνουν να επιστρατεύσουν τα εναπομείναντα αποθέματα δύναμής τους για να αντέξουν μέχρι να σβήσουν ένα ακόμη κεράκι στην τούρτα, προτού τελικά επιτρέψουν στον εαυτό τους να αφεθεί.

Η «μελαγχολία των γενεθλίων» και το ψυχολογικό βάρος

Δεν βιώνουν, βέβαια, όλοι τα γενέθλιά τους με τον ίδιο ενθουσιασμό. Για πολλούς ανθρώπους, η ημέρα αυτή πυροδοτεί έντονη εσωστρέφεια, φέρνοντας στην επιφάνεια τα λεγόμενα "birthday blues". Αυτή η κατάσταση θλίψης πηγάζει κυρίως από ανεκπλήρωτες προσδοκίες, τον φόβο της γήρανσης, το αίσθημα της μοναξιάς ή την υπερβολική συσσώρευση άγχους.

Διαβάστε ακόμα: H εμβληματική ταινία του σύγχρονου κινηματογράφου παρουσιάζεται στο θέατρο σε σκηνοθεσία Άρη Μπινιάρη

Τραγικά, αυτό το βαρύ ψυχολογικό φορτίο μπορεί να οδηγήσει σε ακραίες καταστάσεις. Είναι ενδεικτικό ότι μια ιαπωνική μελέτη του 2016 απέδειξε πως η πιθανότητα αυτοκτονίας ανήμερα των γενεθλίων εκτοξεύεται, ούσα 50% υψηλότερη σε σύγκριση με οποιαδήποτε άλλη μέρα.

Μια πιο πρακτική εξήγηση

Τέλος, δεν πρέπει να αγνοούμε τον παράγοντα του ανθρώπινου λάθους. Μια πιο πρακτική εξήγηση εστιάζει στη γραφειοκρατία και τις ανακρίβειες των ληξιαρχικών πράξεων.

Υπάρχει πάντα η πιθανότητα τα αρχεία να καταγράφουν λανθασμένα την ημερομηνία γέννησης ως ημερομηνία θανάτου από κεκτημένη ταχύτητα ή σύγχυση.

Παρόλα αυτά, οι ειδικοί συμφωνούν ότι τέτοια λάθη, αν και υπαρκτά, είναι πολύ σποραδικά για να αλλοιώσουν σε τόσο σημαντικό βαθμό τα συνολικά στατιστικά δεδομένα.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.