Βιβλιοδέτες του 40, οι «αόρατοι εγκληματίες» του Β΄Παγκοσμίου: Τι είναι η «λίστα του Ολοκαυτώματος»

Η μαύρη σελίδα της Ιστορίας, η περίοδος του Ολοκαυτώματος είναι χαραγμένη στις μνήμες όλων μας, και είναι τόσο πρόσφατη που συνεχώς έρχονται στο φως λεπτομέρειες για το πώς ενορχηστρώθηκε το μεγαλύτερο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Σύμφωνα με νέα έρευνα, φέρεται ότι βιβλιοδέτες συνέβαλαν στη γενοκτονία. 

Πιο συγκεκριμένα, «συντηρητές χαρτιού»  - εξειδικευμένοι επαγγελματίες που καθαρίζουν, σταθεροποιούν και αποκαθιστούν βιβλία, αρχειακό υλικό με τεχνικές που σέβονται την αυθεντικότητα του αντικειμένου - και βιβλιοδέτες προσήφθηκαν από τους Ναζί, κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Βρετανός ιστορικός, όπως μεταφέρει ο Guardian, αποκάλυψε ένα πανευρωπαϊκό πρόγραμμα που υλοποιήθηκε στις δεκαετίες του 1930 και 1940, το εν λόγω δίκτυο όπου συντηρητές επισκεύαζαν και καθάριζαν ιστορικά εκκλησιαστικά και αστικά αρχεία, καθιστώντας τα ευανάγνωστα, ώστε οι Ναζί να μπορούν να εντοπίσουν οποιονδήποτε είχε εβραϊκή καταγωγή.

Η Δρ Morwenna Blewett, ερευνήτρια στην ιστορία της συντήρησης και συνεργάτης του Worcester College του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, ανακάλυψε ναζιστικές επιστολές και άλλο υλικό που αποδεικνύει τον ρόλο που διαδραμάτισαν οι τεχνίτες στην αποκατάσταση μητρώων γεννήσεων, προσηλυτισμών, βαπτίσεων και γάμων, με σκοπό τον εντοπισμό της κληρονομικής «φυλετικής» καταγωγής».

Διαβάστε επίσης: Συγκέντρωση μνήμης στην Καισαριανή: Σήμερα (18/2) η πορεία προς το Σκοπευτήριο

Σε διάφορα δημόσια ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένων των γερμανικών ομοσπονδιακών αρχείων στο Βερολίνο, βρήκε έγγραφα που δείχνουν τη συνενοχή αυτών των συντηρητών, αναστηλωτών και χημικών χαρτιού, οι οποίοι χρησιμοποίησαν τις δεξιότητές τους εντός της Γερμανίας και στις κατεχόμενες χώρες.

Τα σοκαριστικά αρχεία: «Ποιος θα μπροούσε να σκοτωθεί;»

«Δημιούργησαν ένα συσσωρευμένο αρχείο για το ποιος θα μπορούσε ενδεχομένως να σκοτωθεί - ένα είδος λίστας χτυπημάτων, στην πραγματικότητα», είπε. «Έκαναν τα πάντα για να επιβάλουν την «φυλετική» καταγραφή των πληθυσμών».

Έξι εκατομμύρια Εβραίοι σκοτώθηκαν στο Ολοκαύτωμα. «Παρόλο που ήταν γνωστό ότι υπήρχε αυτή η ανάγκη να αποδειχθεί η καταγωγή σου», είπε η Blewett, «εξέτασε τις πραγματικές τεχνικές λεπτομέρειες του πώς επιτεύχθηκε αυτό μέσω του καθαρισμού εγγράφων.

«Βρήκα στα αρχεία επίσημα έγγραφα σχετικά με την πρόσληψη βιβλιοδετών, καθώς και επιστολές μεταξύ διαφόρων αξιωματούχων που μιλούσαν για τον καθαρισμό εγγράφων, με την ελπίδα ότι αυτά τα αρχεία θα αντιπροσώπευαν την «φυλετική καθαρότητα».

Τα σωζόμενα διοικητικά αρχεία δείχνουν ότι μέχρι το 1940 ένας αρχισυντάκτης βιβλιοδεσίας ονόματι Φραντς Κράουζε, από το Νάισσε, μια πόλη που βρίσκεται τώρα στη νοτιοδυτική Πολωνία, ήταν μεταξύ αυτών που στρατολογήθηκαν.

Σε ένα απόσπασμα, ένας Ναζί αξιωματούχος έγραψε: «Τα γερμανικά εκκλησιαστικά βιβλία, τα οποία καταγράφουν τον μικρότερο τόπο και κάθε μικρό αγρόκτημα στη στενά δεμένη μάζα τους που ξεπερνά τους εκατό χιλιάδες τόμους, αποτελούν μακράν την πιο σημαντική πηγή για την ιστορία του γερμανικού πληθυσμού, την απόδειξη της καταγωγής και τη γενεαλογία»

Παρά τη δυνητική τους σημασία ως ιστορικά έγγραφα, οι συντηρητές χρησιμοποίησαν «αρκετά καταστροφικές διαδικασίες», είπε ο Blewett. «Δεν διασφάλιζαν την ασφάλεια των ιστορικών αντικειμένων, τα έκαναν ευανάγνωστα. Δεν τους είχε και τόση σημασία τι ήταν αυτά τα αντικείμενα».

Για παράδειγμα, οι σελίδες των χειρογράφων ήταν εμποτισμένες με γλυκερίνη για να γίνουν οι καταχωρίσεις ευανάγνωστες, παρόλο που αυτό δεν ήταν σύμφωνο με την αποδεκτή πρακτική συντήρησης της εποχής. «Η φυσική εντριβή με γλυκερίνη ενείχε τον κίνδυνο να σκιστεί το ήδη κατεστραμμένο χαρτί, καθώς και να μαλακώσει τις ίνες του χαρτιού διογκώνοντάς τες», είπε ο Blewett. «Βρήκα επίσης διαφημιστικό υλικό από τεχνικές εταιρείες που κατασκεύαζαν υλικό πλαστικοποίησης που χρησιμοποιήθηκε για τη διατήρηση πολύ εύθραυστων σελίδων, ώστε να γίνουν πιο ευανάγνωστες», δήλωσε ο ειδικός. 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.