Κίνδυνος διχοτόμησης της Γάζας καθώς το σχέδιο Τραμπ «βαλτώνει»: Τα κίτρινα μπλοκ και η ανοικοδόμηση

Μια de facto διχοτόμηση της Γάζας μεταξύ μιας περιοχής που ελέγχεται από το Ισραήλ και μιας άλλης που κυβερνάται από τη Χαμάς είναι ολοένα και πιο πιθανή, καθώς οι προσπάθειες για την προώθηση του σχεδίου του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου είναι μια ασταθής λύση.

Έξι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι με γνώση των προσπαθειών για την εφαρμογή της επόμενης φάσης του σχεδίου δήλωσαν στο Reuters ότι αυτό ουσιαστικά έχει καθυστερήσει και ότι η ανοικοδόμηση φαίνεται πλέον πιθανό να περιοριστεί στην περιοχή που ελέγχεται από το Ισραήλ.

Το σχέδιο Τραμπ και τα προβλήματα

Σύμφωνα με το πρώτο στάδιο του σχεδίου Τραμπ, το οποίο τέθηκε σε ισχύ στις 10 Οκτωβρίου, ο ισραηλινός στρατός ελέγχει επί του παρόντος το 53% της μεσογειακής επικράτειας, συμπεριλαμβανομένου μεγάλου μέρους της γεωργικής γης, μαζί με τη Ράφα στον νότο, τμήματα της πόλης της Γάζας και άλλες αστικές περιοχές.

Σχεδόν όλοι οι 2 εκατομμύρια κάτοικοι της Γάζας είναι στοιβαγμένοι σε καταυλισμούς σκηνών και στα ερείπια κατεστραμμένων πόλεων σε όλη την υπόλοιπη Γάζα, η οποία βρίσκεται υπό τον έλεγχο της Χαμάς.

Διαβάστε επίσης: Γάζα: «Πυροβολείτε χωρίς περιορισμούς» - Σοκάρουν μαρτυρίες στρατιωτών του IDF

Το επόμενο στάδιο του σχεδίου προβλέπει την περαιτέρω αποχώρηση του Ισραήλ από την λεγόμενη κίτρινη γραμμή που συμφωνήθηκε στο πλαίσιο του σχεδίου Τραμπ, παράλληλα με τη δημιουργία μιας μεταβατικής αρχής για τη διακυβέρνηση της Γάζας, την ανάπτυξη μιας πολυεθνικής δύναμης ασφαλείας που θα αναλάβει τον έλεγχο από τον ισραηλινό στρατό, τον αφοπλισμό της Χαμάς και την έναρξη της ανοικοδόμησης.

Ωστόσο, το σχέδιο δεν παρέχει χρονοδιαγράμματα ή μηχανισμούς εφαρμογής. Εν τω μεταξύ, η Χαμάς αρνείται να αφοπλιστεί, το Ισραήλ απορρίπτει οποιαδήποτε εμπλοκή της Παλαιστινιακής Αρχής που υποστηρίζεται από τη Δύση και η αβεβαιότητα παραμένει σχετικά με την πολυεθνική δύναμη.

Χωρίς μια σημαντική ώθηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες για να σπάσει το αδιέξοδο, η κίτρινη γραμμή φαίνεται ότι θα γίνει το de facto σύνορο που θα χωρίζει επ' αόριστον τη Γάζα, σύμφωνα με 18 πηγές, μεταξύ των οποίων οι έξι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και ένας πρώην Αμερικανός αξιωματούχος που γνωρίζει τις συνομιλίες.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν συντάξει ένα ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που θα χορηγεί στην πολυεθνική δύναμη και σε ένα μεταβατικό διοικητικό όργανο διετή εντολή. Ωστόσο, δέκα διπλωμάτες δήλωσαν ότι οι κυβερνήσεις εξακολουθούν να διστάζουν να δεσμεύσουν στρατεύματα.

Τα ευρωπαϊκά και τα αραβικά έθνη, ειδικότερα, ήταν απίθανο να συμμετάσχουν εάν οι ευθύνες εκτείνονταν πέρα ​​από την διατήρηση της ειρήνης και σήμαιναν άμεση αντιπαράθεση με τη Χαμάς ή άλλες παλαιστινιακές ομάδες, είπαν.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, δήλωσαν τον περασμένο μήνα ότι τα κεφάλαια για την ανοικοδόμηση θα μπορούσαν να αρχίσουν γρήγορα να διοχετεύονται στην περιοχή που ελέγχεται από το Ισραήλ, ακόμη και χωρίς να προχωρήσουμε στο επόμενο στάδιο του σχεδίου, με την ιδέα της δημιουργίας πρότυπων ζωνών για να ζήσουν ορισμένοι κάτοικοι της Γάζας.

Ένας εκπρόσωπος του State Department δήλωσε ότι ενώ έχει σημειωθεί «τεράστια πρόοδος» στην προώθηση του σχεδίου Τραμπ, αλλά υπάρχει περισσότερη δουλειά που πρέπει να γίνει, χωρίς να απαντήσει σε ερωτήσεις σχετικά με το εάν η ανοικοδόμηση θα περιοριστεί στην περιοχή που ελέγχεται από το Ισραήλ.

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν έχει καμία πρόθεση να επανακαταλάβει ή να κυβερνήσει τη Γάζα, παρόλο που ακροδεξιοί υπουργοί στο υπουργικό του συμβούλιο έχουν ζητήσει την αναβίωση των οικισμών που κατεδαφίστηκαν το 2005.

Ο στρατός, επίσης, έχει αντισταθεί σε τέτοιες απαιτήσεις για μόνιμη κατάληψη του εδάφους ή άμεση εποπτεία των αμάχων της Γάζας. Ο Νετανιάχου έχει αντ' αυτού δεσμευτεί να διατηρήσει μια ζώνη ασφαλείας εντός της Γάζας, κατά μήκος των συνόρων, για να εμποδίσει οποιαδήποτε επανάληψη της επίθεσης της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023 που πυροδότησε τον πόλεμο.

Διαβάστε επίσης: Λωρίδα της Γάζας: Η Χαμάς ανακοίνωσε ότι οι όσοι κρύβονται στη Ράφα δεν θα παραδοθούν

Η «κίτρινη γραμμή» το νέο σύνορο;

Οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν τοποθετήσει κίτρινα τσιμεντένια μπλοκ για να ορίσουν τη γραμμή της αποχώρησης και κατασκευάζουν υποδομές εντός της ζώνης που βρίσκεται υπό τον έλεγχο του ισραηλινού στρατού.

Στην Πόλη της Γάζας, ο ισραηλινός στρατός οργάνωσε επίσκεψη δημοσιογράφων σε οχυρωμένη θέση που κατασκευάσθηκε μετά την εφαρμογή της εκεχειρίας.

Εκεί, όπως δείχνουν δορυφορικές εικόνες, εκσκαφείς έχουν συγκεντρώσει το χώμα και τα ερείπια έτσι ώστε να σχηματισθούν ψηλά αναχώματα προστασίας για τους στρατιώτες. Ο ελεύθερος χώρος έχει ασφαλτοστρωθεί.

Ο εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού Ναντάβ Σοσάνι δήλωσε ότι οι στρατιώτες βρίσκονται εκεί για να εμποδίσουν ενόπλους να περάσουν εντός της υπό ισραηλινό έλεγχο ζώνης και πρόσθεσε ότι θα υπάρξει ισραηλινή αναδίπλωση όταν η Χαμάς εκπληρώσει τους όρους της συμφωνίας, ανάμεσά τους και τον αφοπλισμό της και όταν θα υπάρχει διεθνής δύναμη ασφαλείας στην περιοχή.

Η Χαμάς έχει απελευθερώσει τους τελευταίους 20 εν ζωή ομήρους που κρατούσε στη Γάζα και έχει παραδώσει τα λείψανα 24 νεκρών ομήρων στο πλαίσιο του πρώτου σταδίου του σχεδίου. Τα λείψανα τεσσάρων ακόμη ομήρων παραμένουν στη Γάζα.

Στις παλαιστινιακές περιοχές της πόλης της Γάζας, η Χαμάς έχει ενισχύσει τη θέση της τις τελευταίες εβδομάδες σκοτώνοντας αντιπάλους. Εχει αναπτύξει αστυνομία που προσφέρει υπηρεσίες ασφαλείας και υπαλλήλους που φρουρούν τις προμήθειες τροφίμων και ανοίγουν με εκσκαφείς δρόμους μέσα από τα ερείπια, σύμφωνα με το Reuters.

Ο Χάζεμ Κάσεμ, εκπρόσωπος της Χαμάς στην πόλη της Γάζας, δήλωσε ότι η οργάνωση είναι έτοιμη να μεταβιβάσει την εξουσία σε παλαιστινιακή τεχνοκρατική ομάδα διακυβέρνησης ώστε να γίνει δυνατή η έναρξη της ανοικοδόμησης.

«Ολες οι περιοχές της Γάζας αξίζουν ισότιμη ανοικοδόμηση», είπε.

Μία υπό συζήτησιν ιδέα, σύμφωνα με δύο ευρωπαίους αξιωματούχους και έναν δυτικό διπλωμάτη, είναι αν η Χαμάς θα μπορούσε να αποξηλώσει/αποσύρει τα όπλα υπό διεθνή εποπτεία αντί να τα παραδώσει στο Ισραήλ ή σε άλλη ξένη δύναμη.

Ευρωπαϊκές και αραβικές χώρες θέλουν η Παλαιστινιακή Αρχή και η αστυνομία της να επιστρέψουν στη Γάζα μαζί με την πολυεθνή δύναμη και να αναλάβουν την εξουσία από τη Χαμάς.

Χιλιάδες στελέχη της Παλαιστινιακής Αρχής εκπαιδευμένα στην Αίγυπτο και την Ιορδανία είναι έτοιμα να αναπτυχθούν στη Γάζα, αλλά το Ισραήλ είναι αντίθετο σε οποιαδήποτε ανάμειξη της Παλαιστινιακής Αρχής.

Η ανοικοδόμηση στην πλευρά που ελέγχεται από το Ισραήλ

Οι έξι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι, ελλείψει μιας σημαντικής μετατόπισης στις θέσεις της Χαμάς ή του Ισραήλ ή πιέσεων των ΗΠΑ στο Ισραήλ να αποδεχτεί έναν ρόλο για την Παλαιστινιακή Αρχή και μια πορεία προς την κρατική υπόσταση, δεν βλέπουν το σχέδιο Τραμπ να προχωρά πέρα ​​από την κατάπαυση του πυρός.

«Η Γάζα δεν πρέπει να παγιδευτεί σε μία ουδέτερη ζώνη ανάμεσα στην ειρήνη και τον πόλεμο», δήλωσε η υπουργός της Βρετανίας Ιβέτ Κούπερ στη διάσκεψη της Μανάμα.

Ο 62χρονος κάτοικος της Γάζας, Σαλάχ Αμπού Αμρ, δήλωσε ότι αν δεν σημειωθεί πρόοδος στον αφοπλισμό της Χαμάς και ξεκινήσει η ανοικοδόμηση στην άλλη άκρη της κίτρινης γραμμής, οι άνθρωποι μπορεί να σκεφτούν να μετακομίσουν εκεί. Αλλά τις πραγματικότητες μιας διαιρεμένης Γάζας είναι δύσκολο να τις σκεφτεί κανείς, είπε.

«Θα μπορέσουμε όλοι να μετακομίσουμε σε αυτήν την περιοχή; Ή το Ισραήλ θα ασκέι βέτο στην είσοδο ορισμένων από εμάς», είπε. «Θα χωρίσουν επίσης τις οικογένειες σε καλούς και κακούς ανθρώπους;»

Οι πόροι χρηματοδότησης και το κόστος ανοικοδόμησης της Γάζας

Παραμένει ασαφές ποιος θα χρηματοδοτήσει την ανοικοδόμηση τμημάτων της Γάζας που βρίσκονται υπό ισραηλινή κατοχή, με τα έθνη του Κόλπου να είναι απρόθυμα να παρέμβουν χωρίς τη συμμετοχή της Παλαιστινιακής Αρχής και μια πορεία προς την κρατική υπόσταση, στην οποία αντιστέκεται το Ισραήλ.

Οποιαδήποτε de facto εδαφική διάσπαση της Γάζας θα υπονόμευε περαιτέρω τις παλαιστινιακές φιλοδοξίες για ένα ανεξάρτητο έθνος που θα περιλαμβάνει τη Δυτική Όχθη και θα επιδείνωνε την ανθρωπιστική καταστροφή για έναν λαό χωρίς επαρκή στέγη και σχεδόν εξ ολοκλήρου εξαρτημένο από την βοήθεια για την επιβίωσή του.

«Δεν μπορούμε να δεχτούμε τον κατακερματισμό της Γάζας», δήλωσε ο Σαφάντι της Ιορδανίας. «Η Γάζα είναι μία και η Γάζα είναι μέρος των κατεχόμενων παλαιστινιακών εδαφών».

Η Παλαιστίνια υπουργός Εξωτερικών Βαρσέν Αγκαμπεκιάν Σαχίν απέρριψε επίσης την εδαφική διαίρεση της Γάζας και δήλωσε ότι η Παλαιστινιακή Αρχή είναι έτοιμη να αναλάβει «πλήρη εθνική ευθύνη».

«Δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική ανοικοδόμηση ή διαρκής σταθερότητα χωρίς πλήρη παλαιστινιακή κυριαρχία επί της επικράτειας», ανέφερε στο Reuters.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.