Γιατί θέλει διακαώς τη Γροιλανδία ο Ντόναλντ Τραμπ: Η ιστορία του νησιού με τους σπάνιους πόρους

«Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία»: αυτή τη φράση επαναλάμβανε μετ΄επιτάσεως ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, ώρες μετά την αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα, προκαλώντας την αντίδραση της Δανίας, αλλά και έντονη ανησυχία για τις εξελίξεις στην ήδη ταραχώδη παγκόσμια πολιτική σκακιέρα.

Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που ο ρεπουμπλικάνος αναφέρεται στο θέμα, αλλά οι τελευταίες εξελίξεις και η αιχμαλώτιση του Νικολάς Μαδούρο δίνουν νέα μορφή στις βλέψεις του Τραμπ και στο τι είναι διατεθειμένος να κάνει για να τις υλοποιήσει.

Ο Τραμπ επιμένει, από το 2019 κιόλας, ότι η Γροιλανδία «πρέπει» να γίνει μέρος των ΗΠΑ για την «ασφάλειά» τους και κρίνει πως η Δανία, όπου υπάγεται εδαφικά η περιοχή «δεν θα είναι σε θέση να την κρατήσει». 

Η δήλωσή του αυτή προκάλεσε την αντίδραση της Δανής πρωθυπουργού, Μέτε Φρέντρικσεν, η οποία επεσήμανε πως «δεν έχει κανένα νόημα να μιλάμε για την ανάγκη να αναλάβουν οι Ηνωμένες Πολιτείες τη Γροιλανδία», προσθέτοντας: «Οι ΗΠΑ δεν έχουν κανένα δικαίωμα να προσαρτήσουν καμία από τις τρεις χώρες του δανικού βασιλείου». Κάλεσε, επίσης, την Ουάσινγκτον να «σταματήσει τις απειλές».

Η ιστορίας της Γροιλανδίας

Γεωγραφικά, η Γροιλανδία βρίσκεται στη Βόρεια Αμερική - ειδικότερα στην Αρκτική - και ελέγχεται από τη Δανία, που απέχει σχεδόν 3.000 χιλιόμετρα, εδώ και περίπου 300 χρόνια. Είναι το μεγαλύτερο νησί του κόσμου αλλά και το πιο αραιοκατοικημένο έδαφος, με τον πληθυσμό της να είναι περίπου 56.000 και αυτοί, κυρίως, αυτόχθονες Ινουίτ.

Το νησί διοικούνταν ως αποικία μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα. Για το μεγαλύτερο μέρος αυτής της περιόδου, παρέμεινε απομονωμένο και φτωχό. Το 1953, εντάχθηκε στο Βασίλειο της Δανίας και οι Γροιλανδοί έγιναν Δανοί πολίτες.

Δημοψήφισμα το 1979 έδωσε στους πολίτες τον έλεγχο των περισσότερων πολιτικών εντός του εδάφους του νησιού, με τη Δανία, όμως, να διατηρεί τον έλεγχο των εξωτερικών υποθέσεων και της άμυνας.

Διαβάστε επίσης: Τραμπ κατά πάντων: Στο «στόχαστρο» του Αμερικανού προέδρου Κολομβία, Ιράν, Κούβα, Γροιλανδία

Περίπου το 80% του εδάφους του καλύπτεται από πάγο, πράγμα που σημαίνει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι ζουν στη νοτιοδυτική ακτή γύρω από την πρωτεύουσα, το Νουούκ.

Η οικονομία της Γροιλανδίας βασίζεται κυρίως στην αλιεία, αλλά τα τελευταία χρόνια, έχει αυξηθεί το ενδιαφέρον για τους φυσικούς πόρους της Γροιλανδίας, συμπεριλαμβανομένης της εξόρυξης σπάνιων γαιών, ουρανίου και σιδήρου. Αυτοί οι πόροι ενδέχεται να γίνουν πιο προσβάσιμοι, καθώς η υπερθέρμανση του πλανήτη οδηγεί σε τήξη μέρους του πάγου που καλύπτει τη νήσο.

Γιατί έχει σημασία για τις ΗΠΑ

Αφού η ναζιστική Γερμανία κατέλαβε την ηπειρωτική Δανία κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, οι ΗΠΑ εισέβαλαν στη Γροιλανδία, ιδρύοντας στρατιωτικές βάσεις και ραδιοφωνικούς σταθμούς σε όλο της το έδαφος.

Μετά τον πόλεμο, οι αμερικανικές δυνάμεις παρέμειναν στην περιοχή. Η διαστημική βάση Pituffik, παλαιότερα γνωστή ως αεροπορική βάση Thule, λειτουργεί από τότε υπό την αμερικανική διοίκηση.

Το 1951, μια αμυντική συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών έδωσε στους Αμερικανικούς σημαντικό ρόλο στην άμυνα του εδάφους, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος να κατασκευάζουν και να διατηρούν στρατιωτικές βάσεις.

«Αν η Ρωσία έστελνε πυραύλους προς τις ΗΠΑ, η συντομότερη διαδρομή για τα πυρηνικά όπλα θα ήταν μέσω του Βόρειου Πόλου και της Γροιλανδίας» είχε δηλώσει στο παρελθόν ο Μαρκ Γιάκομπσεν, αναπληρωτής καθηγητής στο Δανικό Βασιλικό Κολλέγιο Άμυνας. «Γι' αυτό η διαστημική βάση Pituffik είναι εξαιρετικά σημαντική για την άμυνα των ΗΠΑ».

Σύμφωνα με μελέτη του Arctic Institute, τα τελευταία χρόνια η Κίνα και η Ρωσία έχουν αρχίσει να ενισχύουν τις στρατιωτικές τους δυνατότητες στην Αρκτική. Η μελέτη καλεί τις ΗΠΑ να πράξουν το ίδιο για να αντιμετωπίσουν τους αντιπάλους τους. 

Ο Γιάκομπσεν είχε κρίνει πως ο Τραμπ, πιθανότατα, να ενδιαφέρεται και για τα σπάνια ορυκτά στο νότο. 

Διαβάστε επίσης: Φόβοι για τη Γροιλανδία μετά την επιχείρηση Τραμπ στη Βενεζουέλα: To tweet που προκάλεσε τους Δανούς

Οι προσπάθειες αγοράς

Το 1867, μετά την αγορά της Αλάσκας από τη Ρωσία, ο τότε υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Ουίλιαμ Χ. Σιούαρντ ηγήθηκε των διαπραγματεύσεων για την αγορά της Γροιλανδίας από τη Δανία, αλλά δεν κατάφερε να καταλήξει σε συμφωνία.

Το 1946, οι ΗΠΑ προσφέρθηκαν να πληρώσουν 100 εκατομμύρια δολάρια (ισοδύναμα με σημερινά 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια σήμερα) για το έδαφος, κρίνοντας ότι ήταν ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια, αλλά η δανική κυβέρνηση αρνήθηκε.

Και ο Τραμπ έχει επιχειρήσει να αγοράσει την περιοχή, αλλά τόσο η Δανία όσο και η κυβέρνηση του νησιού απέρριψαν την πρόταση του 2019, δηλώνοντας: «Η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση».

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.