Η πόλη που χωρίς αυτήν η ζωή μας θα «σταματούσε»: Τι προμηθεύει και το τίμημα σε υγεία και περιβάλλον

Μπορεί να μην έχετε ακούσει για αυτήν την πόλη, αλλά η ζωή στις περισσότερες προηγμένες κοινωνίες, όπως την ξέρουμε, θα μπορούσε να σταματήσει χωρίς την Μπαγιάν Όμπο της Κίνας.

Η πόλη πήρε το όνομά της από την περιοχή στην οποία βρίσκεται, η οποία φιλοξενεί το ήμισυ της παγκόσμιας προσφοράς μιας ομάδας μετάλλων γνωστών ως σπάνιες γαίες. Αποτελούν βασικά συστατικά σχεδόν σε όλα όσα ενεργοποιούμε: smartphones, ηχεία bluetooth, υπολογιστές, οθόνες τηλεόρασης, ακόμη και ηλεκτρικά οχήματα.

Και η Κίνα, περισσότερο από κάθε άλλο κράτος, έχει κάνει άλματα στην εξόρυξη και την επεξεργασία τους, όπως περιγράφει εκτενώς το BBC.

Μπαγιάν Όμπο: Η πόλη «χρυσωρυχείο»

Αυτή η κυριαρχία δίνει στο Πεκίνο τεράστιο πλεονέκτημα -τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά, όπως όταν διαπραγματεύεται με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για δασμούς. Αλλά η Κίνα έχει πληρώσει ένα υψηλό τίμημα γι' αυτό.

Για να μάθει περισσότερα, το Μέσο έκανε αυτοψία στους δύο κύριους κόμβους εξόρυξης σπάνιων γαιών της χώρας - την Bayan Obo στα βόρεια και την Ganzhou στην επαρχία Jiangxi στα νότια.

Αναφέρει πως εντόπισε τεχνητές λίμνες γεμάτες ραδιενεργό λάσπη και άκουσε ισχυρισμούς για μολυσμένο νερό και έδαφος, τα οποία, στο παρελθόν, έχουν συνδεθεί με ξεσπάσματα καρκίνου και γενετικές ανωμαλίες. 

Οι αρχές καταβάλλουν προσπάθειες για τον καθαρισμό αυτών των ορυχείων, δήλωσαν επιστήμονες στο BBC. Παρόλα αυτά, οι μεταλλευτικές δραστηριότητες της Κίνας στο βορρά συνεχίζουν να αυξάνονται.

Οι μηχανές αναζητούν συνεχώς σπάνιες γαίες που ονομάζονται νεοδύμιο και δυσπρόσιο, οι οποίες χρησιμοποιούνται για την κατασκευή ισχυρών μαγνητών για μια ποικιλία σύγχρονης τεχνολογίας, από ηλεκτρικά οχήματα έως σκληρούς δίσκους υπολογιστών.

Για να βρουν αυτές τις σπάνιες γαίες, οι μηχανές αφαιρούν το επιφανειακό στρώμα του εδάφους στρώμα προς στρώμα, εκτινάσσοντας επιβλαβή σκόνη, μέρος της οποίας περιέχει υψηλά επίπεδα βαρέων μετάλλων και ραδιενεργού υλικού.

Μπαγιάν Όμπο: Αναπτυξιακή «έκρηξη»

Το ορυχείο βρίσκεται στην απέραντη, άνυδρη περιοχή της Εσωτερικής Μογγολίας, εννέα ώρες με το αυτοκίνητο από την πρωτεύουσα, Πεκίνο. Από το 1999 , τα ανοιχτά ορυχεία είχαν ήδη παράξει τεράστιους σωρούς από απόβλητα. Μέχρι το 2013 , είχαν ανοιχτεί νέες θέσεις ανοιχτού ορυχείου στα δυτικά.

Πάνω από 25 χρόνια αργότερα, το ορυχείο έχει διπλασιαστεί σε μέγεθος - καθώς η περιοχή εξόρυξης έχει επεκταθεί, έχουν επεκταθεί και οι δεξαμενές αποβλήτων.

Νοτιότερα, στο μεταλλευτικό κέντρο της Γκαντζόου, μικρές, κυκλικές τσιμεντένιες λίμνες γεμάτες τοξικά απόβλητα βρίσκονται στην κορυφή απότομων, διαβρωμένων λόφων - πολλές από τις λίμνες είναι ακάλυπτες και ανοιχτές στα στοιχεία της φύσης.

Πρόκειται για «λίμνες έκπλυσης», όπου οι ανθρακωρύχοι εγχέουν τόνους θειικού αμμωνίου, χλωριούχου αμμωνίου και άλλων χημικών ουσιών στη γη για να διαχωρίσουν τα μέταλλα σπάνιων γαιών από το περιβάλλον έδαφος.

Κάποτε υπήρχαν περισσότερες από χίλιες μεταλλευτικές εγκαταστάσεις, μερικές από αυτές παράνομες, διάσπαρτες σε όλη αυτή την κομητεία. Οι εταιρείες έπαιρναν ό,τι χρειάζονταν από ένα ορυχείο και μετά μετακινούνταν σε ένα άλλο.

Στη συνέχεια, το 2012, η ​​κινεζική κυβέρνηση παρενέβη για να ρυθμίσει την κατάσταση, μειώνοντας δραματικά τον αριθμό των αδειών εξόρυξης που εξέδιδε.

Αλλά η περιοχή είχε ήδη υποστεί σημαντική ζημιά. Έρευνες που χρονολογούνται δεκαετίες πριν έχουν συνδέσει τα ορυχεία σπάνιων γαιών με την αποψίλωση των δασών, τη διάβρωση του εδάφους και τις διαρροές χημικών σε ποτάμια και γεωργικές εκτάσεις.

Η πόλη «υπόνομος»

Ο ντόπιος αγρότης Huang Xiaocong, του οποίου η γη περιβάλλεται από τέσσερις μεταλλευτικές εγκαταστάσεις, πιστεύει ότι οι κατολισθήσεις εξακολουθούν να προκαλούνται από ακατάλληλες πρακτικές εξόρυξης.

Κατηγόρησε επίσης την κρατική εταιρεία ότι κατάσχεσε παράνομα αγροτεμάχια. Η εταιρεία αρνήθηκε να απαντήσει στις ερωτήσεις του BBC.

«Αυτό το πρόβλημα είναι πολύ μεγάλο για να το λύσω. Είναι κάτι που πρέπει να αντιμετωπιστεί στα υψηλότερα επίπεδα της κυβέρνησης», είπε ο κ. Huang.

«Εμείς οι απλοί άνθρωποι δεν έχουμε τις απαντήσεις... Οι αγρότες σαν εμάς, είμαστε οι ευάλωτοι. Για να το θέσω απλά, γεννηθήκαμε σε μειονεκτική θέση. Είναι αρκετά τραγικό».

Είναι σπάνιο και συχνά επικίνδυνο στην Κίνα για τους χωρικούς να αναλαμβάνουν τεράστιες εταιρείες - και ακόμη πιο σπάνιο να μιλούν σε διεθνή μέσα ενημέρωσης. Αλλά ο κ. Χουάνγκ είναι αποφασισμένος να ακουστεί και έχει φέρει την υπόθεσή του στο τοπικό Γραφείο Φυσικών Πόρων.

Όσοι ζουν γύρω από τα ορυχεία στο Μπαγιάν Όμπο και στο Γκανζού φαίνεται να είναι θύματα αυτής που κάποτε ήταν η προσέγγιση της Κίνας στην εξόρυξη «πρώτα να αναπτύξουμε και μετά να καθαρίσουμε», λέει η καθηγήτρια Τζούλι Κλίνγκερ, συγγραφέας του βιβλίου «Σύνορα Σπάνιων Γαιών». 

«Νομίζω ότι είναι πολύ δύσκολο να γνωρίζουμε το πραγματικό ανθρώπινο και περιβαλλοντικό κόστος αυτού του είδους του μοντέλου ανάπτυξης», δήλωσε στο BBC.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.