Με την πλάτη στον τοίχο ο Τραμπ: Οι δύσκολες επιλογές και η λάθος εκτίμηση για τον πόλεμο στο Ιράν

Με τις τιμές της ενέργειας παγκοσμίως να σημειώνουν άνοδο και τα ποσοστά αποδοχής του να πέφτουν, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με δύσκολες επιλογές μετά από έναν μήνα πολέμου εναντίον του Ιράν: να συνάψει μια πιθανώς ατελή συμφωνία και να αποσυρθεί ή να προχωρήσει σε στρατιωτική κλιμάκωση και να διακινδυνεύσει μια παρατεταμένη σύγκρουση που θα μπορούσε να εξαντλήσει την προεδρία του.

Όπως σημειώνει το Reuters, παρά την έντονη διπλωματική δραστηριότητα, ο Τραμπ ολοκληρώνει μια ακόμη εβδομάδα, προσπαθώντας να περιορίσει μία κρίση στη Μέση Ανατολή που διευρύνεται, καθώς ένα προκλητικό Ιράν διατηρεί τον έλεγχο των αποστολών πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Κόλπο και συνεχίζει τις επιθέσεις με πυραύλους και drones σε ολόκληρη την περιοχή.

Διαβάστε ακόμα: Η παγκόσμια οικονομία «όμηρος» του Ιράν: Η «κλιμάκωση για αποκλιμάκωση» του Τραμπ και η μεγάλη πρόκληση

Το κεντρικό ερώτημα τώρα, σύμφωνα με αναλυτές, είναι αν ο πρόεδρος των ΗΠΑ είναι έτοιμος να περιορίσει ή να εντείνει αυτό που οι επικριτές έχουν ονομάσει «πόλεμο επιλογής», έναν πόλεμο που έχει πυροδοτήσει τη χειρότερη παγκόσμια ενεργειακή κρίση στην ιστορία και έχει εξαπλωθεί πολύ πέρα από την περιοχή.

Ο Τραμπ έχει πει στους βοηθούς του ότι θέλει να αποφύγει έναν «ατέρμονο πόλεμο» και να βρει μία λύση μέσω διαπραγματεύσεων, προτρέποντάς τους να τονίσουν τη διάρκεια των εχθροπραξιών από τέσσερις έως έξι εβδομάδες που έχει περιγράψει δημοσίως, δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, προσθέτοντας ότι ένα τέτοιο χρονοδιάγραμμα φαίνεται «ασταθές».

Ταυτόχρονα, ο Τραμπ έχει απειλήσει με σημαντική στρατιωτική κλιμάκωση εάν οι συνομιλίες αποτύχουν.

Οι διπλωματικές κινήσεις του Τραμπ προς το Ιράν, συμπεριλαμβανομένης μιας ειρηνευτικής πρότασης 15 σημείων που στάλθηκε μέσω παρασκηνιακών διαύλων με το Πακιστάν, φάνηκαν να καταδεικνύουν μια ολοένα και πιο επείγουσα αναζήτηση μιας διέξοδος. Ωστόσο, παραμένει ασαφές εάν υπάρχουν επί του παρόντος ρεαλιστικές προοπτικές για καρποφόρες διαπραγματεύσεις.

«Ο πρόεδρος Τραμπ έχει γενικά κακές επιλογές για να τερματίσει τον πόλεμο», δήλωσε ο Τζόναθαν Πανικόφ, πρώην αναπληρωτής εθνικός αξιωματικός πληροφοριών των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή. «Μέρος της πρόκλησης είναι η έλλειψη σαφήνειας σχετικά με το τι θα αποτελούσε ικανοποιητικό αποτέλεσμα».

Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου επέμεινε ότι η εκστρατεία στο Ιράν «θα ολοκληρωθεί όταν ο αρχιστράτηγος κρίνει ότι οι στόχοι μας έχουν επιτευχθεί» και ότι ο Τραμπ είχε θέσει σαφείς στόχους.

Η προσπάθεια για περιορισμό της επέκτασης του πολέμου

Προφανώς για να εξασφαλίσει τις πιθανότητές του, ο Τραμπ αποστέλλει χιλιάδες επιπλέον Αμερικανικούς στρατιώτες στην περιοχή και προειδοποιεί το Ιράν για εντατικότερη επίθεση που ενδεχομένως θα περιλαμβάνει τη χρήση χερσαίων δυνάμεων, εάν δεν υποκύψει στις απαιτήσεις του.

Αναλυτές λένε ότι μια τέτοια επίδειξη δύναμης θα μπορούσε να στοχεύει στη δημιουργία πίεσης για παραχωρήσεις από την Τεχεράνη, αλλά κινδυνεύει να παρασύρει τις ΗΠΑ σε μια πιο παρατεταμένη σύγκρουση, με οποιαδήποτε δέσμευση αποστολής στρατευμάτων στο ιρανικό έδαφος να είναι πιθανό να εξοργίσει πολλούς Αμερικανούς ψηφοφόρους.

Ένα άλλο πιθανό σενάριο, σύμφωνα με τους ειδικούς, θα ήταν οι ΗΠΑ να εξαπολύσουν μια τελική μεγάλη αεροπορική επίθεση στο πλαίσιο της «Επιχείρησης Epic Fury» για να αποδυναμώσουν περαιτέρω τις στρατιωτικές δυνατότητες και τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, μετά την οποία ο Τραμπ θα κήρυττε νίκη και θα αποχωρούσε, δηλώνοντας ότι οι πολεμικοί του στόχοι έχουν επιτευχθεί.

Ωστόσο, μια τέτοια δήλωση θα ακουγόταν κενή, εκτός αν το ζωτικής σημασίας Στενό του Ορμούζ ανοίξει ξανά πλήρως, κάτι που το Ιράν αρνείται μέχρι στιγμής να επιτρέψει.

Ο Τραμπ έχει εκφράσει την απογοήτευσή του για την άρνηση των Ευρωπαίων συμμάχων να στείλουν πολεμικά πλοία για να βοηθήσουν στην ασφάλεια της θαλάσσιας οδού.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ο οποίος έχει επανειλημμένα δεσμευτεί να κρατήσει τη χώρα του μακριά από ξένες συγκρούσεις, φαίνεται να αγωνίζεται να περιορίσει τον διευρυνόμενο πόλεμο που ξεκίνησε μαζί με το Ισραήλ.

Παρόλο που συνεχίζει να εκδίδει θριαμβολογικές εκτιμήσεις, έχει προσανατολίσει όλο και περισσότερο τα μηνύματά του προς την κατεύθυνση της καθησύχασης των νευρικών χρηματοπιστωτικών αγορών, πιέζοντας ανώτερους βοηθούς να τονίσουν ότι ο πόλεμος θα τελειώσει σύντομα, σύμφωνα με τον ανώτερο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσει εσωτερικές διαβουλεύσεις.

Ωστόσο, η έλλειψη μιας σαφούς στρατηγικής εξόδου ενέχει κινδύνους τόσο για την προεδρική κληρονομιά του Τραμπ όσο και για τις προοπτικές του κόμματός του, καθώς οι Ρεπουμπλικανοί αγωνίζονται να υπερασπιστούν τις οριακές πλειοψηφίες τους στο Κογκρέσο στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Η εσφαλμένη εκτίμηση του Τραμπ

Η μεγαλύτερη εσφαλμένη εκτίμηση του Τραμπ ήταν η έκταση της αντίδρασης της Τεχεράνης. Χρησιμοποίησε τους εναπομείναντες πυραύλους και τα drones της για να χτυπήσει το Ισραήλ και τα γειτονικά κράτη του Κόλπου και να κλείσει σχεδόν πλήρως το Στενό του Ορμούζ, τη διόδου για το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, προκαλώντας σοκ στην παγκόσμια οικονομία.

«Το στοίχημα της ιρανικής κυβέρνησης είναι ότι μπορούν να αντέξουν περισσότερο πόνο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από τους αντιπάλους τους και ίσως έχουν δίκιο», δήλωσε ο Τζον Άλτερμαν του think tank Center for Strategic and International Studies στην Ουάσινγκτον.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, είπε ότι ο Τραμπ και η ομάδα του ήταν «καλά προετοιμασμένοι» για την αντίδραση του Ιράν στο στενό και είναι σίγουροι ότι θα ξανανοίξει σύντομα.

Παρόλα αυτά, το πιο σαφές σημάδι της αυξανόμενης ανησυχίας του Τραμπ για τον πόλεμο ήρθε τη Δευτέρα με τη δραματική υπαναχώρησή του από την απειλή να καταστρέψει το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας του Ιράν, αν δεν επέτρεπε την επανέναρξη της ναυτιλίας μέσω του Στενού.

Σε μια κίνηση που θεωρήθηκε ευρέως ως προσπάθεια να ηρεμήσει τις αγορές, κήρυξε πενθήμερη παύση στην εφαρμογή της απειλής του, προκειμένου να δώσει μια ευκαιρία στη διπλωματία. Την Πέμπτη, την παρέτεινε για άλλες 10 ημέρες. Ταυτόχρονα, η πίεση εντείνεται στο εσωτερικό της χώρας.

«Όχι» στον πόλεμο από τους Αμερικανούς

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο πόλεμος είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλής στους Αμερικανούς και, ενώ το κίνημα MAGA του Τραμπ τον έχει στηρίξει ως επί το πλείστον, η επιρροή του στην πολιτική του βάση θα μπορούσε να αποδυναμωθεί αν οι οικονομικές επιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένων των υψηλών τιμών της βενζίνης, επιμείνουν.

Το συνολικό ποσοστό αποδοχής του Τραμπ έχει πέσει στο 36%, το χαμηλότερο από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos που ολοκληρώθηκε τη Δευτέρα.

Ο Λευκός Οίκος ανησυχεί όλο και περισσότερο για τις πολιτικές επιπτώσεις του πολέμου, δήλωσε στο Reuters ένας πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ, αναφέροντας τις ανησυχίες που έχουν εκφράσει Ρεπουμπλικανοί βουλευτές σχετικά με τις επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές.

Σε ένδειξη της αυξανόμενης ανησυχίας των Ρεπουμπλικάνων, ο βουλευτής των ΗΠΑ, Μάικ Ρότζερς, πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής, επέκρινε την κυβέρνηση την Πέμπτη για το ότι δεν παρείχε επαρκείς πληροφορίες σχετικά με την έκταση της εκστρατείας κατά του Ιράν.

Αντιδρώντας, ο αξιωματούχος του Λευκού Οίκου είπε ότι οι σύμβουλοι του Τραμπ είχαν ενημερώσει το Κογκρέσο πολλές φορές πριν και κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Μία δύσκολη διπλωματία που περιπλέκεται από τις δολοφονίες

Προς το παρόν, ωστόσο, η διπλωματική οδός δεν προσφέρει εύκολες λύσεις.

Το σχέδιο 15 σημείων που πρότεινε ο Τραμπ είναι παρόμοιο με αυτό που το Ιράν είχε απορρίψει ως επί το πλείστον στις προπολεμικές διαπραγματεύσεις και περιλαμβάνει ορισμένα στοιχεία που θα ήταν δύσκολο να εφαρμοστούν.

Οι απαιτήσεις κυμαίνονται από την κατάργηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και τον περιορισμό του οπλοστασίου πυραύλων του έως την ουσιαστική παράδοση του ελέγχου του Στενού του Ορμούζ. Το Ιράν χαρακτήρισε την αμερικανική πρόταση άδικη και μη ρεαλιστική – αν και δεν απέκλεισε περαιτέρω έμμεσες επαφές.

Ενώ ο Τραμπ επέμεινε την Πέμπτη ότι το Ιράν «ικέτευε» να επιτευχθεί συμφωνία, οι ηγέτες της χώρας δεν φαίνεται να βιάζονται να διαπραγματευτούν το τέλος της σύγκρουσης, σύμφωνα με αναλυτές, καθώς πιστεύουν ότι θα βρίσκονται σε θέση να διεκδικήσουν τη νίκη απλώς και μόνο με το γεγονός ότι επέζησαν.

Σύμφωνα με αναλυτές, η αντικατάσταση ορισμένων ηγετών που σκοτώθηκαν σε αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ με ακόμη πιο σκληροπυρηνικούς διαδόχους έχει περιπλέξει κάθε διπλωματική προσπάθεια.

Οι ηγέτες έχουν καταστήσει σαφή τη δυσπιστία τους απέναντι στον Τραμπ, ο οποίος δύο φορές τον περασμένο χρόνο εξαπέλυσε αεροπορικές επιδρομές, ενώ οι δύο πλευρές βρισκόταν ακόμη σε διαπραγματεύσεις.

«Ο πρόεδρος είναι πρόθυμος να ακούσει, αλλά αν δεν αποδεχθούν την πραγματικότητα της παρούσας στιγμής, θα πληγούν σκληρότερα από ποτέ», δήλωσε ο αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.

Οι ισραηλινοί αξιωματούχοι, εν τω μεταξύ, έχουν εκφράσει την ανησυχία τους ότι ο Τραμπ ενδέχεται να κάνει παραχωρήσεις που θα μπορούσαν να τους δέσουν τα χέρια σε περαιτέρω επιθέσεις εναντίον του Ιράν.

Οι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον στον Κόλπο ενδέχεται επίσης να δυσανασχετήσουν με μια βεβιασμένη αποχώρηση των ΗΠΑ, δεδομένου ότι θα μπορούσαν να μείνουν με έναν πληγωμένο, εχθρικό γείτονα.

Τα αντιφατικά μηνύματα του Αμερικανού προέδρου

Αν ο Τραμπ είναι πράγματι έτοιμος να αναπτύξει χερσαίες δυνάμεις, θα μπορούσε να καταλάβει το πετρελαϊκό κέντρο του Ιράν στο νησί Χαργκ ή άλλα στρατηγικά νησιά, να οργανώσει επιχειρήσεις κατά μήκος των ακτών του ή να στείλει ειδικές δυνάμεις για μια πολύπλοκη απόπειρα κατάληψης των αποθεμάτων του σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο, τα οποία πιστεύεται ότι έχουν θαφτεί κυρίως υπόγεια από τους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο.

Διαβάστε ακόμα: Χαργκ, Λαράκ, Κεσμ: Τα στρατηγικής αξίας νησιά του Ιράν και η απειλή των ΗΠΑ για εισβολή

Τέτοιες κινήσεις θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε μια ευρύτερη σύγκρουση που θα θύμιζε τους μακροχρόνιους πολέμους στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, στους οποίους ο Τραμπ έχει υποσχεθεί ότι οι ΗΠΑ δεν θα εμπλακούν ποτέ κατά τη διάρκεια της θητείας του.

Θα έθεταν επίσης σε κίνδυνο την αύξηση των αμερικανικών απωλειών και θα έθεταν περισσότερα ερωτήματα σχετικά με τους στόχους της αποστολής των ΗΠΑ.

Οι σύμμαχοι του Κόλπου έχουν προειδοποιήσει την κυβέρνηση να μην στείλει αμερικανικά στρατεύματα στο έδαφος του Ιράν, λέγοντας ότι αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει περισσότερα αντίποινα από την Τεχεράνη, πιθανώς εναντίον των ενεργειακών και πολιτικών υποδομών τους, δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος του Κόλπου υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Ο αξιωματούχος του Λευκού Οίκου είπε ότι ο Τραμπ είχε καταστήσει σαφές «ότι δεν έχει σχέδια να στείλει στρατεύματα εδάφους πουθενά αυτή τη στιγμή», αλλά πρόσθεσε ότι διατηρεί πάντα όλες τις επιλογές ανοιχτές.

Προς το παρόν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ κρατά τον κόσμο σε αγωνία, τη μια στιγμή κάνοντας δηλώσεις με στόχο να ηρεμήσει τις ασταθείς αγορές και την άλλη εκτοξεύοντας απειλές που εκτινάσσουν τις τιμές της ενέργειας.

«Ο Τραμπ εκπέμπει αντιφατικά μηνύματα», δήλωσε η Λόρα Μπλούμενφελντ από τη Σχολή Προχωρημένων Διεθνών Σπουδών του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς στην Ουάσιγκτον. «Είναι μια μονοπρόσωπη μηχανή επικοινωνίας που δημιουργεί "ομίχλη πολέμου" για να κρατά τους αντιπάλους του σε αβεβαιότητα», εξήγησε.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.