Το νέο δίδυμο ισχύος της Ευρώπης: Πώς Μερτς και Μελόνι παραμερίζουν τον Μακρόν

Καθώς ο παραδοσιακός γαλλογερμανικός άξονας εμφανίζει σημάδια κόπωσης, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς στρέφεται ολοένα και περισσότερο προς την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Politico, οι δύο ηγέτες, ιδεολογικά συγγενείς και αμφότεροι δεξιοί Ατλαντιστές, συναντώνται στη Ρώμη με στόχο να ενισχύσουν μια συμμαχία που αλλάζει τις ισορροπίες στην Ευρώπη - και αφήνει τον Εμανουέλ Μακρόν στο περιθώριο.

Σύμπλευση συμφερόντων: Εμπόριο, βιομηχανία, ΗΠΑ

Η Γερμανία παραδοσιακά αναζητούσε τη Γαλλία για να χαράξει στρατηγική στην ΕΕ. Το γεγονός ότι ο Μερτς ευθυγραμμίζεται πλέον με τη Μελόνι είναι ενδεικτικό της μετατόπισης.

Το Βερολίνο δυσαρεστήθηκε βαθιά με τις γαλλικές παρεμβάσεις κατά της συμφωνίας Mercosur και με τις εντάσεις στο κοινό πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών ύψους 100 δισεκατομμυρίων ευρώ. Έτσι, η Ρώμη αναδεικνύεται σε νέο, πιο «βολικό» εταίρο.

Όπως δήλωσε ο Γερμανός ΥΠΕΞ Γιόχαν Βάντεφουλ, η συνεργασία Βερολίνου–Ρώμης δεν είναι ρουτίνα αλλά «πεποίθηση» για το μέλλον της Ευρώπης.

Στη ρωμαϊκή σύνοδο κορυφής, οι δύο πλευρές αναμένεται να υπογράψουν συμφωνία αμυντικής συνεργασίας, ενώ 21 υπουργοί θα επικυρώσουν περίπου 10 επιμέρους συμφωνίες. Η ήδη υπάρχουσα σύμπραξη Rheinmetall–Leonardo δείχνει το βάθος της συνεργασίας.

Ακόμη πιο φιλόδοξο είναι το κοινό σχέδιο δράσης για την αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και την ενίσχυση των εξαγωγών, ενόψει της συνόδου κορυφής της 12ης Φεβρουαρίου. Βερολίνο και Ρώμη αυτοχαρακτηρίζονται «τα δύο κύρια βιομηχανικά ευρωπαϊκά έθνη» - μια διατύπωση που αναμένεται να ενοχλήσει το Παρίσι.

Ο παράγοντας Μακρόν: Απογοήτευση, τριβές και πολιτικό τέλος εποχής

Η ενόχληση του Μερτς προς τη Γαλλία συναντάται με την πολιτική φθορά του Μακρόν, ο οποίος οδεύει προς την έξοδο από την ευρωπαϊκή σκηνή μετά τις εκλογές του 2027.
Ιταλοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι η σταθερότητα των κυβερνήσεων Μελόνι και Μερτς διευκολύνει τη σύμπλευση, σε αντίθεση με το «αντιφατικό» ύφος του Μακρόν απέναντι στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Και οι δύο Ευρωπαίοι ηγέτες επιδιώκουν να διατηρήσουν ομαλές σχέσεις με την Ουάσινγκτον. Πρώην διπλωμάτες σημειώνουν ότι η «επιτάχυνση» των εξελίξεων στις ΗΠΑ έχει φέρει Ιταλία και Γερμανία πιο κοντά, σε αντίθεση με το συχνά τεταμένο τρίγωνο Παρίσι–Ρώμη–Βερολίνο.

«Καλή χημεία» και ψυχρότητα προς το Παρίσι

Στο Βερολίνο, αξιωματούχοι μιλούν πλέον με ενθουσιασμό για την «αξιοπιστία» της Ιταλίας - μια λέξη που, όπως παραδέχονται, δεν χρησιμοποιούν συχνά για τη Γαλλία.

Η προσωπική σχέση Μερτς–Μελόνι περιγράφεται ως θερμή, σε πλήρη αντίθεση με τις συχνές συγκρούσεις Μελόνι–Μακρόν.

Παρά τις δημόσιες υπερβολές περί «πλήρους συμφωνίας», υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις: Η Μελόνι δεν στήριξε το γερμανικό σχέδιο αξιοποίησης παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για την Ουκρανία. Η Ιταλία έκανε τακτικούς ελιγμούς στη Mercosur για να εξασφαλίσει παραχωρήσεις στους αγρότες της.

Στα δημοσιονομικά, οι δύο χώρες βρίσκονται παραδοσιακά σε αντίθετα στρατόπεδα: η Ιταλία ζητά χαλαρότερη πολιτική, η Γερμανία επιμένει στη δημοσιονομική πειθαρχία.

Ωστόσο, η πρόσφατη σύγκλιση στις δαπάνες —με τη Μελόνι να περιορίζει το ιταλικό έλλειμμα και τον Μερτς να αυξάνει τις επενδύσεις σε άμυνα και υποδομές— δημιουργεί ένα νέο σημείο επαφής.

Η μετατόπιση της Μελόνι προς το κέντρο και η δεξιά στροφή του Μερτς λόγω της ανόδου του AfD έχουν δημιουργήσει ένα κοινό ιδεολογικό έδαφος.

Ο Μερτς αναζητά συμμάχους για να περιορίσει τη μετανάστευση, να μειώσει κανονισμούς και να ενισχύσει το εμπόριο - και η Μελόνι προσφέρει ακριβώς αυτό το προφίλ.

Συμμαχία ευκαιρίας ή νέο ευρωπαϊκό μπλοκ;

Παρά την εντυπωσιακή σύγκλιση, αναλυτές υπενθυμίζουν ότι η σχέση παραμένει «τακτική» και όχι στρατηγική. Σε θέματα αμυντικών δαπανών, η Ιταλία βρίσκεται πιο κοντά στη Γαλλία, καθώς χρειάζεται ευρωπαϊκή χρηματοδότηση - σε αντίθεση με τη Γερμανία, που μπορεί να επενδύσει μόνη της.

Ωστόσο, η Μελόνι εκμεταλλεύεται την ένταση Παρισιού–Βερολίνου για να τοποθετήσει την Ιταλία στο κέντρο των ευρωπαϊκών εξελίξεων. Η συμμαχία Μερτς–Μελόνι δεν είναι ρομαντική· είναι προϊόν συμφέροντος, συγκυρίας και πολιτικής ανάγκης.

Αλλάζει όμως κάτι βαθύτερο: το κέντρο βάρους της Ευρώπης μετατοπίζεται από το Παρίσι προς έναν νέο άξονα Βερολίνου–Ρώμης, με άγνωστες ακόμη συνέπειες για την επόμενη μέρα της ΕΕ.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.