Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: «Δεν χάθηκε το GPS του αεροσκάφους» - Τι συνέβη με τη «ρωσική παρεμβολή»

Οι ισχυρισμοί ότι η Ρωσία στόχευσε την πτήση του αεροσκάφους της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, φαίνεται πως δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν.

Όπως αναφέρει δημοσίευμα του Politico, το αεροσκάφος είχε ναυλωθεί από την Κομισιόν για μια περιοδεία σε «κράτη της πρώτης γραμμής» στην Ευρώπη φέρεται να έχασε την πρόσβαση σε GPS ενώ πλησίαζε το αεροδρόμιο του Πλόβντιβ στη Βουλγαρία.

Οι Financial Times, ανταποκριτής των οποίων βρισκόταν στο αεροσκάφος, έγραψε ότι το αεροσκάφος έκανε κύκλους για μια ώρα πριν ο πιλότος προσγειωθεί, χρησιμοποιώντας χάρτες σε χαρτί. Οι Βρυξέλλες και η Σόφια έσπευσαν να κατηγορήσουν τη Ρωσία, χαρακτηρίζοντας το περιστατικό «κατάφωρη παρέμβαση». 

Η φερόμενη επίθεση κατά της φον ντερ Λάιεν θα μπορούσε να είχε προκαλέσει μεγάλη διπλωματική κρίση ή και χειρότερα. Ωστόσο, λίγες μέρες αργότερα, το περιστατικό απορρίφθηκε από τη βουλγαρική κυβέρνηση και την Κομισιόν.

Τη Δευτέρα, η υπηρεσία παρακολούθησης πτήσεων Flightradar24 αποκάλυψε ότι τα δεδομένα της έδειχναν ότι το σήμα GPS δεν χάθηκε ποτέ και ότι η προσγείωση του αεροσκάφους καθυστέρησε μόνο εννέα λεπτά.

Δημόσια δεδομένα έδειξαν επίσης ότι το ίδιο αεροσκάφος είχε υποστεί παρεμβολές GPS την προηγούμενη ημέρα πάνω από τις χώρες της Βαλτικής, αλλά όχι στη Βουλγαρία.

Τι αναφέρει η βουλγαρική πλευρά για το αεροσκάφος της φον ντερ Λάιεν

Την Τρίτη, ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας, Ρόσεν Ζελιάζκοφ, «χαμήλωσε» τον τόνο των ισχυρισμών για άμεση ρωσική παρέμβαση, χαρακτηρίζοντας το περιστατικό ως μια συνηθισμένη τεχνική βλάβη που συνδέεται με τις ευρύτερες επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία.

«Δεν υπάρχει λόγος να διερευνηθεί η κατάσταση», δήλωσε ο Ζελιάζκοφ, «επειδή αυτές οι διαταραχές δεν αποτελούν ούτε υβριδικές ούτε κυβερνοαπειλές». 

Το αεροσκάφος διέθετε επίσης ένα ηλεκτρονικό εφεδρικό σύστημα που χρησιμοποιούσε ραδιοκύματα και του επέτρεψε να προσγειωθεί - χωρίς να χρειαστούν χάρτες σε χαρτί - όπως διαπίστωσαν οι βουλγαρικές αρχές.

Ο Ζελιάζκοφ πρόσθεσε ότι τέτοιες ραδιοηλεκτρονικές διαταραχές είναι συνηθισμένες από την αρχή της σύγκρουσης στην Ουκρανία. «Δυστυχώς, αυτή είναι μια από τις παράπλευρες - αλλά όχι ασήμαντες - συνέπειες τέτοιων συγκρούσεων», δήλωσε στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης με θέμα την ΕΕ στην παραλιακή πόλη του Μπουργκάς. 

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, χαρακτήρισε το επεισόδιο «ενδιαφέρον» σε συνέντευξη Τύπου την Τρίτη, ενώ η εφημερίδα Guardian ανέφερε ότι η Ιταλία εξετάζει το ενδεχόμενο να διατηρήσει απόρρητες τις κρατικές αεροπορικές διαδρομές. 

Ωστόσο, οι αναλυτές που αναζητούν λεπτομέρειες για το περιστατικό εξακολουθούν να βρίσκονται σε αμηχανία.

Τι συνέβη στην πτήση;

Σε δήλωση της βουλγαρικής κυβέρνησης που κοινοποιήθηκε στο Politico αναφέρεται ότι «οι υπηρεσίες εναέριας κυκλοφορίας πρότειναν αμέσως μια εναλλακτική προσέγγιση προσγείωσης χρησιμοποιώντας βοηθήματα πλοήγησης εδάφους (Instrument Landing System) ... ανεξάρτητα από τα συστήματα GPS».

Σύμφωνα με τον Jan-Arwed Richter, διευθύνοντα σύμβουλο της Jacdec, εταιρίας που παρέχει αναλύσεις ασφάλειας για την πολιτική αεροπορία, το Flightradar24 και άλλα δεδομένα παρακολούθησης δείχνουν ότι η πτήση της φον ντερ Λάιεν «πλησίασε το αεροδρόμιο του Πλόβντιβ από τα ανατολικά, υποτίθεται για να προσγειωθεί στον διάδρομο 30», αλλά ότι «για άγνωστους λόγους αυτή η πρώτη προσέγγιση εγκαταλείφθηκε και [το αεροπλάνο] πέταξε πάνω από το αεροδρόμιο σε υψόμετρο περίπου 7.000 ποδιών», ή περίπου 2.100 μέτρων.  

«Στη συνέχεια, έκανε μια δεξιά στροφή προς νοτιοανατολική κατεύθυνση και τοποθετήθηκε για μια προσέγγιση εντοπισμού προς τον διάδρομο 30, η οποία ολοκληρώθηκε με ασφαλή προσγείωση», είπε ο εμπειρογνώμονας. 

Η SkAI Data Services, μια νεοφυής τεχνολογική εταιρία με έδρα την Ελβετία που ειδικεύεται σε δεδομένα αεροπορίας, ανέφερε σε ανάρτηση στο LinkedIn ότι «υπήρχε τοπική παρεμβολή σε μεγάλα υψόμετρα» στην περιοχή, «αλλά τα δεδομένα πτήσης δεν δείχνουν απώλεια GPS στο αεροσκάφος της φον ντερ Λάιεν».

Αντί για 1 ώρα και 48 λεπτά, η πτήση διήρκεσε 1 ώρα και 57 λεπτά, σύμφωνα με τα δεδομένα του Flightradar24 — κάτι που αντιστοιχεί σε μια μικρή καθυστέρηση. 

Απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με τα δεδομένα πτήσης την Τρίτη, η επικεφαλής εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Paula Pinho δήλωσε: «Υπήρξε παρεμβολή GPS», αλλά το αεροσκάφος κατάφερε να προσγειωθεί με ασφάλεια.

«Ανεξάρτητα από το τι συνέβη σε αυτή τη συγκεκριμένη πτήση», έχει σημειωθεί «σημαντική και πολύ αξιοσημείωτη» αύξηση των παρεμβολών και των πλαστογραφιών GPS από την αρχή του πολέμου στην Ουκρανία, σημείωσε η Pinho.

Οι δύο βασικές υπηρεσίες εναέριας κυκλοφορίας της ΕΕ, η Eurocontrol και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA), «εξετάζουν επί του παρόντος τα γεγονότα του αναφερόμενου συμβάντος», ανέφερε η EASA σε δήλωσή της, προσθέτοντας ότι «εξαρτώνται από τις αρμόδιες αρχές» της Βουλγαρίας για την παροχή επίσημης αναφοράς.

Πόσο επικίνδυνη είναι η παρεμβολή GPS; 

Αν και είναι συγκλονιστική, η παρεμβολή GPS δεν καταδικάζει ένα αεροπλάνο σε πλήρη απώλεια ελέγχου, τόνισαν ειδικοί της αεροναυτιλίας.

«Εάν το GPS παρουσιάσει βλάβη ή όταν οι πιλότοι διαπιστώσουν ότι το σήμα παραποιείται ή παρεμβάλλεται, υπάρχουν άλλα συστήματα τόσο στο αεροσκάφος όσο και στο έδαφος στα οποία μπορούν να βασιστούν οι πιλότοι για να συνεχίσουν την πτήση με ασφάλεια», ανέφερε η EASA στην ανακοίνωσή της.

Η εκπρόσωπος της EASA, Janet Northcote, δήλωσε ότι δεν έχουν γνώση «οποιουδήποτε ατυχήματος που να οφείλεται άμεσα στην παρεμβολή GPS».

Ο Richter δήλωσε ότι κανένα αεροσκάφος με τουλάχιστον 20 θέσεις δεν έχει ποτέ καταρριφθεί μόνο από παρεμβολές GPS. «Ωστόσο, έχουν υπάρξει περιπτώσεις όπου ψευδείς σήματα ILS (Instrument Landing System) έπαιξαν σημαντικό ρόλο», πρόσθεσε, αναφερόμενος σε ένα σύστημα ακριβείας προσέγγισης διαδρόμου που, σε αντίθεση με το δορυφορικό GPS, χρησιμοποιεί δύο ραδιοκύματα για να παρέχει στους πιλότους κάθετη και οριζόντια καθοδήγηση κατά την προσέγγιση για προσγείωση.

Ένα περιστατικό με το ILS που συνέβη το 1972 στο Όσλο είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 40 ατόμων και μόνο πέντε επιζώντες.

Το ILS λειτουργεί ως εφεδρικό σύστημα και επιτρέπει στα αεροσκάφη να εντοπίζουν με ασφάλεια τον διάδρομο προσγείωσης — και, σύμφωνα με βούλγαρους αξιωματούχους, βοήθησε το αεροσκάφος της φον ντερ Λάιεν να προσγειωθεί, δήλωσε η Pinho. 

«Δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό»

Σε ενημέρωση στο Υπουργικό Συμβούλιο της Βουλγαρίας, ο πρωθυπουργός, Ρόσεν Ζελιάζκοφ, επεσήμανε ότι «η σύγχυση που επικρατεί γύρω από το περιστατικό με το αεροπλάνο της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αποτελεί μέρος της μεγάλης υβριδικής επίθεσης των κομμάτων της αντιπολίτευσης», σύμφωνα με τη δημόσια τηλεόραση της χώρας.

Ο Ζελιάζκοφ μιλώντας στη Βουλή την Πέμπτη, κατόπιν αιτήματος του κόμματος PP-DB, ανακοίνωσε ότι στην περίπτωση του αεροσκάφους της προέδρου της Κομισιόν, μιλάμε για παρεμβολές που «οφείλονται σε παρεμβολές στο φάσμα ραδιοσυχνοτήτων λόγω συστημάτων παρεμβολών δορυφόρων που βρίσκονται στην Κριμαία και στον τρόπο με τον οποίο η Ρωσική Ομοσπονδία διεξάγει τον ραδιοηλεκτρονικό πόλεμο με την Ουκρανία, αλλά ως αποτέλεσμα του οποίου υποφέρουν όλες οι χώρες από τη Φινλανδία έως τη Λιβύη».

Σύμφωνα με τον Ζελιάζκοφ, στις 31 Αυγούστου καταγράφηκαν 54 παρεμβολές στο βουλγαρικό έδαφος και έχουν σημειωθεί καθημερινά από την αρχή του πολέμου στην Ουκρανία.

Εκ μέρους της Κομισιόν, η εκπρόσωπος της Επιτροπής, Αριάνα Ποδέστα, τόνισε ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό και ότι έχουν καταγραφεί πολλές αναφορές για παρεμβολές στο σήμα GPS, ιδίως στα ανατολικά σύνορα της ΕΕ, από την έναρξη των εχθροπραξιών στην Ουκρανία.

Η Ποδέστα δεν επιβεβαίωσε τις αναφορές της Financial Times ότι το αεροπλάνο είχε πετάξει σε κύκλους πάνω από το Πλόβντιβ για μια ώρα πριν προσγειωθεί και ότι οι πιλότοι είχαν χρησιμοποιήσει χάρτες πλοήγησης σε χαρτί.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.