Σε μια πλαγιά με θέα τους ελαιώνες έξω από τη Σμύρνη στην Τουρκία, βρίσκεται μια σπηλιά γνωστή σε γενιές ντόπιων ως το μέρος όπου, φερόμενα, ο Όμηρος συνέθεσε την «Οδύσσεια».
«Αυτό το μέρος ονομαζόταν πάντα Κοιλάδα του Ομήρου από τους ντόπιους. Ταξιδιώτες από όλο τον κόσμο έρχονταν και έβλεπαν τη σπηλιά όπου λέγεται ότι ο Όμηρος συνέθεσε τα ποιήματά του», εξήγησε ο Τούρκος ερευνητής Αλτάν Αλτίν, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο.
Στην πραγματικότητα, κανείς δεν γνωρίζει ακριβώς πού έγραψε ο Όμηρος τα επικά του ποιήματα, και υπάρχει πολλή μυθολογία γύρω από την ιδέα της σπηλιάς του. Σήμερα, φυσικά, η συζήτηση της «κηδεμονίας» του Ομήρου έχει ανζωπυρωθεί χάρη στην επιτυχημένη ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν «Η Οδύσσεια».
Η «σπηλιά του Ομήρου» στην Τουρκία
Ο ποιητής έχει συνδεθεί για πολύ καιρό με την περιοχή της Σμύρνης στις ακτές του Αιγαίου στην Τουρκία, η οποία για το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας της ήταν γνωστή ως αρχαία Σμύρνη.
«Οι Σμυρναίοι έχουν τον ποταμό Μήλη, με τα υπέροχα νερά του, και στις πηγές του βρίσκεται η σπηλιά, όπου λένε ότι ο Όμηρος συνέθεσε τα ποιήματά του», έγραψε ο Έλληνας γεωγράφος του δεύτερου αιώνα, Παυσανίας.
Διαβάστε ακόμα: O Γιώργος Χατζηκυριάκος εμφανίστηκε στην Οδύσσεια - Αυτή είναι η ιστορία του
Αυτά τα λόγια έχουν πυροδοτήσει μια αιώνια διαμάχη σχετικά με τη ζωή του Ομήρου και την τοποθεσία του ποταμού Μήλη, κοντά στον οποίο μια παράδοση λέει ότι γεννήθηκε.
Πιστεύεται γενικά ότι ο Όμηρος έζησε τον 8ο αιώνα π.Χ., αν και λίγα είναι γνωστά για τη ζωή του και οι μελετητές συνεχίζουν να συζητούν την ταυτότητά του.
Τουρκία η...πατρίδα του Ομήρου;
Η επίσκεψη στο σπήλαιο, το οποίο είναι γεμάτο με βράχους, δεν είναι εύκολη υπόθεση. Στο εσωτερικό, οι ταξιδιώτες έχουν αφήσει ελληνικά γραμμένα στους τοίχους, αν και δεν είναι σαφές πόσο παλιά είναι η γραφή.
Αν και άλλα μέρη, ιδίως η Χίος, διεκδικούν επίσης την καταγωγή του Ομήρου, η αρχαία Σμύρνη και η ενδοχώρα της, όπου βρίσκεται ο Μπορνόβα, συνδέονται στενά με τον ποιητή.
«Για μένα, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Όμηρος είναι από τον Μπορνόβα. Σε κάθε περίπτωση, είναι από την Ιωνία, η οποία περιλαμβάνει τη Σμύρνη και τη Χίο. Είναι από αυτά τα εδάφη», δήλωσε ο Αλτίν στο AFP.
Διαβάστε ακόμα: Πώς αξιολογούν οι Έλληνες την «Οδύσσεια» του Νόλαν: Δίχασε η «Ωραία Ελένη»
Για να υποστηρίξει τη θέση του, ο Αλτίν επικαλέστηκε μια ζωφόρο του 3ου αιώνα π.Χ. που απεικονίζει τη θεοποίηση του Ομήρου, η οποία, όπως λέει, αναπαρήγαγε το σπήλαιο Μπορνόβα στην Τουρκία με αξιοσημείωτη ακρίβεια.
«Αυτό το ανάγλυφο ήταν ήδη γνωστό, αλλά κανείς δεν είχε παρατηρήσει ποτέ τις ίδιες λεπτομέρειες με εκείνες που βρέθηκαν στο σπήλαιο του Ομήρου. Αυτή είναι η πρώτη φορά που μια τόσο λεπτομερής γεωγραφική περιγραφή έρχεται στο φως», είπε.
Αρχαιολογικά ευρήματα από την περιοχή υποδηλώνουν επίσης μια σύνδεση με τον Όμηρο.
«Τα ευρήματα από τις ανασκαφές, ειδικά τα νομίσματα που φέρουν την εικόνα του Ομήρου, μας δείχνουν ότι οι κάτοικοι της αρχαίας Σμύρνης θεωρούσαν τον ποιητή ως έναν από τους δικούς τους», δήλωσε ο αρχαιολόγος Μεχμέτ Ακίφ Ερντέμ.
«Η «Ιλιάδα» και η «Οδύσσεια» γράφτηκαν στις αρχαίες ελληνικές διαλέκτους της Ιωνικής και της Αιολικής, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αρχαία Σμύρνη και ο Βορνόβα θα μπορούσαν να είναι μεταξύ των πατρίδων του Ομήρου», είπε.
Η Τουρκία «πουλάει» Όμηρο
Πέρα από την ακαδημαϊκή συζήτηση σχετικά με την καταγωγή του, ο Όμηρος βρίσκεται παντού στη Μπορνόβα.
Στο Yeşilova Höyük, μια νεολιθική τοποθεσία που θεωρείται ο παλαιότερος γνωστός προϊστορικός ανθρώπινος οικισμός στη Σμύρνη, υπάρχει μια προτομή του Ομήρου με την επιγραφή «Συνέταξα τα έπη της Ιλιάδας και της Οδύσσειας σε αυτή τη γη. Έζησα στη Μπορνόβα».
Η πόλη, η οποία ήδη φιλοξενεί μια έκθεση βιβλίου αφιερωμένη στον Όμηρο και έχει ένα άγαλμα του ήρωα του Τρωικού Πολέμου Έκτορα σε ένα τοπικό πάρκο, σχεδιάζει να ανακαινίσει το σπήλαιο και να το ανοίξει στους επισκέπτες για να αξιοποιήσει την αναβίωση του ενδιαφέροντος για τον αρχαίο ποιητή.
«Η διατήρηση της κληρονομιάς του Ομήρου είναι καθήκον που οφείλουμε στην ανθρωπότητα. Είναι ένας από τους ιδρυτές της λογοτεχνίας», δήλωσε στο AFP ο δήμαρχος της Μπορνόβα, Ομέρ Εσκί.
«Οι ιστορίες που λέει αφορούν αυτή τη γη. Το ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να διεκδικήσουμε τον Όμηρο ή όχι. Η ιστορία του είναι και δική μας», είπε.
Αλλά δεν συμμερίζονται όλοι το όραμά του.
Το 2024, δημοτικοί αξιωματούχοι του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πρότειναν τη μετονομασία της Κοιλάδας του Ομήρου στο όνομα κάποιου Τούρκου μαχητή, λέγοντας ότι η τοποθεσία δεν θα έπρεπε να έχει ελληνικό όνομα.
«Η διαγραφή του ονόματος του Ομήρου θα ήταν ένα από τα χειρότερα πράγματα που θα μπορούσαμε να κάνουμε στην Μπορνόβα», δήλωσε ο δήμαρχος, του οποίου ο στόχος είναι «να κάνει τον Όμηρο γνωστό σε όλο τον κόσμο ως άνθρωπο από την Μπορνόβα» και να καταστήσει την πόλη τουριστικό αξιοθέατο.
- «Κομήτης αναγούλας»: Κάτω τα χέρια από τα ελληνικά φέριμποτ
- Οι οκτώ εκπομπές που κάνουν πρεμιέρα τον Αύγουστο: Ξεκινάει η «μάχη» της ενημέρωσης
- Ιωάννα Τούνη: «Καρφιά» από τις Μαλδίβες για τα ελληνικά νησιά τον Δεκαπενταύγουστο - «Δεν την παλεύω»
- Κολομβία: Η πόλη θαύμα που είπε «ποτέ ξανά» στον σεισμό - Πώς έσωσε μέχρι και τον τελευταίο κάτοικο
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
