Μενού
  • Α-
  • Α+

Θέμα ωρών είναι η ανακοίνωση από την κυβέρνηση των λεπτομερειών του προγράμματος «Σπίτι μου» που αφορά τα μέτρα για φθηνή στέγη και τα οποία θα επιτρέψουν σε 100.000 νέους μέχρι 39 ετών να στεγάσουν τα όνειρα τους. Οι σχετικές ανακοινώσεις θα γίνουν από τους Άκη Σκέρτσο, Κωστή Χατζηδάκη, Νίκη Κεραμέως, Αλέξάνδρα Σδούκου, Σπύρος Πρωτοψάλτης (Διοικητής ΔΥΠΑ) για τα στεγαστικά. Την παρουσίαση θα συντονίσει ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος, Γιάννης Οικονόμου. Ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων επεσήμανε ότι το υπουργείο του οποίου ηγείται έχει το μεγαλύτερο κομμάτι του προγράμματος, ενώ υπάρχουν και πολλά επιμέρους υποπρογράμματα.

Το στεγαστικό πρόγραμμα που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της ΔΕΘ, θα ξεδιπλωθεί σταδιακά και σε βάθος χρόνου με αιχμή τη στήριξη των νέων, φοιτητών, εργαζομένων και ζευγαριών, ηλικίας έως 39 ετών. Το συνολικό πρόγραμμα είναι ύψους 1,8 δισ. ευρώ και θα αφορά πάνω από 100.000 ωφελουμένους. Οι δράσεις θα ξεκινήσουν από τον επόμενο μήνα, ενώ εκείνες που προϋποθέτουν νέες κατασκευές προφανώς θα αναπτύσσονται σταδιακά.

Διαβάστε ακόμη: Θέρμανση: Το κυβερνητικό πλαφόν στην τιμή για καυσόξυλα και πέλετ - Οι άλλες επιλογές των καταναλωτών

Αναλυτικότερα, το πρόγραμμα στέγης που θα αρχίσει σύντομα να «τρέχει» από τα συναρμόδια υπουργεία και τις τράπεζες θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τα εξής:

- Δάνεια ύψους 500 εκατ. ευρώ, με συγχρηματοδότηση 375 εκατ. ευρώ από το κράτος και 125 εκατ. ευρώ από τις τράπεζες. Σημειώνεται ότι με την κίνηση αυτή, για παράδειγμα ένα ζευγάρι, με ελάχιστη συμμετοχή, θα αγοράζει ένα σπίτι αξίας 100.000 ευρώ με μηνιαίες δόσεις 275 ευρώ, ποσό το οποίο είναι αρκετά μικρότερο από το ενοίκιο που θα έδινε.

- Νέο στοχευμένο «Εξοικονομώ και Ανακαινίζω» για 20.000 νέους: Κάθε δικαιούχος θα λαμβάνει έως και 20.000 ευρώ για ενεργειακές παρεμβάσεις στο ακίνητό του, μαζί με πρόσθετη ενίσχυση 3.000 ευρώ και χαμηλότοκο δάνειο έως 7.000 ευρώ.

- Κρατική επιδότηση 10.000 ευρώ σε τουλάχιστον 10.000 ιδιοκτήτες κλειστών ακινήτων, για να τα ανακαινίσουν. Εδώ θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι θα έχουν την υποχρέωση να τα ενοικιάσουν σε μακροχρόνιες μισθώσεις. Με το συγκεκριμένο μέτρο υπολογίζεται ότι καλύπτεται έως και το 40% του κόστους ανακαίνισης κάθε κλειστού διαμερίσματος.

- «Κοινωνική αντιπαροχή»: Θεσμοθετείται για τα δημόσια οικόπεδα και κτήρια η «κοινωνική αντιπαροχή», που ουσιαστικά σημαίνει ότι το κράτος θα προσφέρει αδρανή περιουσιακά του στοιχεία σε ιδιώτες κατασκευαστές και εκείνοι, με έξοδά τους, θα χτίζουν σύγχρονες κατοικίες. Οι μισές από αυτές τις κατοικίες θα ενοικιάζονται με χαμηλό ενοίκιο σε νέους μισθωτές, ενώ οι υπόλοιποι χώροι προβλέπεται να αξιοποιούνται εμπορικά από τους ιδιώτες.

- Από τον Δεκέμβριο ξεκινά το Πρόγραμμα «Εστία 2»: Το Δημόσιο ουσιαστικά μέσω του συγκεκριμένου προγράμματος θα μισθώσει, σε πρώτη φάση, 1.000 ιδιωτικά ακίνητα, προκειμένου να τα διαθέσει στη συνέχεια με διαδικασίες-εξπρές και πολύ χαμηλό μίσθωμα σε ευάλωτα νοικοκυριά.

- Golden Visa: Επισημαίνεται ότι στο πλαίσιο του εν λόγω προγράμματος και προκειμένου να αυξηθούν τα διαθέσιμα ακίνητα για τους Έλληνες, αυξάνεται το όριο της επένδυσης για τη χορήγηση άδειας Golden Visa από τα 250.000 ευρώ στα 500.000 ευρώ.

Όροι χρηματοδότησης

Μολονότι δεν έχουν ανακοινωθεί περισσότερες λεπτομέρειες ως προς τα κριτήρια (εισοδηματικά, περιουσιακά, γεωγραφικά κ.ά.), από τον υπολογισμό του ποσού δανείου και της μηνιαία δόσης προκύπτει κατά προσέγγιση ότι πρόκειται για δάνεια με:

  • Επιδότηση κατά 75%
  • Διάρκεια άνω των 35 ετών
  • Επιτόκιο γύρω στο 1%.

Κριτήρια και κίνδυνοι

Ωστόσο, οι λεπτομέρειες θα κρίνουν την αποτελεσματικότητα του μέτρου, καθώς τα δάνεια, ακόμα και τα επιδοτούμενα, δίνονται με τραπεζικά κριτήρια. Δηλαδή η ίση κατανομή του κινδύνου μεταξύ τράπεζας και κράτους, ισχύει και στα επιδοτούμενα ή εγγυημένα δάνεια. Επίσης, θα πρέπει να εξειδικευτεί η ίδια συμμετοχή ή θα καθορίζεται από την πιστοληπτική αξιολόγηση των τραπεζών. Διότι, ο συνολικός κίνδυνος για τις τράπεζες μειώνεται όσο αφορά τη δυνατότητα εξυπηρέτησης, καθώς μειώνεται ο λόγος δόσης προς εισόδημα. Αυτό επιτρέπει στις τράπεζες να εφαρμόσουν πιο χαλαρά κριτήρια, να μην αναλάβουν μεγαλύτερους κινδύνους.

Θετικές οι τράπεζες στο κυβερνητικό σχέδιο

Μελέτη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τα ποσοστά ιδιοκατοίκησης στις χώρες του ευρωπαϊκού νότου, όπως η Ελλάδα, διαπιστώνει ότι αυτά συνεχώς μειώνονται και μάλιστα με επιταχυνόμενο ρυθμό για τις νεότερες γενιές. Κύριες αιτίες είναι οι μικροί μισθοί και η αβεβαιότητα στην αγορά εργασίας. Παράγοντες που είτε είναι απαγορευτικοί για την απόκτηση κατοικίας είτε αποθαρρυντικοί λόγω του υψηλού ρίσκου. Έτσι, η συσσώρευση πλούτου στις νέες γενιές πέφτει δραματικά.

Τα στοιχεία είναι εντυπωσιακά. Στη γενιά του '40, το 75% των 35άρηδων αποκτούσε το δικό του σπίτι. Το ποσοστό αυτό έπεσε στο 50% για τη γενιά του '60 και κάτω του 50% για τη γενιά του '80, αναφέρει η ΕΚΤ στη μελέτη της «Younger generations and the lost dream of home». Και ένα ακόμα στοιχείο: Οι νέοι του ευρωπαϊκού νότου φεύγουν από το σπίτι των γονιών τους σε μεγαλύτερες ηλικίες σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες (''Κεφάλαιο'', 5 Φεβρουαρίου 2022).