Ο Μπάρμπα Γιάννης κι η απολησμονιά: Ποιος είναι ο αναρχικός Γιάννης Ταμτάκος στο τραγούδι των Active Member

Τον Νοέμβριου του 2008 οι Active Member κυκλοφορούν τον δίσκο τους «Απ' Της Φτιάξης Μας Τα Λάθια...» έναν από τους πιο... πολιτικούς τους δίσκους με κομμάτια που αναφέρονται στην τρέχουσα, και όχι μόνο, πολιτική σκηνή. Ανάμεσά τους και ένα κομμάτι που στους στίχους του BD Foxmoor παρελάζει όλη η πολιτική ιστορία της Ελλάδας στον 21ο αιώνα και έχει τον τίτλο «Ο μπάρμπα Γιάννης κι η απολησμονιά».

Το κομμάτι ξεκινά με τους στίχους «Στου μπάρμπα Γιάννη τη βεράντα μυρίζει γιασεμί, φέρμα κουβέντα στριφτάρι κι αβέρτα οι στοχασμοί» και κάπου εκεί αρχίζει η αφήγηση της Ιστορίας του τόπου με κεντρικό άξονα τα όσα έζησε ο «μπαρμπα Γιάννης». Που δεν είναι άλλος από τον Γιάννη Ταμτάκο, που είχε φύγει από τη ζωή την ίδια χρονιά (2008), όμως στα σχεδόν 100 χρόνια που έζησε είχε προλάβει να δει και να επηρεάσει όλες τις πολιτικές αλλαγές της χώρας. 

«Το ΕΑΜ, τη Βάρκιζα, τα μαζεμένα «Yes», το κόμμα και την αποχή από τις εκλογές. Τον Παπάγο, τον Πλαστήρα και τον βασιλιά, τους αποστάτες και της Χούντας τη ληστοφωλιά, το ΠΑΚ, την αντίσταση απ’ το παράνομο κόμμα, οι εκλεκτοί στα Παρίσια κι οι άτυχοι στο χώμα. Για το νόμιμο κόμμα, το δώρο του εθνάρχη, την αλλαγή, το καθεστώς του όπως λάχει, τους Κοσκωτάδες και το ροζέ ’89 σερί πάει η γεννοβολιά μέχρι τούτη τη γενιά» αναφέρει το κομμάτι και η αλήθεια πως ο αναρχικός, όπως ο ίδιος χαρακτήριζε τον εαυτό του, Γιάννης Ταμτάκος, τα έζησε!

Διαβάστε ακόμη: «Όταν κάτι παράξενο με πιάνει»: Ποιος ήταν ο «αδιάφορος ο Γιάννης» των Active Member

Ποιος ήταν ο Γιάννης Ταμτάκος

Ο Γιάννης Ταμτάκος δεν υπήρξε απλώς ένα ιστορικό πρόσωπο της Αριστεράς. Υπήρξε μάρτυρας και πρωταγωνιστής μιας εποχής όπου η πολιτική στράτευση είχε πραγματικό κόστος: φυλακή, εξορία, φτώχεια, κοινωνική απομόνωση. Η ζωή του συμπυκνώνει τις μεγάλες εντάσεις του ελληνικού 20ού αιώνα, από το προσφυγικό τραύμα μέχρι τις εσωτερικές συγκρούσεις του εργατικού κινήματος.

Γεννημένος το 1908 στις Φώκιες της Μικράς Ασίας, έφτασε παιδί στη Θεσσαλονίκη μετά το 1914. Μεγάλωσε σε εργατικές συνοικίες, δούλεψε από μικρός και ήρθε νωρίς σε επαφή με τα σωματεία και τις ιδέες της κοινωνικής χειραφέτησης. Δεν άργησε να βρεθεί στην πρώτη γραμμή του συνδικαλισμού, εκλεγμένος σε όργανα των υποδηματεργατών, σε μια πόλη όπου οι κοινωνικές αντιθέσεις ήταν εκρηκτικές.

Ο Μάης του ’36 και η ρήξη

Η κορυφαία στιγμή της δημόσιας παρουσίας του Ταμτάκου ήρθε τον Μάη του 1936, στη μεγάλη εργατική εξέγερση της Θεσσαλονίκης. Ήταν από τα πρόσωπα που συνέδεσαν το αυθόρμητο ξέσπασμα των εργατών με μια πιο ριζοσπαστική πολιτική προοπτική, έξω από τα όρια της επίσημης κομματικής γραμμής. Μετά την αιματηρή καταστολή, βρέθηκε στο στόχαστρο του κράτους. Ακολούθησαν συλλήψεις, καταδίκες, χρόνια σε φυλακές και εξορίες, ιδιαίτερα την περίοδο της δικτατορίας Μεταξά.

Ανάμεσα στην Αριστερά και την αμφισβήτηση

Ο Ταμτάκος δεν ακολούθησε ποτέ «εύκολες» διαδρομές. Ως επαναστάτης σοσιαλιστής δεν εντάχθηκε στο ΕΑΜ κατά τη διάρκεια της κατοχής, γιατί το θεωρούσε ως εξάρτημα των Άγγλων. Μαζί με τους συντρόφους του Στίνα, Βουρσούκη, Μακρή, Κρόκο, Καστοριάδη κ.ά. καλλιεργούσε τον επαναστατικό διεθνισμό για μια κοινωνία αυτόνομη, αυτοδιαχειριζόμενη, διακηρύσσοντας τη συναδέλφωση των εμπόλεμων στρατιωτών. Για τη δράση του αυτή καταδιώχθηκε από αστούς, φασίστες και τους σταλινικούς της Ο.Π.Λ.Α. Αυτή η στάση τον κράτησε στο περιθώριο της επίσημης Ιστορίας, αλλά τον κατέστησε σημείο αναφοράς για νεότερες γενιές αγωνιστών.

Διαβάστε ακόμη: Ο Περικλής Κοροβέσης και οι «Ανθρωποφύλακες» της χούντας

Μετά τον πόλεμο μετανάστευσε στην Αυστραλία, επέστρεψε στην Ελλάδα τη δεκαετία του ’60 και μέχρι τα βαθιά του γεράματα παρέμεινε παρών στον δημόσιο διάλογο. Πέθανε το 2008, λίγο πριν συμπληρώσει έναν αιώνα ζωής, αφήνοντας πίσω του όχι έναν μύθο, αλλά ένα σπάνιο παράδειγμα πολιτικής συνέπειας.

Ο μπάρμπα Γιάννης κι η απολησμονιά: Οι στίχοι του BD Foxmoor

Στου μπάρμπα Γιάννη τη βεράντα μυρίζει γιασεμί φέρμα κουβέντα στριφτάρι κι αβέρτα οι στοχασμοί.
Των ματιών το βούρκωμα θυμάμαι και τα γέλια, τις μνήμες για σπουδαίους και για κενά βαρέλια.
Την βύθισή του στα μαύρα περασμένα , τα για όλους ξεχασμένα, την `εκανε για μένα στα χαρτογραφημένα απ’ τους αποθηριωμένους με πήγε από μέρη λεύτερα τόπους ξεσφραγισμένους.
Πάμε Ακροναυπλία γι’ αρχή μ’ αψηφισιά για κάποιους μοναξιώτες μ’ ένα φεγγίτη μοιρασιά.
Θυμάμαι από τη Θήβα έναν λεβέντη γιατρό η «ΌΠΛΑ» του ‘χε τάξει να τον βρούνε μισερό.
Τον βρήκαν κρεμασμένο θα ‘βγαινε σε έναν μήνα και κλέψαν το τεφτέρι του που θα `δινε στον Στίνα.
Να σε πάω Ικαρία, Μακρόνησο ή Γυάρο για τη σιωπή μου εκεί κάποιοι με λέγαν «Χάρο».
Δεν ήμουν στα κοπαδιαστά, στους κωλοπετσωμένους ήμουνα ήδη στους νεκρούς τους κατασταλαγμένους.
Ξέρεις, απ’ τα κοπάδια κάποιους τους είδα υπουργούς, κυβερνήτες πατεράδες και γιους.
Μα φτου στο διάλο, σκατά στο στόμα μου στην ψυχή ο παραδαρμός κι όχι στο σώμα μου.
Εμάς, του «τίποτα» μας σκοτώναν με το γάντι ή ύστερα απ’ το πετσόκομα μας δίναν πασαβάντι και την στάμπα τους σε κάθε τρισκατάρατο, γιατί η ιστορία στον τόπο αυτό είναι κατουροκάνατο και αυτή που λες εσύ, μικρή κοσμογωνιά, μια χαμηλοβλεπούσα είναι στην απολησμονιά.

Θα σου πω στα γρήγορα, πράγμα δυσκολοκάμωτο, για κάθε προτάτο πλανερό και ατσαλάκωτο.
Το ΕΑΜ, τη Βάρκιζα, τα μαζεμένα «Yes», το κόμμα και την αποχή από τις εκλογές.
Τον Παπάγο, τον Πλαστήρα και τον βασιλιά, τους αποστάτες και της Χούντας τη ληστοφωλιά, το ΠΑΚ, την αντίσταση απ’ το παράνομο κόμμα, οι εκλεκτοί στα Παρίσια κι οι άτυχοι στο χώμα.
Για το νόμιμο κόμμα, το δώρο του εθνάρχη, την αλλαγή, το καθεστώς του όπως λάχει, τους Κοσκωτάδες και το ροζέ ’89 σερί πάει η γεννοβολιά μέχρι τούτη τη γενιά.
Θα ‘θελα να με ρώταγες ποιος σκότωσε τον Άρη, ποιος έδωσε τον Ράπτη και τον Καστοριάδη, ποιος τον Λαμπράκη σκότωσε και ποιος τον Παναγούλη, ποιος κρυβόταν πίσω από το μαύρο το κουκούλι.
Τίνος Ρέμβη ήτανε η χουντομορταρία και ποιοι οι ανθρωποφύλακες στα κελιά τα κρύα.
Ποιοι λοιδωρούσαν τα παιδιά στο Χημείο και ποιοι της λευτεριάς δεν περάσαν το πορθμείο.
Ρώτα με λεβέντη μου, μέρες να σου λέω, γι’ άλλα θα βλέπεις να γελώ και γι’ άλλα ίσως να κλαίω.
Κοντεύω τα εκατό – μεγάλη σερμαγιά μα έξω απ’ το μνημούρι μου η απολησμονιά.

Στου μπάρμπα Γιάννη τη βεράντα μυρίζει γιασεμί φέρμα κουβέντα στριφτάρι κι αβέρτα οι στοχασμοί.
Των ματιών το βούρκωμα θυμάμαι και τα γέλια, τις μνήμες για σπουδαίους και για κενά βαρέλια.
Την βύθισή του στα μαύρα περασμένα, τα για όλους ξεχασμένα, την `εκανε για μένα στα χαρτογραφημένα απ’ τους αποθηριωμένους με πήγε από μέρη λεύτερα τόπους ξεσφραγισμένους.

Ο μπάρμπα Γιάννης κι η απολησμονιά…

Διαβάστε επίσης στην ίδια κατηγορία

• «Γενέθλια ’86»: Η αυτοκτονία του Νίκου Σκυλοδήμου που έγινε τραγούδι

• Η τραγική ιστορία της γυναικοκτονίας πίσω από το τραγούδι «Ο Γιάννης ο Φονιάς»
• «Πού 'σαι Θανάση»: Ποιος είναι ο Θανάσης στο τραγούδι του Ζαμπέτα
• Αύγουστος: Η πραγματική ιστορία πίσω από το τραγούδι του Νίκου Παπάζογλου
• Ποιος ήταν ο Γαρύφαλλος που γράφτηκε σε ένα βράδυ και έκανε γνωστούς τους Πελόμα Μποκιού
• Ποιος είναι ο «κυρ Αλέκος με το πράσινο γιλέκο» του Ζαμπέτα
• Για ποιον γράφτηκε πραγματικά ο «Αετός» που έκανε επιτυχία ο Νότης Σφακιανάκης
• Η θανάσιμη μοναξιά του Αλέξη Ασλάνη: Ποιος είναι ο «ήρωας» στο τραγούδι του Σαββόπουλου
• Ποια ήταν η αληθινή «Ρόζα» του Θάνου Μικρούτσικου
• «Εσείς τσιγάρα Camel να καπνίζετε, κι εγώ σε μια γωνιά να πίνω ουίσκι» - Ποιος είναι ο πρωταγωνιστής στο ποίημα του Καββαδία, Καίσαρ Εμμανουήλ
• «3 του Σεπτέμβρη να περνάς»: Από τον Μακρυγιάννη στο... ΠΑΣΟΚ, με τη φωνή του Καλογιάννη
• Από τον Ξυλούρη ως τα Διάφανα Κρίνα: Το ελληνικό ποίημα που έχει μελοποιηθεί περισσότερες φορές
• «Για δε με αφήνετε ήσυχο»: Η απίστευτη για το πώς ο Λ. Παπαδόπουλος έγραψε το τραγούδι «Ο ανθρωπάκος»

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.