Η ζωή και η δράση του Χοακίν Μουριέτα, του ανθρώπου που «γέννησε» τον θρύλο του Ζορό

Δεν υπάρχει μεγαλύτερο ψέμα από το ότι την ιστορία τη γράφουν οι νικητές. Η ιστορία γράφεται και από τους νικητές και από τους νικημένους και πάντα βρίσκει τον τρόπο να αποκαλύπτει την αλήθεια της. Με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο.

Ένα λαμπρό παράδειγμα είναι η ιστορία του Χοακίν Μουριέτα. Για τους περισσότερους το ονοματεπώνυμο αυτό δε λέει και πολλά. Λογικό. Οι περισσότεροι, αν όχι όλοι, ωστόσο, γνωρίζουμε αυτό που «γέννησε»: Τον Ζορό!

Ο Χοακίν Μουριέτα ήταν ο άνθρωπος που ενέπνευσε τον Αμερικανό συγγραφέα Τζόνστον ΜακΚάλεϊ να δημιουργήσει με την πένα του τις περιπέτειες του μασκοφόρου εκδικητή.

Για τους Αμερικανούς ο Μουριέτα ήταν ένας αδίστακτος κακοποιός. Ένας άνθρωπος που λήστευε και σκότωνε χωρίς δεύτερες σκέψεις. Για τους Μεξικανούς ο Μουριέτα ήταν ένας λαϊκός ήρωας, ένας κοινωνικός αγωνιστής που βοηθούσε οποιονδήποτε το είχε ανάγκη.

Μια ημέρα σαν σήμερα ο Χοακίν Μουριέτα σκοτώθηκε σε ενέδρα. Ηττήθηκε. Οι νικητές έγραψαν για λογαριασμό του την ιστορία. Εκείνος, ωστόσο, «βρήκε την ευκαιρία», μέσα από την πένα ενός Αμερικανού συγγραφέα, να βγει νικητής, να αποκαταστήσει την αλήθεια και να διδάξει πως η αντίσταση μόνο μάταιη δεν είναι.

Η σφαγή που γέννησε έναν «παράνομο»

Ο Χοακίν Μουριέτα Καρίλο γεννήθηκε το 1829 στο Μεξικό (εκεί που βρίσκεται το θρυλικό Άλαμο). Δυστυχώς, τίποτα δεν είναι γνωστό για τα παιδικά ή τα εφηβικά του χρόνια. Δεν είναι λίγοι, άλλωστε, αυτοί που αμφισβητούν την ύπαρξη του.

Λένε πως ναι μεν κάποια στιγμή υπήρξε κάποιος Χοακίν Μουριέτα αλλά ο μύθος του γιγαντώθηκε με το πέρασμα των χρόνων προκειμένου να δημιουργηθεί ένας λαϊκός ήρωας, σε μια περιοχή που οι μη προνομιούχοι πληθυσμοί είχαν ανάγκη από τέτοιες προσωπικότητες.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, φαίνεται πως, πλέον, οι ιστορικοί συμφωνούν πως πράγματι υπήρξε ο Χοακίν Μουριέτα. Επίσης, φαίνεται πως συμφωνούν πως έζησε και έδρασε την εποχή του «κίτρινου πυρετού» στην Καλιφόρνια, την εποχή, δηλαδή, που οι χρυσοθήρες σφάζονταν (κυριολεκτικά και μεταφορικά) για το ποιος θα ανακαλύψει το μεγαλύτερο κοίτασμα χρυσού.

Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή ο Μουριέτα έφτασε σε ηλικία περίπου 19 ετών στην Καλιφόρνια. Μαζί του μετανάστευσαν και η σύζυγός του Ροζίτα αλλά και ο αδερφός του Κάρλος. Έφτιαξαν μια μικρή φάρμα για να μένουν όλοι μαζί και παράλληλα οι δυο άντρες να κάνουν μεροκάματα σε επιφανείς... χρυσοθήρες που σάρωναν την περιοχή για να πετύχουν κάποια «φλέβα» χρυσού.

Τελικά, ο Μουριέτα και ο αδερφός του πέτυχαν αυτό που έμοιαζε απίστευτο. Στο σημείο που πήγαν και έστησαν τη μικρή τους φάρμα υπήρχε ένα εξαιρετικά μεγάλο κοίτασμα χρυσού!

Αυτό, βέβαια, ήταν ευχή και κατάρα. Οι ντόπιοι επικαλέστηκαν έναν νόμο ο οποίος, προκειμένου να καταπολεμήσει τη χρυσοθηρία από ξένους, απαγόρευε σε μετανάστες να έχουν στην ιδιοκτησία τους κομμάτια γης.

Ο Μουριέτα ήταν Μεξικανός άρα δεν έπρεπε να είναι ιδιοκτήτης γης άρα δεν μπορούσε να μείνει εκεί άρα το κοίτασμα που ανακάλυψε θα περνούσε σε κάποιον ντόπιο χρυσοθήρα! Ο Χοακίν Μουριέτα για πολύ καιρό επέλεγε να αγνοεί τις απειλές που εκτοξεύονταν εναντίον του με ρυθμούς πολυβόλου.

Μέχρι που μια ημέρα οι απειλές έγιναν πράξεις με τον χειρότερο δυνατό τρόπο. Ντόπιοι χρυσοθήρες μαζί με δεκάδες πληρωμένους πιστολάδες επιτέθηκαν στο σπίτι του Μουριέτα. Πρώτα βίασαν ομαδικά και στη συνέχεια δολοφόνησαν τη γυναίκα του, στη συνέχεια, αφού πρώτα βασάνισαν, κρέμασαν από ένα δέντρο τον αδερφό του και στο τέλος μαστίγωσαν μέχρι τελικής πτώσης τον ίδιο.

Όταν ο Χοακίν Μουριέτα συνήλθε αποφάσισε να σταθεί ξανά στα πόδια του και όταν το πετύχει αυτό να πάρει εκδίκηση για τα όσα δραματικά έγιναν στη μικρή του φάρμα.

Όσα διαβάσατε μέχρι στιγμής είναι όλα αυτά που, πλέον, είναι αποδεκτά (με μικρές και κυρίως δίχως μεγάλη σημασία προσθαφαιρέσεις) απ' όλες τις ιστορικές πηγές. Από εδώ και πέρα η αλήθεια μπερδεύεται με τον μύθο.

Όσα διαβάσετε στη συνέχεια είναι αυτά που απέχουν το περισσότερο δυνατόν από τον μύθο και είναι αυτά που, πλέον, θεωρούνται ως τα πιο κοντινά στην ιστορική αλήθεια.

Ο «Ρομπέν των Δασών του Ελντοράντο»

Ο Χαοακίν Μουριέτα αφού πρώτα συγκράτησε για λίγο καιρό τον θυμό και την οργή του προκειμένου να μαζέψει όσα περισσότερα χρήματα μπορούσε, κάλεσε στην Καλιφόρνια τέσσερις συγγενείς του, οι οποίοι φαίνεται πως γνώριζαν καλά πως να χειρίζονται τα όπλα και κυρίως πως να κινούνται σαν να είναι στρατιωτικό απόσπασμα.

Σύμφωνα με κάποιες πηγές, οι τέσσερις φαίνεται πως ήταν παραστρατιωτικοί που ήθελαν να πάρουν εκδίκηση για την παράδοση της Καλιφόρνια στους Αμερικανούς. Κάπως έτσι, όλοι μαζί, άρχισαν – στις αρχές της δεκαετίας του 1850 – τις επιδρομές σε τράπεζες, σπίτια, άμαξες «γιάνκηδων» που ήξεραν ότι είχαν χρυσό.

Παράλληλα με τις ληστρικές επιδρομές, οι «Πέντε Χοακίν» είχαν και μια άλλη αποστολή. Να εντοπίσουν, να κυνηγήσουν και να εκτελέσουν όσους συμμετείχαν στην αιματηρή επιδρομή στη φάρμα του Χοακίν.

Οι «Πέντε Χοακίν» χρησιμοποιούσαν ως ορμητήριο τους τα βουνά της Σιέρα Νεβάδα. Από εκεί ξεκινούσαν προκειμένου να πραγματοποιήσουν τις επιθέσεις τους και εκεί επέστρεφαν προκειμένου να αποφύγουν τη σύλληψη.

Οι επιδρομές της συμμορίας δεν ήταν αναίμακτες. Οι «Πέντε Χοακίν» δρούσαν ανεξέλεγκτα και φρόντιζαν πάντα να αφήνουν πίσω τους νεκρούς προκειμένου να στέλνουν ξεκάθαρα μηνύματα προς όλες τις κατευθύνσεις.

Μέσα στα πρώτα τρία χρόνια της δράσης τους φαίνεται πως είχαν δολοφονήσει δεκάδες Κινέζους άλλους τόσους λευκούς ενώ είχαν εντοπίσει και είχαν εκτελέσει και τουλάχιστον έξι από αυτούς που συμμετείχαν στην αιματηρή επιδρομή στη φάρμα του Χοακίν Μουριέτα.

Το ότι τα πράγματα έγιναν έτσι (ή κάπως έτσι) αποδεικνύεται από το γεγονός πως η πολιτεία της Καλιφόρνια το 1853 επικήρυξε όλα τα μέλη της συμμορίας προς 6.000 δολάρια το κεφάλι. Το ποσό ήταν εξαιρετικά μεγάλο ακόμα και για τα δεδομένα της Άγριας Δύσης και από αυτό μπορεί κάποιος να καταλάβει το ότι οι «Πέντε Χοακίν» είχαν προκαλέσει φόβο και τρόμο.

Πέρα από την επικήρυξη, ωστόσο, η πολιτεία της Καλιφόρνια δημιούργησε και μια ομάδα 20 ρέιντζερς τους οποίους εξόπλισε πλήρως και τους έριξε στο κυνήγι της ομάδας. Επικεφαλής τέθηκε ο λοχαγός Χάρι Λοβ.

Το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετώπισε η συγκεκριμένη ομάδα, ωστόσο, ήταν πως οι χωρικοί δεν υπήρχε περίπτωση να προδώσουν τον Χοακίν Μουριέτα και τους συντρόφους του. Ο λαός τους αγαπούσε γιατί οι «παράνομοι» τους φρόντιζαν. Τους έδιναν χρήματα και τους βοηθούσαν σε οποιοδήποτε πρόβλημα και αν είχαν.

Για τον λαό ο Χοακίν Μουριέτα ήταν ένας ήρωας. Η προσωποποίηση της αντίστασης απέναντι στους λευκούς που δεν είχαν κανένα πρόβλημα να καταστρέψουν τις ζωές όλων αρκεί να έβγαζαν κέρδος. Οι περισσότεροι, άλλωστε, ήθελαν τα εδάφη της Καλιφόρνια να επιστρέψουν στο Μεξικό και αυτό τους υποσχόταν ο Μουριέτα.

Όσο εντεινόταν η δράση του Μουριέτα τόσο μεγαλύτερο ήταν το κυνήγι σε βάρος του. Είναι ενδεικτικό πως κάποια στιγμή η επικήρυξη μόνο για το δικό του κεφάλι είχε φτάσει τα 5.000 δολάρια!

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 25 Ιουλίου του 1853, οι ρέιντζερς έκαναν περιπολία στην κομητεία του Σαν Μπενίτο και εκεί έπεσαν σε μια μεγάλη ομάδα μεταναστών από το Μεξικό. Ανάμεσα στους μετανάστες υπήρχε και ένας γαμπρός του Μουριέτα.

Όταν τον απείλησαν πως θα τον σκοτώσουν, εκείνος είπε πως αν του χαρίσουν τη ζωή θα τους οδηγήσει στο κρησφύγετο της ομάδας του Μουριέτα. Και έτσι έγινε.

Οι ρέιντζερς έστησαν ενέδρα στους «Πέντε Χοακίν» και τους συντρόφους τους και όταν τους είδαν να καταφτάνουν άνοιξαν πυρ. Ακολούθησε σκληρή μάχη στη διάρκεια της οποίας έπεσε νεκρός ο Χοακίν Μουριέτα και ο φίλος του Μανουέλ Γκαρσία ή «Τριδάχτυλος Τζακ».

Οι ρέιντζερς προκειμένου να εισπράξουν την αμοιβή έκοψαν το κεφάλι του Μουριέτα και το χέρι του Γκαρσία και τα περιέφεραν σαν τρόπαια. Το κομμένο κεφάλι του μεξικανού «Ρομπέν των Δασών του Ελντοράντο» φυλασσόταν για πολλά χρόνια σε ένα σαλούν στο Σαν Φρανσίσκο, μέχρι που το 1906 χάθηκε στον φονικό σεισμό που έπληξε την περιοχή.

Τα χρόνια που ακολούθησαν πολλοί ήταν αυτοί που αμφισβήτησαν ότι ο Χοακίν Μουριέτα σκοτώθηκε σε εκείνη την ενέδρα. Το ότι, όμως, οι επιθέσεις σε χρυσοθήρες σταμάτησαν ήταν η μεγαλύτερη απόδειξη του τραγικού τέλους του.

Με το πέρασμα του χρόνου έμειναν μόνο οι λαϊκές αφηγήσεις να θυμίζουν τη δράση του Χοακίν Μουριέτα και αυτό σε τοπικό επίπεδο. Μέχρι που ο Αμερικανός συγγραφέας Τζόνστον ΜακΚάλεϊ συγκέντρωσε όλες αυτές τις ιστορίες και «γέννησε» τον θρύλο του ανίκητου Ζορο!

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.