Εικόνες από μια χώρα που δεν υπάρχει - Πώς ήταν το Ιράν πριν την Ισλαμική Επανάσταση

Η Ιστορία του Ιράν χωρίζεται σε δύο μέρη από μια βαριά γραμμή: πριν το 1979 και μετά το 1979. Η γραμμή αυτή είναι η Ισλαμική Επανάσταση που μετέτρεψε το αυτοκρατορικό κράτος του Ιράν σε μια σκληρή θεοκρατία υπό την ηγεσία των Αγιατολάχ. Παρά τη σκληρότητα και των δύο καθεστώτων, πολλά άλλαξαν την επαύριο της επανάστασης και η χώρα πέρασε σε μια νέα φάση της Ιστορίας της.

«Από έθνος ζητιάνων σε έθνος ευημερίας»

Με αυτόν τον τρόπο περιέγραφε ο Σάχης της Περσίας, Μοχαμάντ Ρεζά Παχλαβί, τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της κυβέρνησής του. Το Ιράν είχε σοβαρά οικονομικά προβλήματα και η κοινωνία μαστιζόταν από φτώχεια. Το 1963, ο Σάχης ξεκίνησε τη λεγόμενη «Λευκή Επανάσταση», τη μεγάλη μεταρρυθμιστική προσπάθεια που θα μετέτρεπε το Ιράν σε μια χώρα ισάξια με εκείνες της Δύσης.

Προχώρησε σε αναδιανομή της γης ώστε να κερδίσει την υποστήριξη των κατώτερων στρωμάτων της χώρας, αναβάθμιση των υποδομών και ανάπτυξη της οικονομίας. Και πράγματι, μέσα σε λίγα χρόνια, το Ιράν είχε μια καλπάζουσα ετήσια ανάπτυξη που έφτανε το 10%! Οι διεθνείς οργανισμοί τόνιζαν στις εκθέσεις τους πως σύντομα η χώρα θα περνούσε από τις αναπτυσσόμενες στις αναπτυγμένες.

Παρά τα νούμερα όμως, οι ελίτ και οι ισλαμιστές διανοούμενοι όπως ο Χομεϊνί, αντιδρούσαν έντονα στο πρόγραμμα του Σάχη. Το πρόβλημα δεν ήταν μόνο οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις αλλά και οι κοινωνικές όπως το δικαίωμα ψήφου που δόθηκε στις γυναίκες του Ιράν για πρώτη φορά.

Διαβάστε ακόμη: Ιράν: Η κρατική τηλεόραση μεταδίδει live ανακρίσεις διαδηλωτών - ΜΚΟ καταγγέλλουν «σκηνοθετημένες ομολογίες»

Σε φωτογραφίες και στιγμιότυπα από τη δεκαετία του ‘70, οι άνθρωποι στην Τεχεράνη μοιάζουν αρκετά…δυτικοί. Το ίδιο το καθεστώς του Παχλαβί άλλωστε είχε αγαστές σχέσεις με τη Δύση και «κυνηγούσε» με κάθε τρόπο τη δυτική επιρροή.

Δυτικές επιρροές, καταστολή και βασανιστήρια

Οι καθημερινοί άνθρωποι στις μεγάλες πόλεις δεν ήταν η εξαίρεση. Τα μεσαία στρώματα της κοινωνίας συνήθως ντύνονταν δυτικότροπα και ζούσαν μια ανάλογη ζωή. Στις πλαζ του Ιράν θα μπορούσε κανείς να δει νέους ανθρώπους με μαγιό να διασκεδάζουν και να είναι ανέμελοι. 

Αυτή όμως είναι η μισή αλήθεια, η μισή πραγματικότητα. Η επανάσταση του 1979 δεν ήταν υποκινούμενη ούτε κατευθυνόμενη. Γιατί πίσω από τις ευχάριστες και χαρωπές εικόνες, υπήρχε η καταστολή, τα βασανιστήρια, η έλλειψη πολιτικής ελευθερίας και πολυφωνίας. Η αλήθεια είναι πως μπορεί το καθεστώς να άλλαξε το 1979 αλλά η καταστολή έχει βαθιές ρίζες μέσα στο κράτος. 

Η μυστική αστυνομία του Σάχη, η περίφημη SAVAK, ήταν ο σιδηρούς βραχίονας αυτής της καταστολής. Σχεδόν 5.000 πράκτορες, εκπαιδευμένοι από τις γαλλικές και τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες, κυνηγούσαν ανηλεώς τους αντιφρονούντες ή όσους γενικότερα αντιπολιτεύονταν το καθεστώς. 

Όταν η απογοήτευση γιγαντώθηκε και διαδηλώσεις αντίστοιχες με τις σημερινές κατέκλυσαν τις μεγάλες πόλεις, η απάντηση ήταν επίσης αντίστοιχη. Σφαίρες στο ψαχνό και εκατόμβες νεκρών από ένα καθεστώς που είχε υποσχεθεί την ευημερία και την ασφάλεια. Οι εικόνες από το Ιράν πριν από το 1979 φανερώνουν όντως ένα πολύχρωμο ψηφιδωτό μιας χώρας με μοναδικό αποτύπωμα.

Αποτυγχάνουν όμως στο να αποκαλύψουν όλη την αλήθεια της καταστολής αλλά και της φρίκης που βίωσαν εκείνοι που πάλεψαν για την ελευθερία τους.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.