Οι πυρκαγιές είναι κομμάτι της καθημερινότητας του καλοκαιριού. Η επικαιρότητα των τελευταίων ημερών το επιβεβαιώνει αυτό με τρομακτικό τρόπο. Ίσως το ακόμη πιο τρομακτικό είναι αυτή η κανονικοποίηση, η τάση που επικρατεί να θεωρούμε την πυρκαγιά ως αναπόφευκτο στοιχείο ενός δάσους. Κάπου εδώ όμως, ανακύπτει ένα ερώτημα: έως πότε;
Τι θα μπορούσε να συμβεί στο μακρινό μέλλον αν τα δάση καταστρέφονταν ολοσχερώς; Σίγουρα δεν χρειαζόμαστε καμία τρομολαγνεία, ούτε χρειάζεται να σταθούμε σε κινδύνους που είναι καθαρά υποθετικοί. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια υπενθύμιση, πως τα πράγματα που θεωρούμε δεδομένα ίσως να μην είναι και τόσο. 42% των δασών της Αττικής έχουν χαθεί, 64% των δασών της δυτικής Αττικής. Πώς θα μπορούσε να είναι το μέλλον;
«Η Σαχάρα στην Ευρώπη»
Έχοντας επίγνωση πως μιλάμε για ένα καθαρά υποθετικό σενάριο που το εξετάζουμε με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, το μέλλον που προκύπτει εφόσον τα δάση εξαφανιστούν δεν είναι ευχάριστο προφανώς.
«Χωρίς το ριζικό σύστημα των δέντρων να συγκρατεί το χώμα και την υγρασία, η ελληνική τοπογραφία θα μεταμορφωθεί βίαια.
«Κρανίου Τόπος»: Τα βουνά της Αττικής (Πάρνηθα, Πεντέλη, Υμηττός) και ολόκληρης της χώρας θα γίνουν γυμνοί, βραχώδεις όγκοι. Χωρίς δέντρα, το επιφανειακό χώμα θα ξεπλυθεί από τις πρώτες βροχές, αφήνοντας πίσω μόνο πέτρα.
Ακραία Φαινόμενα: Η απουσία των δασών καταργεί το φυσικό φρένο στα ακραία καιρικά φαινόμενα. Οι χειμώνες θα χαρακτηρίζονται από καταστροφικές, λασπώδεις πλημμύρες που θα σαρώνουν τις πόλεις, καθώς καμία βλάστηση δεν θα ανακόπτει την πορεία του νερού.
Η Σαχάρα στην Ευρώπη: Η Ελλάδα, και ευρύτερα η Μεσόγειος, θα ενσωματωθούν πρακτικά στην κλιματική ζώνη της Βόρειας Αφρικής. Η σκόνη και η ξηρασία θα είναι μόνιμα χαρακτηριστικά της ατμόσφαιρας.
Πόλεις - Θερμοκοιτίδες: Η Αθήνα χωρίς το μικροκλίμα που εξασφάλιζαν τα περιαστικά δάση, θα βιώνει θερμοκρασίες που θα ξεπερνούν σταθερά τους 45-50°C τους καλοκαιρινούς μήνες. Η άσφαλτος και το τσιμέντο θα αποθηκεύουν τη θερμότητα, καθιστώντας τα βράδια ανυπόφορα.
Κλιματικοί Πρόσφυγες: Θα υπάρξει μαζική εσωτερική, αλλά και εξωτερική μετανάστευση. Οι κάτοικοι της νότιας Ελλάδας θα αναγκαστούν να κινηθούν βορειότερα για να βρουν υποφερτές συνθήκες διαβίωσης, δημιουργώντας τεράστιες κοινωνικές και γεωπολιτικές εντάσεις, καθώς ολόκληρα κράτη θα αναζητούν ζωτικό χώρο.
Απώλεια της Μνήμης: Το ελληνικό τοπίο, αυτό που ενέπνευσε μύθους, φιλοσοφία, ποίηση και ιστορικά γεγονότα, θα πάψει να υφίσταται. Ο «ίσκιος του πεύκου», τα «ιερά άλση», οι μυρωδιές από το ρετσίνι και το θυμάρι, θα γίνουν έννοιες ακατανόητες για τις επόμενες γενιές, προσβάσιμες μόνο μέσα από παλιά κείμενα και αρχεία.
Ψυχολογικό Τραύμα (Solastalgia): Ο πληθυσμός θα βιώνει ένα μόνιμο, συλλογικό πένθος για το περιβάλλον που χάθηκε. Η αίσθηση ότι «ο τόπος μας δεν είναι πια ο τόπος μας» θα δημιουργήσει μια βαθιά υπαρξιακή και πολιτισμική μελαγχολία».
Αποτροπή αντί για κατάσβεση
Οι πυρκαγιές που έχουν ξεσπάσει και σε άλλες χώρες εκτός από τη δική μας, λειτουργούν ως ένα ισχυρό καμπανάκι κινδύνου. Οι αναλυτές επισημαίνουν, πάντως, πως για την προστασία των δασών οι κυβερνήσεις χρειάζεται να αξιοποιήσουν εναλλακτικές τακτικές. Πλέον, δεν είναι ζήτημα οικονομικής ενίσχυσης της πυρόσβεσης αλλά αντιμετώπισης που ξεκινάει πρώτα με την αποτροπή μιας πυρκαγιάς.
Οι τελευταίες πυρκαγιές στην Ισπανία και τη Γαλλία έδειξαν πως ακόμη και εξελιγμένοι κρατικοί μηχανισμοί δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στα νέα μεγέθη αυτών των καταστροφών. Η βασική αιτία είναι προφανώς η κλιματική αλλαγή. Η διαχείριση που χρειάζεται αφορά τη μείωση του διοξειδίου του άνθρακα ώστε το κλίμα να επανέλθει σε επίπεδα που δεν μετατράπουν τα δάση σε πυριτιδαποθήκες.
Ένα άλλο ζήτημα είναι η διαχείριση των δασών. Στην Ευρώπη, αρκετά δάση δημιουργήθηκαν με ένα είδος δέντρου, αποκλειστικά για λόγους ξυλείας. Η παρουσία δέντρων που δεν καίγονται εύκολα θα συνιστούσε μια σημαντική αλλαγή. Σε κάθε περίπτωση, υπάρχουν βήματα που πρέπει να γίνουν και η ανάγκη αποτροπής καθίσταται αναγκαία όσο ποτέ.
- Το αδιανόητο νούμερο επιβατών που επέστρεψαν σε μόλις ένα 24ωρο από τις διακοπές τους
- Ευγενία Σαμαρά: Οι βουτιές σε καταρράκτες και το «όνειρο ζωής» στο Μεξικό
- «Ηλία, ρίχ’το» σκηνικό σε πανηγύρι στη Ζάκυνθο: Έφεραν με κλαρκ παλέτες με πιάτα και τα έσπασαν στην πίστα
- Οι οκτώ εκπομπές που κάνουν πρεμιέρα τον Αύγουστο: Ξεκινάει η «μάχη» της ενημέρωσης
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
