Το μπλε διάλυμα που κάνει θραύση στους διάσημους - Τι είναι και τι μπορεί να προκαλέσει

Μία από τις πιο δημοφιλείς τάσεις αυτή την περίοδο είναι το μεθυλένιο μπλε, με ορισμένους διάσημους να υποστηρίζουν ότι μια δόση από το χαρακτηριστικό μπλε διάλυμα βελτίωσε σημαντικά την υγεία τους.

Φυσικά, πρέπει πάντα να είμαστε επιφυλακτικοί απέναντι σε κάποιον που ισχυρίζεται ότι «κάτι θαυματουργό» έκανε για εκείνον και θα μπορούσε να κάνει και για εμάς.

Τι είναι το μεθυλένιο μπλε

Το μεθυλένιο μπλε δημιουργήθηκε το 1876 ως χρωστική για υφάσματα —το όνομα τα λέει όλα— ωστόσο το 1891 διαπιστώθηκε ότι είχε κάποια χρησιμότητα στην αντιμετώπιση της ελονοσίας, και έτσι μελετήθηκε ως πιθανή θεραπεία.

Χρησιμοποιήθηκε επίσης για τη θεραπεία της σπάνιας διαταραχής μεθαιμοσφαιριναιμίας, στην οποία τα ερυθρά αιμοσφαίρια δεν μεταφέρουν επαρκές οξυγόνο. Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί άνθρωποι το έχουν χρησιμοποιήσει και για άλλες παθήσεις, παρά την επιστημονικής τεκμηρίωσης.

Ένα από τα άτομα που το δοκίμασαν είναι ο Μπράιαν Τζόνσον, ο γνωστός «βιοχάκερ» που επιδιώκει να αντιστρέψει τη γήρανση —αν και πλέον έχει σταματήσει να το χρησιμοποιεί— ενώ ορισμένοι άλλοι ισχυρίζονται πως μπορεί να λειτουργήσει ως πιθανό αντίδοτο στην κυανιούχα δηλητηρίαση.

Κάποιοι το έχουν συγκρίνει ακόμη και με το «χάπι της απεριόριστης νοημοσύνης» από την ταινία Limitless, όμως αυτό δεν πρόκειται να μετατρέψει κανέναν σε ιδιοφυΐα.

Τι κάνει στην πραγματικότητα το μεθυλένιο μπλε

Παρά τους ισχυρισμούς ότι αποτελεί «νοοτροπικό» —δηλαδή ουσία που ενισχύει τις γνωστικές λειτουργίες, επιβραδύνει τη γήρανση και βελτιώνει μνήμη και διάθεση— η επιβεβαιωμένη επιστημονική πραγματικότητα είναι αρκετά πιο μετριοπαθής.

Ο καθηγητής Lorne J. Hofseth του Πανεπιστημίου της Νότιας Καρολίνα εξήγησε στο Science Alert ότι το μεθυλένιο μπλε μπορεί να περάσει στον εγκέφαλο, διασχίζοντας τον προστατευτικό φραγμό που τον περιβάλλει.

Κάποιες μελέτες δείχνουν ότι ίσως ωφελεί τα μιτοχόνδρια —τον γνωστό «σταθμό παραγωγής ενέργειας του κυττάρου»— αν και ο καθηγητής τόνισε ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί με ακρίβεια ο τρόπος δράσης της ουσίας.

Η περαιτέρω έρευνα είναι απαραίτητη, καθώς οι περισσότερες μελέτες μέχρι σήμερα έχουν γίνει σε πειραματόζωα και καλλιεργημένα κύτταρα. Τα μέχρι τώρα ευρήματα υποδηλώνουν πιθανή ενίσχυση της μνήμης και της μάθησης, αλλά το να λειτουργεί κάτι σε ποντίκια δεν σημαίνει ότι θα λειτουργήσει το ίδιο και σε ανθρώπους.

Ο καθηγητής Hofseth ανέφερε ότι μία μικρή μελέτη έδειξε μια μικρή βελτίωση της μνήμης, αλλά άλλες έρευνες δεν διαπίστωσαν καμία βελτίωση στις γνωστικές λειτουργίες.

Τι λένε οι ειδικοί

Πολλοί ειδικοί προειδοποιούν για τη χρήση του μεθυλενίου μπλε χωρίς σωστή καθοδήγηση και επιστημονική ενημέρωση.

Υπάρχουν άνθρωποι που ισχυρίζονται ότι «θεράπευσε καρκίνους» ή ότι έχει απίστευτες ευεργετικές επιδράσεις, όμως οι ανεκδοτολογικοί ισχυρισμοί είναι εξαιρετικά επισφαλείς και συχνά παραπλανητικοί.

Η νευροεπιστήμονας Anne-Sophie Fluri δήλωσε στη Mail: «Χωρίς ισχυρά δεδομένα σε ανθρώπους, αυτοί οι ισχυρισμοί είναι στην καλύτερη περίπτωση εικασίες και στη χειρότερη ενδεχομένως επικίνδυνοι. Ο εγκέφαλος δεν είναι μια μηχανή που μπορείς να “βελτιστοποιείς” πρόχειρα, σαν ένα smartphone.»

Παράλληλα, ο δρ Ian Musgrave του Πανεπιστημίου της Αδελαΐδας προειδοποίησε στον Guardian ότι το μεθυλένιο μπλε «έχει αποτύχει σε μεγάλο βαθμό στις κλινικές δοκιμές για τη νόσο Alzheimer».

Αν και το χαρακτήρισε αντιοξειδωτικό με «ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε καλλιέργειες ιστών», τόνισε ότι «δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής στοιχεία σε ανθρώπους που να δείχνουν σημαντικές αντιγηραντικές ιδιότητες».

Ανεπιθύμητα συμπτώματα

Η υπερκατανάλωση μπορεί επίσης να προκαλέσει σύνδρομο σεροτονίνης —μια δυνητικά θανατηφόρα κατάσταση, ιδίως σε όσους λαμβάνουν SSRIs— ενώ η υπερδοσολογία μπορεί να οδηγήσει και σε μεθαιμοσφαιριναιμία.

Άλλα πιθανά συμπτώματα είναι πόνος στα άκρα, ναυτία, εφίδρωση και αλλαγές στο χρώμα της γλώσσας και του δέρματος. Και ναι — μπορεί να κάνει τα ούρα μπλε.

Αυτό το άρθρο στο Reader δεν παρέχει ιατρικές συμβουλές και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη γνωμάτευση ενός ιατρού. Για οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας έχετε, θα πρέπει να απευθυνθείτε σε κάποιο επαγγελματία υγείας.