Τι δείχνει η πρώτη ελληνική μελέτη για την συμβολή των εκστρατειών στην πρόληψη του καρκίνου

Η χώρα μας πρωτοστατεί στις εκστρατείες υγείας και κάθε φορά που διοργανώνεται ένας Αγώνας για καλό σκοπό, δεκάδες χιλιάδες πολίτες πλημμυρίζουν τους δρόμους.

Μέχρι τώρα όμως δεν γνωρίζαμε αν αυτή η ενθουσιώδης συμμετοχή έφτανε, ώστε να γίνει η πρόληψη πράξη. Με την βοήθεια της Παρασκευής Μιχαλοπούλου, προέδρου του Πανελλήνιου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής», αναλύουμε τα ευρήματα της πρώτης Ελληνικής μελέτης του είδους που επιβεβαιώνουν πως οι εκστρατείες ενημέρωσης, ειδικά στα ογκολογικά νοσήματα, «δουλεύουν» περισσότερο από όσο νομίζαμε, με τουλάχιστον 2 στις 3 συμμετέχουσες να κάνουν τις επιβεβλημένες ιατρικές εξετάσεις.

Ας ξεκινήσουμε από τα αριθμητικά ευρήματα: Τι φανερώνουν για την απήχηση των εκστρατειών ευαισθητοποίησης όπως είναι ο εμβληματικός αγώνας δρόμου Greece Race for the Cure για τηνπρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση στον καρκίνο του μαστού;

Η μελέτη με τίτλο «Γνώσεις, στάσεις και συμπεριφορές πρόληψης για τον καρκίνο του μαστού: Ανάλυση δεδομένων από τους συμμετέχοντες στο 15ο και 16ο Αγώνα GreeceRace for the Cure®», έδειξε ότι εκστρατείες ευαισθητοποίησης όπως το Greece Race for theCure® φαίνεται να επηρεάζουν θετικά την κοινή γνώμη και κυρίως τη συμπεριφορά πρόληψης. Στην έρευνα συμμετείχαν 2.347 άτομα, εκ των οποίων 2.101 ήταν γυναίκες και 245 άνδρες.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η συμμετοχή στον αγώνα αξιολογήθηκε θετικά από την πλειονότητα των συμμετεχόντων, καθώς ποσοστά από 56% έως 66% δήλωσαν ότι η συμμετοχή τους συνέβαλε στην ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση και την κινητοποίησή τους για πρόληψη.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι βρέθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση ανάμεσα στα χρόνια συμμετοχής στον αγώνα και στην πραγματοποίηση προληπτικού ελέγχου μαστού. Συγκεκριμένα, περίπου 66% των γυναικών με τρία ή περισσότερα χρόνια συμμετοχής δήλωσαν ότι η συμμετοχή τους στον αγώνα τις οδήγησε να κάνουν προληπτικό έλεγχο. Το ποσοστό αυτό φτάνει στο 66,6% στις γυναίκες που συμμετέχουν για περισσότερα από πέντε χρόνια.

Η επίδραση της δράσης δεν περιορίζεται μόνο στις ίδιες τις συμμετέχουσες. Περίπου 60% των γυναικών δήλωσαν ότι η πρώτη συμμετοχή τους τις κινητοποίησε να παροτρύνουν κάποιο άτομο από το κοινωνικό τους περιβάλλον να κάνει προληπτικό έλεγχο μαστού. Στις γυναίκες με περισσότερα από πέντε χρόνια συμμετοχής, το ποσοστό αυτό αυξάνεται περίπου στο 74%-κάτι που δείχνει ότι η εκστρατεία λειτουργεί και ως μέσο κοινωνικής διάχυσης της πρόληψης.

Επιπλέον σε επιπρόσθετες αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν στο δείγμα των γυναικών ένα σημαντικό ποσοστό που ανήκε στην ηλικιακή ομάδα 18–44 ετών έδειξαν ότι οι νεότερες γυναίκες συχνά θεωρούν ότι ο προληπτικός έλεγχος «δεν αφορά την ηλικία τους».

Διαβάστε ακόμα: «Κουβαλάμε τον Όμηρο ως φυλαχτό»: Ο καθηγητής Ιωάννης Κωνσταντάκος για την Οδύσσεια του Νόλαν

Συμπερασματικά, η μελέτη δείχνει ότι το GreeceRace for the Cure® δεν λειτουργεί μόνο ως συμβολική δράση ενημέρωσης, αλλά συνδέεται με πραγματική αλλαγή στάσεων και συμπεριφορών. Όσο περισσότερα χρόνια συμμετέχει κάποια γυναίκα στη δράση, τόσο μεγαλύτερη φαίνεται να είναι η πιθανότητα να κάνει προληπτικό έλεγχο, να γνωρίζει τα διαθέσιμα προγράμματα και να παροτρύνει και άλλους ανθρώπους στο περιβάλλον της να εξεταστούν.

Τι υποδηλώνουν τα ευρήματα για τους άντρες, που κι αυτοί συμμετέχουν ένθερμα στον ίδιο Αγώνα;

Από τους 2.347 συμμετέχοντες στη μελέτη, οι 245 ήταν άνδρες, δηλαδή περίπου 10,4% του συνολικού δείγματος. Το γεγονός αυτό καταδεικνύει ότι το συγκεκριμένο ποσοστό ανδρών που πήρε μέρος στη μελέτη είναι ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένο γιατί δεν συμμετέχει μόνον στη διοργάνωση, αλλά λαμβάνει μέρος και στη μελέτη που αφορά έναν καρκίνο που πλήττει κυρίως τις γυναίκες.

Η μελέτη δεν παρουσιάζει ξεχωριστή ανάλυση για το πόσοι άνδρες άλλαξαν τη δική τους συμπεριφορά ή παρότρυναν γυναίκες του περιβάλλοντός τους να εξεταστούν. Ωστόσο, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η συμμετοχή στο GreeceRace for the Cure® του 2025 ήταν 62.000 άτομα, εκ των οποίων περίπου 18.000 άτομα ήταν άνδρες, ένα στοιχείο που αποτελεί ένδειξη ότι το μήνυμα της πρόληψης διαχέεται και στο ανδρικό κοινό, ενισχύοντας ταυτόχρονα τη συμμετοχή ολόκληρης της οικογένειας και του κοινωνικού περιβάλλοντος στις δράσεις πρόληψης.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι τα στοιχεία αυτά αφορούν αποκλειστικά τους συμμετέχοντες στο Greece Race for the Cure® και δεν μπορούν να γενικευθούν στον συνολικό ανδρικό πληθυσμό της χώρας.

Αυτού του είδους οι αγώνες (δρόμου, ποδηλάτου, βαδίσματος κ.α.) αποτελούν το πρώτο βήμα για την υιοθέτηση ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής;

Η μελέτη επιβεβαιώνει ότι δράσεις όπως το GreeceRace for the Cure® λειτουργούν ως κάτι πολύ περισσότερο από μία εκστρατεία ενημέρωσης. Οι συμμετέχοντες/ουσες εμφανίζουν πολύ υψηλό επίπεδο γνώσεων σχετικά με τους παράγοντες που συμβάλλουν στην πρόληψη του καρκίνου του μαστού. Συγκεκριμένα, το 92% αναγνωρίζει τη σημασία της ισορροπημένης διατροφής, το 90% τη μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ, το 85% τη σωματική άσκηση, ενώ το 94% θεωρεί σημαντική την αποφυγή του καπνίσματος και τη διαχείριση του στρες. Επιπλέον, το 97% αναγνωρίζει το οικογενειακό ιστορικό ως σημαντικό παράγοντα κινδύνου. Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι οι συμμετέχοντες/συμμετέχουσες αντιλαμβάνονται πως η πρόληψη δεν περιορίζεται μόνο στις προληπτικές εξετάσεις, αλλά συνδέεται συνολικά με έναν υγιεινό τρόπο ζωής.

Η συγκεκριμένη μελέτη δεν αξιολόγησε τη θεραπευτική άσκηση ή την επίδρασή της κατά τη διάρκεια της αντικαρκινικής θεραπείας. Ωστόσο, αναδεικνύει ξεκάθαρα ότι δράσεις όπως το GreeceRace for the Cure® ενισχύουν τη σημασία ενός υγιεινού τρόπου ζωής.

Τον Σεπτέμβρη θα πραγματοποιηθεί στο κέντρο της Αθήνας ο 18ος αγώνας Δρόμου, με την Ελλάδα να πρωτοστατεί διεθνώς σε αυτή τη διοργάνωση. Ποιος είναι ο επόμενος στόχος;

Πράγματι στις 3 & 4 Οκτωβρίου 2026 θα γίνει το 18οGreece Race for the Cure® που είναι μία από τις μεγαλύτερες διοργανώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο και οι εγγραφές έχουν ανοίξει.

Το Greece Race for the Cure® δεν είναι απλώς μια μεγάλη διοργάνωση, είναι μια ζωντανή έκφραση της δύναμης του «ΜΑΖΙ». Είναι η απόδειξη ότι ακόμη και απέναντι σε ένα τόσο δύσκολο αγώνα όπως ο καρκίνος του μαστού, ΜΑΖΙ μπορούμε να είμαστε πιο δυνατοί.

Χιλιάδες γυναίκες, άνδρες και παιδιά ενώνουν κάθε χρόνο τις δυνάμεις τους, στέλνοντας ένα ισχυρό μήνυμα πρόληψης, ευαισθητοποίησης και αλληλοϋποστήριξης. Η ενδυνάμωση των γυναικών που νοσούν, η αλληλεγγύη, ο εθελοντισμός, η αποστιγματοποίηση και η πίστη στη συνέχεια της ζωής είναι παρόντα σε κάθε βήμα αυτής της διαδρομής.

Ο στόχος μας λοιπόν, δεν είναι να μεγαλώσουμε αριθμητικά, αλλά να αυξήσουμε τον πραγματικό αντίκτυπο. Να φτάσουμε σε κάθε γυναίκα, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Να μετατρέψουμε τη συμμετοχή σε ουσιαστική πρόσβαση στην πρόληψη και τη φροντίδα. Να κάνουμε το μήνυμα πράξη. Επομένως ο στόχος είναι ξεκάθαρος. Να μην υπάρχει στη χώρα μας ούτε μία γυναίκα που να μην έχει πρόσβαση στην πρόληψη και στις εξετάσεις που χρειάζεται.

Παρότι έχει γίνει εξαιρετική δουλειά στην πρόληψη του καρκίνου του μαστού, λόγω του ιδιαίτερου γεωγραφικού ανάγλυφου της Ελλάδας υπάρχουν ακόμα περιοχές (νησιά και ορεινά χωριά) με περιορισμένη πρόσβαση στις προληπτικές εξετάσεις;

Το ερώτημα αγγίζει μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της πρόληψης στην Ελλάδα, την ισότιμη πρόσβαση.

Τα δεδομένα που έχουμε από αυτές τις περιοχές αποτυπώνει μια μικτή εικόνα. Από τη μία πλευρά, καταγράφεται σαφής πρόοδος, η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση έχουν ενισχυθεί και όλο και περισσότερες γυναίκες αναγνωρίζουν τη σημασία της τακτικής μαστογραφίας. Από την άλλη πλευρά, οι δυσκολίες παραμένουν έντονες. Σε πολλές περιοχές δεν υπάρχει σταθερή πρόσβαση σε διαγνωστικές υπηρεσίες, με αποτέλεσμα οι γυναίκες να αναγκάζονται να μετακινούνται. Το κόστος, η απόσταση και η απουσία από την εργασία λειτουργούν αποτρεπτικά, περιορίζοντας ουσιαστικά τη συμμετοχή στον προσυμπτωματικό έλεγχο.

Παράλληλα, εντοπίζεται ασυνέχεια στη φροντίδα. Ακόμα και όταν πραγματοποιείται η εξέταση, η πορεία προς περαιτέρω έλεγχο ή διάγνωση δεν είναι πάντα σαφής, συντονισμένη και έγκαιρη.

Συνεπώς, ναι μεν υπάρχει πρόοδος, αλλά όχι με τον ίδιο ρυθμό για όλες τις περιοχές. Οι γεωγραφικές ανισότητες επιμένουν και απαιτούν πιο στοχευμένες και μόνιμες παρεμβάσεις. Η συστηματική ανάπτυξη και σταθερή παρουσία κινητών μονάδων – όχι αποσπασματικά – σε συνδυασμό με την ουσιαστική ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την αύξηση της συμμετοχής στην πρόληψη και τη διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης για όλες τις γυναίκες.

Αυτό το άρθρο στο Reader δεν παρέχει ιατρικές συμβουλές και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη γνωμάτευση ενός ιατρού. Για οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας έχετε, θα πρέπει να απευθυνθείτε σε κάποιο επαγγελματία υγείας.