Η πρόσφατη εξομολόγηση του γνωστού ηθοποιού Γιώργου Χρυσοστόμου έφερε στο φως μια ψυχολογική κατάσταση που ταλαιπωρεί πολλούς ανθρώπους, συχνά χωρίς να το γνωρίζουν, την ανηδονία. Μέσα από την περιγραφή της δικής του εμπειρίας, όπου η επιτυχία και οι στόχοι διαδέχονται ο ένας τον άλλον χωρίς να αφήνουν το αποτύπωμα της ικανοποίησης, αναδεικνύεται η πολυπλοκότητα αυτού του φαινομένου.
Τι είναι η ανηδονία;
Η ανηδονία ορίζεται ως η έλλειψη ενδιαφέροντος, απόλαυσης ή ευχαρίστησης από τις εμπειρίες της ζωής. Το άτομο που πάσχει αδυνατεί να αντλήσει χαρά από δραστηριότητες και χόμπι που στο παρελθόν τον έκαναν ευτυχισμένο.
Ιστορικά, ο όρος επινοήθηκε το 1896 από έναν Γάλλο ψυχολόγο για να περιγράψει την ολική απώλεια σωματικής και ψυχικής ευχαρίστησης. Σήμερα, αποτελεί ένα από τα βασικά συμπτώματα της Μείζονος Καταθλιπτικής Διαταραχής (σύμφωνα με το DSM-5), αν και μπορεί να εμφανιστεί και σε άλλες ψυχικές παθήσεις.
Σε νευρολογικό επίπεδο, η ανηδονία θεωρείται ως βλάβη στα «ηδονικά κυκλώματα» του εγκεφάλου και στη διαδικασία επεξεργασίας της ανταμοιβής (επιθυμία, αρέσκεια, μάθηση).
Βασικές μορφές της ανηδονίας
Η ανηδονία δεν εκφράζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ανθρώπους. Χωρίζεται σε δύο κύριους τύπους, ανάλογα με το πεδίο που επηρεάζει.
Αρχικά, η κοινωνική ανηδονία, η οποία είναι η απουσία απόλαυσης από την αλληλεπίδραση με άλλους ανθρώπους. Το άτομο δεν θέλει να περνά χρόνο με τον περίγυρό του, νιώθει ότι δεν έχει συναισθήματα να προσφέρει και οδηγείται σταδιακά στην κοινωνική απομόνωση.
Η αδυναμία άντλησης χαράς από σωματικές αισθήσεις, είναι η σωματική ανηδονία. Αισθήσεις όπως η αφή, οι μυρωδιές ή οι ήχοι (π.χ. ακρόαση μουσικής, κατανάλωση αγαπημένου φαγητού, σεξουαλική επαφή) χάνουν την ευχάριστη επίδρασή τους.
Σύγχρονες μελέτες την κατηγοριοποιούν επίσης σε προληπτική (αδυναμία να νιώσεις χαρά περιμένοντας ένα θετικό γεγονός) και ολοκληρωτική (αδυναμία να αντλήσεις χαρά κατά τη διάρκεια της ίδιας της δραστηριότητας).
Πώς βιώνεται η ανηδονία;
Η αίσθηση της ανηδονίας περιγράφεται συχνά ως ένα μόνιμο σκοτεινό σύννεφο ή ένα συναισθηματικό κενό. Οι πάσχοντες αναφέρουν τα εξής χαρακτηριστικά:
- Συναισθηματικό μούδιασμα και απάθεια.
- Έντονη ανία και αρνητικότητα.
- Διαταραχές στον ύπνο, που επιδεινώνουν περαιτέρω τη διάθεση.
- Μειωμένη λίμπιντο.
- Αδυναμία στο σχεδιασμό και την έναρξη δραστηριοτήτων.
- Έλλειψη ενθουσιασμού για το μέλλον.
Αν και συχνά συνυπάρχουν, η ανηδονία και η απάθεια είναι δύο διαφορετικές καταστάσεις:
- Η ανηδονία αφορά αποκλειστικά την απώλεια της ικανότητας για απόλαυση και ευχαρίστηση.
- Η απάθεια σχετίζεται με την έλλειψη ενέργειας, κινήτρου ή διάθεσης για να αναλάβει κάποιος δράση.
Η περίπτωση του Γιώργου Χρυσοστόμου
Σύμφωνα με τις πρόσφατες δηλώσεις του, ο ηθοποιός Γιώργος Χρυσοστόμου αναγνώρισε πως πάσχει από ανηδονία, η οποία στη δική του περίπτωση εκδηλώνεται ως μια διαρκής αποσύνδεση από το παρόν.
Παρά την επαγγελματική του πορεία και τις κατακτήσεις του, ο ίδιος δυσκολεύεται να κουμπώσει στο τώρα. Όπως ανέφερε, το μυαλό του είτε αναλώνεται σε αναμνήσεις του παρελθόντος είτε τρέχει διαρκώς στο μέλλον, αναζητώντας το επόμενο project και τον επόμενο στόχο.
- Στη Νέα Υόρκη το φθινόπωρο ο Λαζόπουλος για τη νέα του σειρά: Ποια θα υποδυθεί την σύζυγό του
- Αν έχετε κάποιο από αυτά τα επίθετα, ίσως είστε απόγονοι γαλαζοαίματων: Η ευρωπαϊκή «βασιλική» λίστα
- Γιώργος Χρυσοστόμου: «Πάσχω από ανηδονία, δεν έχω απολαύσει τίποτα»
- «Κάποιες έχουν παντρευτεί πλούσιους άνδρες και δουλεύουν στις επιχειρήσεις τους» - Η σπόντα Λιάγκα για Σπυροπούλου
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
