Οι πύλες του στρατοπέδου στη Λαμία θα ανοίξουν για τις γυναίκες εθελόντριες φανταρίνες, οι κάμερες θα ζουμάρουν με δέος στα φρεσκοσιδερωμένα χακί και οι παρουσιαστές θα αναμασήσουν, με την απαραίτητη εθνικοπατριωτική συγκίνηση, τη λέξη «ιστορική». Για πρώτη φορά οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ελλάδας υποδέχονται γυναίκες ηλικίας 20-έως 26 ετών για εθελοντική θητεία.
Μας το πουλάνε ως την έσχατη κατάκτηση της χειραφέτησης: «Κορίτσια, μπορείτε κι εσείς τώρα να πάρετε μόρια για το Δημόσιο! Τι άλλο θέλετε πια;» Και εμείς υποτίθεται πως πρέπει να χειροκροτήσουμε συγκινημένες που η πατριαρχία μας έκανε τη χάρη να μας κρατήσει μια θεσούλα στον πυρήνα του παραλογισμού.
Πριν βιαστούμε, όμως, να ράψουμε τα γαλόνια στον φεμινισμό μας, ας δούμε τι συμβαίνει στα ελληνικά στρατόπεδα. Είναι έτοιμες οι υποδομές να δεχτούν γυναίκες; Ή μήπως πάλι θα δούμε μπαλώματα της τελευταίας στιγμής σε εγκαταστάσεις που ζέχνουν εγκατάλειψη;
Αλλά το κτιριακό είναι το λιγότερο.
Το βασικό ερώτημα είναι: Tι ακριβώς καλούνται να ζήσουν αυτές οι γυναίκες;
Αν η στρατιωτική θητεία των ανδρών έχει καταντήσει ένα ατελείωτο, υπαρξιακό χάσιμο χρόνου- ένα λούνα παρκ αγγαρείας, καψονιού, γόπινγκ και σκοπιάς στο πουθενά- ποιο είναι το προοδευτικό πρόσημο στο να μοιραστούμε αυτή τη φαιδρότητα;
Tο να διεκδικείς το δικαίωμα της γυναίκας στο να καθαρίζει πατάτες ή να βαράει προσοχές σε συμπλεγματικούς ανωτέρους, δεν μου ακούγεται σαν χειραφέτηση. Αντί να ανοίξουμε την συζήτηση για το πώς θα εξορθολογιστεί, πώς θα εκσυγχρονιστεί, αυτός ο παρωχημένος θεσμός για τους άντρες, θεωρούμε «πρόοδο» να ρίξουμε και τις γυναίκες στον ίδιο λάκκο της απραγίας.
Η ιστορία έχει δείξει ότι οι γυναίκες συχνά εντάχθηκαν σε κρατικές και στρατιωτικές δομές όχι για να τις αλλάξουν, αλλά για να τις νομιμοποιήσουν.
Η ιδέα ότι «τώρα υπάρχει θέση και για τις γυναίκες» δεν σημαίνει απαραίτητα πρόοδο. Μπορεί να σημαίνει ότι ένα σύστημα που παραμένει ιεραρχικό, βίαιο και βαθιά ανδροκεντρικό, απλώς έγινε πιο συμπεριληπτικό στην επιφάνεια.
Ο φεμινισμός που διεκδικεί απλώς συμμετοχή σε υπάρχουσες δομές εξουσίας δεν τις μετασχηματίζει. Τις εξανθρωπίζει επικοινωνιακά.
Και ύστερα, έρχεται η μεγάλη, χτυπητή αντίφαση που βγάζει μάτι: Εθελοντική θητεία για τις γυναίκες, υποχρεωτική για τους άνδρες. Μπορεί κάποιος να μου εξηγήσει με ποια ακριβώς αλχημεία αυτό μεταφράζεται σε «ισότητα»;
Η ισότητα, εξ ορισμού, προϋποθέτει ίσους όρους. Ο εθελοντισμός είναι πράξη ελευθερίας. Η υποχρέωση είναι κρατικός καταναγκασμός. Το να συνυπάρχουν αυτά τα δύο στο ίδιο ακριβώς σύστημα δημιουργεί έναν à la carte δικαιωματισμό.
Η συμμετοχή των γυναικών μετατρέπεται σε επαγγελματικό ευκαιριακό τρικ (βλέπε μόρια προσλήψεων), ενώ για τους άνδρες μοιάζει με επιβεβλημένη ποινή εγκλεισμού.
Αντί να καταργήσουμε την υποχρεωτικότητα, την κανονικοποιούμε χρυσώνοντας το χάπι με «εθελοντικό» περιτύλιγμα για το έτερον ήμισυ του πληθυσμού.
Αυτά που σκέφτομαι είναι: Ποια είναι η πραγματική ανάγκη πίσω από αυτή τη στρατολόγηση; Είμαστε μήπως ένα βήμα πριν τη γενικευμένη σύρραξη; Ή μήπως απλώς ο στρατός έχει ξεμείνει από φθηνά, αναλώσιμα εργατικά χέρια λόγω δημογραφικού και ψάχνει δεξαμενές κορόιδων;
Όλα τα παραπάνω μου μοιάζουν με το αφήγημα: «Νεωτερικότητα = Δύση» και «Φιλελευθερισμός = Δύση». Επομένως, με έναν -όχι και τόσο σωστό συλλογισμό- ο πόλεμος, η πιο ωμή, βίαιη και σεξιστική ανδρική επιχείρηση, έγινε πεδίο «γυναικείας ανέλιξης».
Πριν, λοιπόν, γυναίκες και άνδρες, πανηγυρίσουμε τις «πρώτες εθελόντριες», ας σκεφτούμε αν είναι κατάκτηση, ισότητα, αναγκαία άμυνα ή απλά μια βουτιά στην αθλιότητα της επικοινωνίας.
- Το σενάριο της υψηλότερης συμμετοχής στην κάλπη, το επόμενο χτύπημα του Αντώνη και η επιστροφή της Θεοπούλας
- Μιλάμε για έπος: Έπεσε αρχαίο τείχος στην αυλή του και του είπαν «μάζεψέ το χωρίς να το ακουμπήσεις»
- Πώς ο Σωτήρης Μουστάκας έχασε την υποψηφιότητα για Όσκαρ μόλις για δύο λεπτά
- Καμπανάκι από τον ΠΟΥ: Το θανάσιμο μυστικό που κρύβεται στο καθημερινό μας φαγητό
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.