Ο ρυπαρός αέρας που αναπνέει η Αττική - Σε υψηλά επίπεδα η ατμοσφαιρική ρύπανση στο Λεκανοπέδιο

Ο αέρας που αναπνέουν οι κάτοικοι της Αττικής γίνεται ολοένα και πιο ρυπαρός, όπως προκύπτει και από τα στοιχεία που έρχονται καθημερινά στη δημοσιότητα από τις μετρήσεις των ειδικών. 

Στο λεκανοπέδιο, η ατμοσφαιρική ρύπανση παρουσιάζει μέτρια έως υψηλά επίπεδα επιβάρυνσης ανάλογα με την περιοχή και οφείλεται κυρίως στις εκπομπές των οχημάτων, τη βιομηχανική δραστηριότητα και την καύση βιομάζας. Στην Αθήνα, περιοχές στο κέντρο και κοντά σε μεγάλους οδικούς άξονες παρουσιάζουν συχνά επιβαρυμένες τιμές.

Την ίδια στιγμή, συμβάντα όπως η μεγάλη φωτιά που ξέσπασε προ ημερών στο εργοστάσιο ανακύκλωσης στον Ασπρόπυργο έρχονται να επιβαρύνουν περισσότερο την κατάσταση. Σημειώνεται πως τότε οι κάτοικοι είχαν λάβει και μήνυμα από το 112 για να κλείσουν πόρτες και παράθυρα για προστασία από τα αιωρούμενα σωματίδια.

Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, οι κύριοι ρύποι που εντοπίζονται είναι αιωρούμενα μικροσωματίδια (PM10 και PM2.5) και το όζον (O₃).

Η κίνηση, πάλι, αποτελεί άλλο έναν σημαντικό παράγοντα επιβάρυνσης, όπως και ο καύσωνας. Και επειδή βιώνουμε μέρες με 40άρια, η κατάσταση στην ατμόσφαιρα γίνεται αφόρητη. 

Η γεωγραφική κατανομή της ρύπανσης στην Αττική δεν είναι ομοιόμορφη, αλλά η εικόνα διαμορφώνεται, περίπου, ως εξής:

• Δυτική Αττική & Δυτικά Προάστια - Περιοχές όπως τα Λιόσια, το Περιστέρι και η Λυκόβρυση καταγράφουν τις υψηλότερες συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων PM10.
• Πειραιάς - Το κέντρο και οι ζώνες γύρω από το λιμάνι παρουσιάζουν αυξημένους ρύπους λόγω της πυκνής ναυτιλιακής και οδικής κυκλοφορίας.

Αρνητικό ρεκόρ για την Λαμία

Υπενθυμίζεται ότι η Λαμία είναι η πόλη της Ελλάδας, με την μεγαλύτερη ατμοσφαιρική ρύπανση, καταγράφοντας μάλιστα αρνητικό ρεκόρ για το 2025,  σύμφωνα με τα στοιχεία της πλατφόρμας «IQAir».

Ειδικότερα, η πρωτεύουσα της Φθιώτιδας βρέθηκε ειδικότερα στην κορυφή της λίστας με τις υψηλότερες συγκεντρώσεις αιωρούμενων μικροσωματιδίων PM2.5 σε ολόκληρη την επικράτεια.

Η μέση ετήσια συγκέντρωση μικροσωματιδίων έφτασε τα 20,9 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα, μία σημαντική αύξηση σε σχέση με το 2024, όταν η αντίστοιχη τιμή ήταν 15,8 μικρογραμμάρια.

Τι φταίει για το τοξικό νέφος

Ένα εύλογο ερώτημα προκύπτει από τα παραπάνω. Τι ακριβώς κάνει «λάθος» η Λαμία, ελλείψει οποιασδήποτε βαριάς βιομηχανίας, ειδικά σε σχέση με πόλεις όπως η Αθήνα, για να καταγράφει τόσο φτωχή ποιότητα αέρα;

Μια σειρά από παράγοντες φαίνεται ότι συνδράμουν και επιβαρύνουν σημαντικά την ποιότητα του αέρα:

• Η γεωμορφολογία της περιοχής ευνοεί τον εγκλωβισμό των ρύπων. Η Λαμία αναπτύσσεται στην κοιλάδα του Σπερχειού και περιβάλλεται από ορεινούς όγκους, γεγονός που δυσκολεύει τη φυσική ανανέωση των αέριων μαζών
• Η θέση της πόλης πάνω στον βασικό οδικό άξονα της χώρας. Η στρατηγική θέση της Λαμίας στον άξονα Αθήνας–Θεσσαλονίκης την καθιστά έναν από τους σημαντικότερους κόμβους της χώρας. Χιλιάδες αυτοκίνητα, φορτηγά και επαγγελματικά οχήματα διέρχονται καθημερινά από την περιοχή, επιβαρύνοντας την ατμόσφαιρα. Η Ελλάδα παράλληλα διαθέτει έναν από τους πιο γερασμένους στόλους οχημάτων στην Ευρώπη, παράγοντας έτσι πολύ πιο τοξικούς ρύπους
• Η λειτουργία της οικιακής θέρμανσης. Κατά τους ψυχρούς μήνες, το πετρέλαιο θέρμανσης, τα τζάκια, οι ξυλόσομπες και οι λέβητες βιομάζας εξακολουθούν να αποτελούν βασικές επιλογές για χιλιάδες νοικοκυριά. Η λειτουργία τους αυξάνει σημαντικά τις συγκεντρώσεις PM2.5, ιδιαίτερα σε περιόδους με χαμηλή κυκλοφορία του αέρα. 
• Εξωγενείς παράγοντες, όπως η μεταφορά αφρικανικής σκόνης και αέριων ρύπων από άλλες περιοχές

Οι επιστημονικές έρευνες τα συνδέουν με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης:

1. Καρδιαγγειακών νοσημάτων
2. Εγκεφαλικών επεισοδίων
3. Καρκίνου του πνεύμονα
4. Άσθματος
5. Χρόνιων αναπνευστικών παθήσεων
6. Πρόωρης θνησιμότητας

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.