Η επικείμενη κινηματογραφική μεταφορά της «Οδύσσειας» από τον Κρίστοφερ Νόλαν έχει συγκεντρώσει ήδη τα βλέμματα, κυρίως λόγω των επιλογών στο καστ. Με αφορμή τις έντονες διαδικτυακές συζητήσεις, ο βρετανικός Guardian δημοσίευσε ένα αναλυτικό άρθρο στο οποίο εξετάζει το ζήτημα από μια οπτική που συχνά περνά απαρατήρητη στο Χόλιγουντ: την πλήρη απουσία Ελλήνων ηθοποιών από μια ιστορία που αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της ελληνικής κληρονομιάς.
Χωρίς να μένει μόνο στην επιφάνεια των αντιδράσεων, το βρετανικό μέσο αναλύει πώς μια ταινία που στόχο έχει να «αντιπροσωπεύσει τον κόσμο» καταλήγει να αποκλείει τους ανθρώπους που συνδέονται πιο άμεσα με την πηγή του μύθου.
Το άρθρο του Guardian παίρνει αφορμή από τις ρατσιστικές επιθέσεις που δέχτηκε η Λουπίτα Νιόνγκο –η οποία επιλέχθηκε για τον ρόλο της Ελένης της Τροίας– από διαδικτυακούς σχολιαστές, συμπεριλαμβανομένου του Έλον Μασκ. Οι επικριτές παραπονέθηκαν για «έλλειψη αυθεντικότητας», ωστόσο, όπως υπογραμμίζει ο αρθρογράφος, εστιάζουν σε εντελώς λάθος σημείο.
Διαβάστε ακόμα: Οδύσσεια του Νόλαν: Ποιον «κακό» παίζει ο Ρόμπερτ Πάτινσον - Το νέο τρέιλερ και τα «μυστικά» της πλοκής
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, αυτό που πραγματικά θα έπρεπε να προκαλεί συζήτηση γύρω από την αυθεντικότητα είναι το γεγονός ότι σε ένα πολυπληθές και λαμπερό καστ αστέρων (όπως ο Ματ Ντέιμον ως Οδυσσέας, η Ζεντάγια ως Αθηνά και ο Ρόμπερτ Πάτινσον ως Αντίνοος), δεν υπάρχει ούτε ένας Έλληνας.
Το κείμενο παρατηρεί πως στα ελληνικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει ήδη ξεκινήσει μια άτυπη καμπάνια, όπου οι χρήστες προτείνουν μέλη της ελληνικής διασποράς, όπως τον Μπίλι Ζέιν ή τον Θίο Τζέιμς, ως εναλλακτικές επιλογές που θα μπορούσαν να δώσουν το παρών στο έπος.
Ένα χόλιγουντ χωρίς Έλληνες; Τίποτα το καινούργιο
Ο Guardian υπενθυμίζει ότι το φαινόμενο δεν είναι τωρινό. Ιστορικά, από τον «Ιάσονα και τους Αργοναύτες» (1963) έως την «Τροία» (2004), το Χόλιγουντ δανείζεται διαρκώς από την ελληνική μυθολογία, αποφεύγοντας συστηματικά την ενσωμάτωση Ελλήνων ηθοποιών, εκτός αν πρόκειται για την εξυπηρέτηση κάποιου στερεότυπου.
Το δημοσίευμα φιλοξενεί δηλώσεις του Έλληνα κριτικού κινηματογράφου Θοδωρή Κουτσογιαννόπουλου, ο οποίος επισημαίνει ότι η βιομηχανία προτιμά συχνά το κλισέ του «Ζορμπά» και δυσκολεύεται να ταυτίσει τους σύγχρονους Έλληνες με μορφές όπως ο Αχιλλέας. Σύμφωνα με τον Guardian, προκύπτει έτσι ένα παράδοξο ερώτημα: Θεωρούνται οι σημερινοί Έλληνες ανάξιοι των ίδιων τους των μύθων;
Ο Κρίστοφερ Νόλαν, όπως σημειώνει το άρθρο, επέλεξε το καστ του με γνώμονα να είναι «αντιπροσωπευτικό του κόσμου» – μια αναμφίβολα θετική πρόθεση σύμφωνα με τα σύγχρονα κινηματογραφικά δεδομένα. Ωστόσο, για το ελληνικό κοινό, αυτό κάνει την απουσία τους ακόμα πιο «κραυγαλέα».
Διαβάστε ακόμα: «Η Ελληνίδα Ανδριολάτου ταιριάζει απόλυτα»: Το ίντερνετ ψήφισε την Ωραία Ελένη που θέλει στην ταινία του Νόλαν
Ο αρθρογράφος διερωτάται: Αν φτιάχνεις ένα πολυπολιτισμικό τραπέζι με στόχο τη διεθνή εκπροσώπηση, δεν είναι το πιο λογικό να κρατήσεις έστω μία θέση για τον λαό του οποίου τον πολιτισμό μεταφέρεις στην οθόνη; Επιπλέον, το κείμενο τονίζει πως πλέον υπάρχει άφθονο ταλέντο. Η σύγχρονη ελληνική σκηνή –με δημιουργούς όπως ο Λάνθιμος– ανθεί, ενώ ηθοποιοί της διασποράς μπορούσαν άνετα να αναλάβουν κομβικούς ρόλους.
Το ζήτημα των «Πνευματικών Δικαιωμάτων»
Για κάποιους Έλληνες, η παράλειψη αυτή έχει βαθύτερες προεκτάσεις, παρατηρεί το βρετανικό μέσο. Αφήνει να εννοηθεί ότι τα αρχαία έπη αντιμετωπίζονται απλώς ως μέρος μιας ευρύτερης, «παγκόσμιας» δυτικής κληρονομιάς, αποκομμένης από τους σύγχρονους Έλληνες. Το άρθρο προχωρά μάλιστα σε έναν τολμηρό παραλληλισμό, συγκρίνοντας αυτή τη λογική με τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούνται κατά της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα: ότι δηλαδή η σύγχρονη Ελλάδα θεωρείται δευτερεύων «θεματοφύλακας» της ιστορίας της.
Κλείνοντας, ο Guardian υπενθυμίζει πως η Οδύσσεια δεν είναι απλώς μια μυθοπλασία για την Ελλάδα, αλλά ένα ζωντανό κομμάτι του εθνικού της υποσυνείδητου. Με τα ομηρικά έπη να διδάσκονται στα σχολεία και τα ονόματα των ηρώων να υπάρχουν σε κάθε οικογένεια, η επιθυμία για εκπροσώπηση είναι απολύτως φυσική.
Η αναμονή για την ταινία παραμένει τεράστια, όμως, όπως παραλληλίζει γλαφυρά το κείμενο, η ελληνική πλευρά αναζητά τον δικό της «νόστο» στο Χόλιγουντ, ζητώντας απλώς «να μην αποκλειστεί από το ταξίδι».
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
