Η ελάχιστη ηλικία κατανάλωσης αλκοόλ ανά χώρα - Ποιοι πίνουν από τα 21 και ποιοι από τα 13

Η ηλικία που ορίζουν οι χώρες της Ευρώπης για την κατανάλωση αλκοόλ είναι κατά μέσο όρο τα 18 έτη. Ωστόσο, υπάρχουν μικρές διαφοροποιήσεις εντός Ευρώπης και αρκετά μεγαλύτερες παγκοσμίως, ενώ αρκετά μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει το πώς ορίζουν οι κοινωνίες την ενηλικίωση. 

Στην Ελλάδα από 18 ετών και μετά μπορούν οι νέοι να προμηθεύονται και να καταναλώνουν αλκοολούχα ποτά. Ωστόσο, δεν ακολουθούν όλοι το νόμο, με πιο πρόσφατο παράδειγμα τον τραγικό θάνατο ενός 16χρονου κοριτσιού στο Γκάζι, έξω από ένα κλαμπ κατόπιν υπερβολικής κατανάλωσης. 

Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η έρευνα ESPAD για το 2024, που έγινε σε 37 χώρες, έδειξε ότι τα ποσοστά για σχεδόν όλους τους δείκτες του αλκοόλ για τους 16χρονους στην Ελλάδα είναι υψηλότερα από το μέσο όρο των χωρών που συμμετέχουν στην έρευνα.

Ανησυχία προκύπτει από το γεγονός ότι το σύνολο σχεδόν των 16χρονων στην Ελλάδα - 92% -  είναι «αρκετά» ή «πολύ» εύκολο να βρουν αλκοόλ εάν το θελήσουν.

Σχεδόν εννέα στους 10 (86%) έχουν καταναλώσει οινοπνευματώδη (≥1 ποτήρι). Πολύ πρόσφατη (μέσα στις 30 τελευταίες ημέρες) κατανάλωση αλκοόλ αναφέρουν οι τρεις στους 5 (59%). Τουλάχιστον ένας στους 3 (37%) έχει πολύ πρόσφατα (μέσα στις 30 τελευταίες ημέρες) πιει υπερβολικά (δηλαδή, διαδοχικά, σε μία περίσταση, 5+ αλκοολούχα ποτά) και ένας στους 8 (13%) έχει μεθύσει κατά την ίδια περίοδο.

Οι χώρες που το ηλικιακό όριο για την κατανάλωση αλκοόλ είναι τα 16 έτη

Πολλές ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, της Αυστρίας, της Δανίας, του Βελγίου, του Λουξεμβούργου και της Ελβετίας, επιτρέπουν σε 16χρονους να αγοράζουν μπύρα και κρασί. Ωστόσο, τα οινοπνευματώδη ποτά περιορίζονται μέχρι την ηλικία των 18 ετών.

Διβάστε επίσης: ΕΚΑΒ για 16χρονη στο Γκάζι: «Δεν ενημερώνουμε την αστυνομία για περιστατικό από τον δρόμο – Πρώτο μέλημα ο ασθενής»

Η φιλοσοφία είναι ότι η έγκαιρη εποπτευόμενη έκθεση μειώνει την επικίνδυνη, μη εποπτευόμενη κατανάλωση αλκοόλ. Στη Δανία, για παράδειγμα, οι έφηβοι μπορούν να αγοράζουν ποτά κάτω του 16,5% ABV στα 16 τους, αλλά πρέπει να περιμένουν μέχρι τα 18 για κάτι πιο δυνατό. Παρόμοιες προσεγγίσεις υπάρχουν στο Μπουρούντι, την Παλαιστίνη και  τα Μπαρμπάντος, τα οποία έκτοτε έχουν αυξήσει το όριο ηλικίας στα 18 έτη.

Το ηλικιακό όριο των 17 ετών και η περίπτωση της Μάλτας

Η Μάλτα αποτελεί ασυνήθιστη περίπτωση, καθώς έχει ορίσει τη νόμιμη ηλικία κατανάλωσης αλκοόλ στα 17 έτη από το 2009, από τα 16. Αυτό αντιπροσωπεύει έναν «συμβιβασμό», που έχει σχεδιαστεί για να περιορίσει την κατανάλωση αλκοόλ σε σχολική ηλικία χωρίς να καταργήσει αυτό που είχε γίνει κοινωνικός κανόνας.

Το νησί παραμένει ένα σπάνιο παράδειγμα δικαιοδοσίας σε 17χρονους, με τα περισσότερα έθνη να επιλέγουν είτε το ηπειρωτικό ευρωπαϊκό όριο των 16 ετών είτε το πιο συνηθισμένο όριο των 18 ετών.

18 έτη: Η κοινή νόμιμη ηλικία για την κατανάλωση αλκοόλ

Τα δεκαοκτώ είναι μακράν η πιο κοινή νόμιμη ηλικία κατανάλωσης αλκοόλ παγκοσμίως, και ισχύει και για την Ελλάδα. Είναι το πρότυπο σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης (Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία), της Λατινικής Αμερικής (Βραζιλία, Αργεντινή, Μεξικό), της Αφρικής (Κένυα, Νότια Αφρική) και της Ωκεανίας (Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία).

Ο συλλογισμός είναι σαφής: τα 18 είναι η ηλικία νόμιμης ενηλικίωσης σε πολλά μέρη, όταν τα άτομα μπορούν να ψηφίσουν, να παντρευτούν, να υπογράψουν συμβόλαια και, λογικά, να καταναλώσουν αλκοόλ. Ακόμα και όπου υπάρχουν εξαιρέσεις, όπως οι μεταβλητοί κρατικοί νόμοι της Ινδίας (18 έως 25) ή οι επαρχιακές διαφορές του Καναδά (18 ή 19), τα 18 παραμένουν το παγκόσμιο σημείο αναφοράς.

Κατανάλωση αλκοόλ: Γιατί στα 19 και όχι στα 18;

Το δεκαεννέα, αν και ασυνήθιστο, χρησιμοποιείται κυρίως για να αποτρέψει τους μαθητές λυκείου από την αγορά αλκοόλ. Ο Καναδάς αποτελεί παράδειγμα αυτής της προσέγγισης, με τις περισσότερες επαρχίες να βρίσκονται στα 19 και μια χούφτα στα 18.

Η Νότια Κορέα χρησιμοποιεί ομοίως το 19 (το οποίο τώρα μετριέται με βάση τη διεθνή ηλικία μετά από πρόσφατη μεταρρύθμιση), διασφαλίζοντας ότι οι περισσότεροι πολίτες έχουν ολοκληρώσει το γυμνάσιο πριν από τη νόμιμη κατανάλωση αλκοόλ.

Η «λέσχη των 20»

Ένας μικρός αριθμός χωρών ανεβάζει τον πήχη στα 20, συχνά επικαλούμενος τη δημόσια υγεία. Η Ιαπωνία συνδέει την ηλικία κατανάλωσης αλκοόλ με την πολιτιστική της «Ημέρα Ενηλικίωσης», ενώ η Ισλανδία και η Λιθουανία (η οποία αύξησε την ηλικία της από 18 το 2018) βρίσκονται επίσης σε αυτό το σημείο.

Διαβάστε επίσης: Οι 3 σούπερ σταρ του Χόλιγουντ που βοήθησαν τον Σάια ΛαΜπεφ να κόψει το αλκοόλ

Η Ταϊλάνδη, η Παραγουάη, το Ουζμπεκιστάν και το Μπενίν συμπληρώνουν την «λέσχη των 20», εκπροσωπώντας κοινωνίες που υιοθετούν συντηρητική στάση σχετικά με την πρόσβαση στο αλκοόλ, αποφεύγοντας παράλληλα το άλμα στα 21.

Το παράδειγμα των ΗΠΑ και τα 21 έτη για κατανάλωση αλκοόλ

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβάλει το 21 σε εθνικό επίπεδο από το 1984, το οποίο πιστώνεται με τη μείωση των θανάτων από οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, αλλά εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο εσωτερικής συζήτησης. Ο κανόνας σημαίνει ότι οι Αμερικανοί μπορούν να ψηφίσουν, να παντρευτούν και να υπηρετήσουν στον στρατό στα 18, αλλά δεν μπορούν νόμιμα να αγοράσουν αλκοόλ για άλλα τρία χρόνια.

Αρκετές άλλες χώρες, όπως το Μπαχρέιν, το Κατάρ, τα ΗΑΕ, η Αίγυπτος, η Ινδονησία, η Μαλαισία, η Σρι Λάνκα και διάφορα νησιά του Ειρηνικού, επιλέγουν επίσης το 21, συχνά καθοδηγούμενο από θρησκευτικές ή πολιτισμικές αντιλήψεις. Ενώ το 21 είναι πιο αυστηρό από τον παγκόσμιο μέσο όρο, παραμένει συνηθισμένο στις κοινωνίες που επιδιώκουν να καθυστερήσουν την κατανάλωση αλκοόλ από τους νέους όσο το δυνατόν περισσότερο.

Αυτή είναι η χώρα με τη νεότερη νόμιμη ηλικία κατανάλωσης

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η Μπουρκίνα Φάσο αναφέρεται συχνά ως η χώρα με τη νεότερη νόμιμη ηλικία κατανάλωσης αλκοόλ στον κόσμο - ουσιαστικά τα 13, αν και η επιβολή του νόμου είναι ελάχιστη και ο νόμος σπάνια εφαρμόζεται. Στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, το αλκοόλ μπορεί να αγοραστεί στα 15 από ένα κατάστημα, αλλά δεν σερβίρεται σε μπαρ μέχρι τα 21.

Αυτά τα επιδόματα είναι λείψανα παλαιότερων νομικών συστημάτων και όχι ενεργές υποστηρίξεις της πρόωρης κατανάλωσης αλκοόλ. Αλλού, η Αντίγκουα και η Μπαρμπούντα επιτρέπουν σε 16χρονους να πίνουν παρουσία των γονέων τους. Οι περισσότερες χώρες, ωστόσο, έχουν εγκαταλείψει την άδεια νόμιμης πρόσβασης στο αλκοόλ σε άτομα κάτω των 16 ετών, επικαλούμενες τους καθιερωμένους κινδύνους για την ανάπτυξη των εφήβων.

Χώρες που δεν έχει οριστεί όριο και χώρες που απαγορεύουν γενικά το αλκοόλ

Αρκετές χώρες δεν έχουν εθνική ελάχιστη ηλικία κατανάλωσης αλκοόλ, κάτι που αποτελεί παράλειψη και όχι φιλοσοφική υποστήριξη. Η Αγκόλα (πέρα από την πρωτεύουσά της), το Μάλι, η Γουινέα-Μπισάου, η Ισημερινή Γουινέα, οι Κομόρες και το Τζιμπουτί δεν έχουν καθορισμένη ηλικία για την αγορά αλκοόλ.

Σε ορισμένες χώρες, το αλκοόλ είναι παράνομο ανεξαρτήτως ηλικίας, καθιστώντας άσχετη οποιαδήποτε «νόμιμη ηλικία κατανάλωσης αλκοόλ». Η Σαουδική Αραβία, το Κουβέιτ, το Ιράν, η Λιβύη, η Υεμένη, το Αφγανιστάν, η Σομαλία, το Σουδάν, το Μπρουνέι και οι Μαλδίβες εφαρμόζουν πλήρεις απαγορεύσεις, που συχνά βασίζονται στον θρησκευτικό νόμο.

Οι πρόσφατες τάσεις δείχνουν ότι ορισμένες χώρες αυστηροποιούν τους κανονισμούς (Λιθουανία, Μαλαισία) ενώ άλλες τους χαλαρώνουν (Μπαρμπάντος). Εν τω μεταξύ, η συζήτηση στο Ηνωμένο Βασίλειο για τη μείωση της ηλικίας ψήφου στα 16 έτη, διατηρώντας παράλληλα την ηλικία κατανάλωσης αλκοόλ στα 18, υπογραμμίζει τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες ορίζουν την ενηλικίωση διαφορετικά.
 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.