Πρώτα ήταν η απώλεια του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, μετά τα πρώτα χτυπήματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν. Μετά ήρθαν η δολοφονία του Αλί Λαριτζανί, γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας και πρόσφατα αυτή του Εσμαήλ Χατίμπ.
Με τόσες πολλές κορυφαίες θέσεις εξουσίας να έχουν «καρατομηθεί», η ερώτηση επιβάλλεται: Ποιος κυβερνά το Ιράν; Είναι ο διάδοχος Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο de iure ηγέτης Πεζεσκιάν, ή κάποιος που δρα από τις «σκιές»;
Μοτζτάμπα Χαμενεΐ: Το βάρος στους ώμους του
Η απόλυτη δύναμη στο Ιράν, όπως αναλύει ο Associated Press, ανήκει στον ανώτατο ηγέτη της χώρας, ο οποίος βρίσκεται στην κορυφή της εξουσίας από τη δημιουργία της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1979, μετά την επανάσταση που ανέτρεψε τον σάχη.
Μετά τη δολοφονία του Χαμενεΐ, ο γιος του, ο 56χρονος Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, διορίστηκε γρήγορα για να τον αντικαταστήσει ως ο νέος ανώτατος ηγέτης. Ως μυστικοπαθής προσωπικότητα, ο νεότερος Χαμενεΐ δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τότε που η αεροπορική επιδρομή σκότωσε τον 86χρονο πατέρα του.
Διαβάστε ακόμα: Μοτζτάμπα Χαμενεΐ: Βίντεό του δημοσίευσαν ιρανικά ΜΜΕ - Άγνωστο από πότε είναι
Ο κληρικός θεωρούνταν εδώ και καιρό υποψήφιος για τη θέση, παρά το γεγονός ότι δεν είχε ποτέ εκλεγεί ή διοριστεί σε κυβερνητική θέση. Ο νεότερος Χαμενεΐ διατηρεί στενούς δεσμούς με την ισχυρή παραστρατιωτική οργάνωση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Πιστεύεται ότι οι απόψεις του είναι ακόμη πιο σκληροπυρηνικές από αυτές του πατέρα του. Επισήμως, είναι πλέον επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων του Ιράν και οποιαδήποτε απόφαση σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας εναπόκειται σε αυτόν. Αλλά κυβερνά πραγματικά το Ιράν;
Ηγεσία σε σύγχυση
«Δεν είμαι σίγουρος ποιος κυβερνά το Ιράν αυτή τη στιγμή», δήλωσε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου την Πέμπτη το βράδυ.
«Ο Μοτζτάμπα, ο αντικαταστάτης του αγιατολάχ, δεν έχει δείξει το πρόσωπό του. Τον έχετε δει; Δεν τον έχουμε δει και δεν μπορούμε να εγγυηθούμε για το τι ακριβώς συμβαίνει εκεί».
Η σύζυγος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, Ζάχρα Χαντάντ Άντελ, σκοτώθηκε επίσης στην ισραηλινή επιδρομή που σκότωσε τον πατέρα του. Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι τραυματίστηκε στην ίδια επίθεση.
«Η δομή διοίκησης και ελέγχου του Ιράν βρίσκεται σε απόλυτο χάος», δήλωσε ο Νετανιάχου.
Η Μπουρτζού Οζτσελίκ, ανώτερη ερευνήτρια για την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή στο Royal United Services Institute, ένα think tank για την άμυνα και την ασφάλεια με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, δήλωσε ότι η εξάλειψη τόσων πολλών κορυφαίων ηγετών του Ιράν θα αλλάξει τη θεοκρατία του — αλλά ότι η αλλαγή θα μπορούσε να είναι σταδιακή.
«Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για αλλαγές που μπορεί να χρειαστούν χρόνια, όχι εβδομάδες ή μήνες», εκτίμησε.
Πού χωρούν οι Φρουροί της Επανάστασης
Για πολλούς αναλυτές, η πραγματική εξουσία βρίσκεται πλέον στην ισχυρή παραστρατιωτική οργάνωση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
«Οι Φρουροί της Επανάστασης είναι πλέον το κράτος», δήλωσε ο Ali Vaez, διευθυντής έργου για το Ιράν στην International Crisis Group. Πριν από τον πόλεμο, η πολιτική ηγεσία της χώρας ήταν «απολύτως υποταγμένη» στον ανώτατο ηγέτη, εξήγησε, ενώ οι Φρουροί ήταν η δεύτερη ισχυρότερη δύναμη στη χώρα.
Αλλά τώρα, με τον πρεσβύτερο Χαμενεΐ να έχει φύγει και τον γιο του να μην απολαμβάνει την ίδια εξουσία με τον πατέρα του, «είναι στην πραγματικότητα οι Φρουροί της Επανάστασης που κυβερνούν τη χώρα».
Η Φρουρά προέκυψε από την Ισλαμική Επανάσταση του Ιράν το 1979 ως δύναμη που είχε ως στόχο να προστατεύσει την κυβέρνηση της χώρας, την οποία εποπτεύει ο σιίτης κληρικός. Αργότερα κατοχυρώθηκε στο Σύνταγμά της και λειτουργούσε παράλληλα με τις τακτικές ένοπλες δυνάμεις του Ιράν.
Η εκστρατευτική Δύναμη Κουντς των Φρουρών έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία αυτού που το Ιράν περιγράφει ως «Άξονα Αντίστασης» εναντίον του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Υποστήριξε τον πρώην πρόεδρο της Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ, την ένοπλη οργάνωση Χεζμπολάχ του Λιβάνου, τους αντάρτες Χούθι της Υεμένης και άλλες ένοπλες ομάδες στην περιοχή.
Ιράν: Ο ρόλος του στρατού
Στις αρχές του πολέμου, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί υπονόησε ότι οι στρατιωτικές μονάδες της χώρας δρούσαν ανεξάρτητα από τον έλεγχο της κεντρικής κυβέρνησης.
Διαβάστε ακόμα: Νέες δηλώσεις Μοτζτάμπα Χαμενεΐ: «Το Ιράν θα αντέξει τη νέα χρονιά, μέσω της εθνικής ενότητας»
«Οι... στρατιωτικές μας μονάδες είναι πλέον στην πραγματικότητα ανεξάρτητες και κατά κάποιο τρόπο απομονωμένες και ενεργούν βάσει οδηγιών — ξέρετε, γενικών οδηγιών — που τους έχουν δοθεί εκ των προτέρων», είχε δηλώσει στο Al Jazeera την 1η Μαρτίου.
Όταν δέχθηκε πιέσεις για τις επιθέσεις της Τεχεράνης σε άλλα έθνη του Κόλπου — όπως το Ομάν, το οποίο είχε ενεργήσει ως ενδιάμεσος για το Ιράν σε πρόσφατες πυρηνικές συνομιλίες με τις ΗΠΑ — είπε: «Αυτό που συνέβη στο Ομάν δεν ήταν δική μας επιλογή. Έχουμε ήδη πει... στον στρατό μας, στις ένοπλες δυνάμεις μας να είναι προσεκτικοί με τους στόχους που επιλέγουν».
Η πιθανότητα μιας ισραηλινής ή αμερικανικής επίθεσης στο Ιράν ήταν εδώ και καιρό στα χαρτιά. Ήταν κάτι που η Ισλαμική Δημοκρατία είχε λάβει υπόψη στον σχεδιασμό της, καταρτίζοντας πολλαπλά σχέδια έκτακτης ανάγκης, είπε ο Βαέζ.
«Νομίζω ότι το λάθος των ΗΠΑ και του Ισραήλ είναι ότι κατέληξαν να πιστέψουν τη δική τους ρητορική ότι το Ιράν είναι παρόμοιο με τρομοκρατική οργάνωση, ότι ο αποκεφαλισμός του καθεστώτος ή η απομάκρυνση ενός ή δύο στρωμάτων της πολιτικής ελίτ θα οδηγούσε σε παράλυση και κατάρρευση», είπε ο Βαέζ. «Όμως πρόκειται για κράτος,... έχει πολλαπλά επίπεδα ηγεσίας».
«Ακόμα κι αν όλοι οι κορυφαίοι στρατηγοί σκοτωθούν, άλλοι που βρίσκονται χαμηλότερα στις βαθμίδες μπορούν να συνεχίσουν από εκεί που σταμάτησαν οι ανώτεροί τους. Η προσδοκία ότι αυτό το καθεστώς θα... καταρρεύσει απομακρύνοντας μερικές δεκάδες ανώτερους ηγέτες, νομίζω ότι δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια ψευδαίσθηση».
- «Ο Τσακ Νόρις δεν διαβάζει βιογραφίες, τις γράφει»: Η ζωή του ανθρώπου πίσω από τα memes του διαδικτύου
- «Τι κάνετε ρε παιδιά»: Τρένα παραβίασαν το κόκκινο οκτώ φορές μέσα σε λίγους μήνες
- Ίκερ Κασίγιας: Το «στενό μαρκάρισμα» σε 20χρονη καλλονή που προκάλεσε σάλο στην Ισπανία
- Γκαλερί Τσαγκαράκης για τους πίνακες: «Είναι προσωπική του περιουσία και συλλογή» - Τι λέει για το Ευαγγέλιο
Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.
