Η πρόταση Γκέιτς: Φόρος στα ρομπότ και επαγγέλματα «μόνο για ανθρώπους» στην εποχή της AI

Μπροστά στο ενδεχόμενο μιας από τις πλέον ταραχώδεις περιόδους στη σύγχρονη ιστορία βρίσκεται η ανθρωπότητα, εάν οι κυβερνήσεις δεν δράσουν άμεσα απέναντι στην επέλαση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI). Αυτό είναι το ηχηρό μήνυμα που εκπέμπει ο συνιδρυτής της Microsoft, Μπιλ Γκέιτς, μέσα από ένα εκτενές δοκίμιό του, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον της εργασίας και της κοινωνικής συνοχής.

Σύμφωνα με το financial times, στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρίσκεται μια ρηξικέλευθη πρόταση: η θεσμοθέτηση θέσεων εργασίας «human reserved». Ο Γκέιτς υποστηρίζει ότι συγκεκριμένα επαγγέλματα πρέπει να κατοχυρωθούν αποκλειστικά για ανθρώπους, ακόμη και αν η τεχνολογία καταστεί τεχνικά ικανή να τα διεκπεραιώσει.

Παρομοιάζοντας την έννοια αυτή με τις προστατευόμενες φυσικές περιοχές, εξηγεί πως η κοινωνία μπορεί μεν να έχει τη δυνατότητα να τις εκμεταλλευτεί, οφείλει όμως να επιλέξει συνειδητά να μην το κάνει, καθώς το κοινωνικό κόστος μιας τέτοιας απώλειας θα ήταν δυσβάσταχτο.

Διαβάστε ακόμα: «Παπα-τρέχας»: Ιερέας «γράφει» χιλιόμετρα πάνω σε πατίνι, φορώντας ράσα 

Το θεσμικό κενό και η φορολόγηση των Ρομπότ

Καθώς πολλές θέσεις εργασίας αναμένεται να εξαφανιστούν οριστικά, ο Γκέιτς δίνει προτεραιότητα στην προστασία των εργαζομένων που αδυνατούν να αποκτήσουν νέες δεξιότητες. Παράλληλα, διαπιστώνει ένα τεράστιο στρατηγικό κενό, εκτιμώντας ότι οι σημερινές ηγεσίες δεν έχουν συνειδητοποιήσει την κλίμακα της αλλαγής.

Προβλέπει, μάλιστα, ότι οι απαιτούμενες θεσμικές παρεμβάσεις θα ξεπεράσουν σε μέγεθος ακόμη και την αναδιαμόρφωση της αμερικανικής πολιτικής ασφαλείας μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Ο ίδιος επισημαίνει την ανάγκη διεθνούς συντονισμού, με απαραίτητη τη συμμετοχή της Κίνας, θέτοντας ένα κρίσιμο δίλημμα: ποιος θα αποφασίζει για τα προστατευόμενα επαγγέλματα και πώς θα διαχειριστούμε τον ανταγωνισμό αν ορισμένες χώρες επιτρέψουν την ανεξέλεγκτη χρήση της AI;

Για να ανακοπεί η αθρόα αντικατάσταση των ανθρώπων από μηχανές, ο Γκέιτς επαναφέρει στο τραπέζι την ιδέα της ριζικής αναμόρφωσης του φορολογικού συστήματος. Σήμερα, μια επιχείρηση καταβάλλει φόρους και ασφαλιστικές εισφορές για την ανθρώπινη εργασία, ενώ η αγορά ενός ρομπότ εκπίπτει συχνά ως επιχειρηματικό κόστος. Αυτή η ανισορροπία δημιουργεί ένα στρεβλό οικονομικό κίνητρο. Η λύση που προτείνει είναι η επιβολή νέων μορφών φορολογίας στα ρομπότ, αλλά και στις μονάδες υπολογιστικής ισχύος της AI, τα λεγόμενα «tokens». Τα έσοδα αυτά θα στοχεύουν στην αποθάρρυνση των απολύσεων και στη χρηματοδότηση ισχυρών κοινωνικών πολιτικών και προγραμμάτων επανεκπαίδευσης.

Ωστόσο, η οικονομία δεν είναι το μοναδικό πεδίο ανησυχίας. Ο Γκέιτς εμβαθύνει στις κοινωνικές προεκτάσεις, προειδοποιώντας για τον εθισμό στους ψηφιακούς «συντρόφους» (AI companions) που προσαρμόζονται πλήρως στις επιθυμίες των χρηστών. Ανασύροντας μνήμες από τα παιδικά του χρόνια στο Σιάτλ, παραδέχεται πως ως παιδί με λίγους φίλους χρειάστηκε τεράστια προσωπική προσπάθεια για να χτίσει κοινωνικές δεξιότητες.

Αν είχε δίπλα του έναν αλγόριθμο να συμφωνεί διαρκώς μαζί του, ίσως να μην είχε καταβάλει ποτέ αυτή την προσπάθεια. Επιπλέον, εκφράζει τον έντονο προβληματισμό του για τον χώρο της εκπαίδευσης, επικαλούμενος πρώιμες ενδείξεις ότι η υπερβολική εξάρτηση από την Τεχνητή Νοημοσύνη φθίνει την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης.

Συμπερασματικά, ο Μπιλ Γκέιτς δεν δαιμονοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη ως μια νομοτελειακά καταστροφική δύναμη. Την αναγνωρίζει ως ένα μέσο που μπορεί είτε να λειτουργήσει ως το ισχυρότερο εργαλείο κοινωνικής προόδου, είτε ως μηχανισμός δραματικής διεύρυνσης των ανισοτήτων.  

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.