Πώς μπορεί το Ιράν να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ: Οι παγκόσμιες επιπτώσεις και οι εναλλακτικές δίοδοι

Το Ιράν έχει καταστήσει τα Στενά του Ορμούζ «όπλο» στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, εμποδίζοντας τη διέλευση τάνκερ από Ευρώπη και ΗΠΑ, με αποτέλεσμα να αυξάνονται ραγδαία οι τιμές των καυσίμων.

Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν έχουν διαμηνύει πως δεν προτίθενται να απελευθερώσουν τη ναυσιπλοΐα όσο διαρκεί ο πόλεμος, ενώ σημείωσαν πως όποιο κράτος απελάσει τις διπλωματικές αποστολές των ΗΠΑ και του Ισραήλ θα μπορέσει να περάσει από τα Στενά, απ΄όπου διέρχεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.

Οι Ιρανοί έχουν προειδοποιήσει με «φωτιά» σε κάθε πλοίο που θα επιχειρήσει να περάσει από το σημείο, με αποτέλεσμα να είναι ελάχιστες οι διελεύσεις. Σημειώνεται πως δεν ισχύουν οι απαγορεύσεις για ρωσικά και κινεζικά πλοία. 

Οριοθετημένος βόρεια από το Ιράν και νότια από το Ομάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), ο διάδρομος - ο οποίος έχει πλάτος μόνο περίπου 50 χλμ. στην είσοδο και την έξοδό του και περίπου 33 χλμ. στο στενότερο σημείο του - συνδέει τον Κόλπο με την Αραβική Θάλασσα. Είναι αρκετά βαθύς για τα μεγαλύτερα δεξαμενόπλοια αργού πετρελαίου στον κόσμο και χρησιμοποιείται από τους κορυφαίους παραγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Μέση Ανατολή - και τους πελάτες τους.

Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες ναυτιλιακές οδούς στον κόσμο και το πιο ζωτικό σημείο διαμετακόμισης πετρελαίου.

Διαβάστε επίσης: Επίθεση σε ελληνόκτητο πλοίο στον Περσικό Κόλπο: Καλά στην υγεία τους οι 22 ναυτικοί

Πώς μπορεί να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ το Ιράν

Οι κανόνες των Ηνωμένων Εθνών επιτρέπουν στις χώρες να ασκούν έλεγχο στα χωρικά ύδατα έως και 12 ναυτικά μίλια από την ακτογραμμή τους. Στο στενότερο σημείο του, ο διάδρομος και οι ναυτιλιακές του οδοί βρίσκονται εξ ολοκλήρου εντός των χωρικών υδάτων του Ιράν και του Ομάν.

Ο Άρνε Λόμαν Ράσμουσεν, επικεφαλής αναλυτής της Global Risk Management, εταιρείας παροχής πληροφοριών για την ενεργειακή αγορά, επεσήμανε πως παρότι δεν υπάρχει κάποιος φυσικός φραγμός, οι «απειλές από τους Ιρανούς, καθώς και οι επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους, σημαίνουν ότι τα δεξαμενόπλοια δεν περνούν από τα Στενά».

Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, ο Εσμαήλ Μπαγκαΐ, δήλωσε στο CNBC ότι τα τάνκερ που διέρχονται από το σημείο «πρέπει να είναι πολύ προσεκτικά».

Παραμένει άγνωστο το πώς, ακριβώς, μπορεί το Ιράν να κλείσει τη δίοδο, αλλά ειδικοί πιστεύουν πως ο πλέον αποτελεσματικός τρόπος είναι η ναρκοθέτηση της περιοχής για άμεσες επιθέσεις σε πλοία και υποβρύχια. Ήδη, υπάρχουν πληροφορίες για σχετική κινητικότητα.

Επίσης, οι ναυτικές δυνάμεις του καθεστώτος και ο πολεμικός του βραχιόνας, οι Φρουροί, μπορούν να εξαπολύσουν χτυπήματα σε ξένα πολεμικά και εμπορικά πλοία.

Στον αντίποδα, όμως, μεγάλα πολεμικό πλοία μπορούν να γίνουν εύκολος στόχος για αμερικανικούς βομβαρδισμούς και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει ξεκαθαρίσει πως η καταστροφή του ιρανικού ναυτικού αποτελεί έναν από τους στόχους του. 

Τα ιρανικά ταχύπλοα είναι εξοπλισμένα με πυραύλους και η χώρα διαθέτει, επίσης, ημι-υποβρύχια σκάφη και υποβρύχια.

Διαβάστε επίσης: Axios: Πέντε σενάρια για το πώς θα μπορούσε να τελειώσει ο πόλεμος με το Ιράν στη Μέση Ανατολή

Ποιες θα ήταν οι επιπτώσεις του κλεισίματος

Περίπου 3.000 πλοία περίπου διασχίζουν, συνήθως, τα Στενά κάθε μήνα.

Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι όσο μεγαλύτερη είναι η απειλή για τα πετρελαιοφόρα, τόσο θα αυξάνεται η τιμή του καυσίμου. Σήμερα, Πέμπτη (12/03), έχει ανέβει πάλι πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. 

Ένας σχεδόν ολοκληρωτικός αποκλεισμός θα πλήξει σημαντικά και τις οικονομικές των χωρών του Κόλπου, που εξαρτώνται σημαντικότατα από την εξαγωγή ενέργειας.

Ωστόσο, οι τριγμοί στο παγκόσμιο εμπόριο μπορούν να φτάσουν μέχρι και την Κίνα, την Ινδία και την Ιαπωνία, μεταξύ των κορυφαίων εισαγωγών αργού. 

Μόνο η Κίνα εκτιμάται ότι αγοράζει περίπου το 90% του πετρελαίου που εξάγει το Ιράν στην παγκόσμια αγορά.

Και επειδή το καύσιμο χρησιμοποιείται για την παραγωγή προϊόντων που οι Κινέζοι, στη συνέχεια, εξάγουν σε άλλες χώρες, οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν επίσης να σημαίνουν υψηλότερες τιμές για τους καταναλωτές σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε επίσης: NYT: Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ τραυματίστηκε στα πόδια, πιθανώς την πρώτη μέρα του πολέμου

Εναλλακτικές διαδρομές

Επειδή το Ιράν κρατά «όμηρο» τα Στενά σε κάθε κρίση στην περιοχή, έχουν αναπτυχθεί εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγής πετρελαίου.

Η Σαουδική Αραβία λειτουργεί έναν αγωγό μήκους 1.200 χιλιομέτρων, ικανό να μεταφέρει έως και 5 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα, σύμφωνα με την Energy Information Administration (ΕΙΑ).

Στο παρελθόν, έχει επίσης χρησιμοποιήσει, προσωρινά, αγωγό φυσικού αερίου για τη μεταφορά αργού πετρελαίου.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν συνδέσει τα εσωτερικά πετρελαιοπηγεία τους με το λιμάνι της Φουτζάιρα στον Κόλπο του Ομάν, μέσω ενός αγωγού με ημερήσια χωρητικότητα τουλάχιστον 1,5 εκατομμυρίου βαρελιών.

Οι διαδρομές αυτές θα αποτελούσαν μία κάποια λύση, αλλά δεν θα λυνόταν οριστικά το πρόβλημα καθώς οι εξαγωγές θα ήταν σημαντικά μειωμένες. 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.