Reuters: Ο Τραμπ απέτυχε να εκπληρώσει τους στόχους του στο Ιράν - Κίνδυνος για παρατεταμένο πόλεμο

Η αντιπαράθεση με το Ιράν ενδέχεται να αφήσει τον Ντόναλντ Τραμπ σε χειρότερη θέση από ό,τι βρισκόταν πριν ξεκινήσει τον πόλεμο, καθώς μετά από δύο μήνες η πολεμική σύγκρουση δεν έχει αποφέρει καμία αποφασιστική στρατιωτική ή διπλωματική νίκη.

Όπως επισημαίνει το Reuters σε ανάλυσή του, ο Τραμπ διατρέχει τον κίνδυνο η σύγκρουση να παραταθεί επ’ αόριστον και να αφήσει ένα ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα για τις ΗΠΑ και τον κόσμο.

Διαβάστε ακόμα: Η «ανατομία» των δασμών του Τραμπ στα Ευρωπαϊκά οχήματα: Οι κατασκευαστές που εισπράττουν τη μήνη του

Με τις δύο πλευρές να εμφανίζονται σίγουρες ότι έχουν το πάνω χέρι, με τις θέσεις τους να απέχουν πολύ μεταξύ τους, δεν διαφαίνεται καμία προφανής διέξοδος, ακόμα και όταν το Ιράν υπέβαλε νέα πρόταση για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, καθώς ο Τραμπ την απέρριψε αμέσως. Για τον πρόεδρο των ΗΠΑ και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, οι συνέπειες μιας συνεχιζόμενης αδιέξοδης κατάστασης είναι ζοφερές.

Μια ανεπίλυτη σύγκρουση πιθανότατα θα σήμαινε ότι οι παγκόσμιες οικονομικές επιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένων των υψηλών τιμών της βενζίνης στις ΗΠΑ, θα συνεχιστούν, ασκώντας περαιτέρω πίεση στον Τραμπ, τα δημοσκοπικά ποσοστά του οποίου υποχωρούν, εξανεμίζοντας την προοπτική των Ρεπουμπλικανών υποψηφίων εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών για το Κογκρέσο τον Νοέμβριο.

Οι ανεκπλήρωτοι στόχοι του Τραμπ στο Ιράν

Το πολιτικό αυτό κόστος φέρνει στην επιφάνεια ένα βαθύτερο πρόβλημα: ο Τραμπ με τον πόλεμο δεν κατάφερε να επιτύχει πολλούς από τους δηλωμένους στόχους του.

Ενώ δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι κύματα αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων υποβάθμισαν σημαντικά τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν, πολλοί από τους συχνά μεταβαλλόμενους πολεμικούς στόχους του Τραμπ – από την αλλαγή καθεστώτος έως το μπλοκάρισμα του Ιράν όσον αφορά τα  πυρηνικά όπλα – παραμένουν ανεκπλήρωτοι.

Οι φόβοι για ένα παρατεταμένο αδιέξοδο έχουν αυξηθεί από τότε που ο Τραμπ ακύρωσε το ταξίδι του στο Ισλαμαμπάντ το περασμένο Σαββατοκύριακο και στη συνέχεια απέρριψε μια ιρανική πρόταση για κατάπαυση.

Η Τεχεράνη πρότεινε να τεθεί στην άκρη η συζήτηση για το πυρηνικό της πρόγραμμα έως ότου ο σύγκρουση τερματιστεί επίσημα και επιτευχθεί συμφωνία για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ. Αυτό ήταν αδύνατο για τον Τραμπ, ο οποίος έχει απαιτήσει να λυθεί το πυρηνικό ζήτημα εξαρχής.

Παρόλο που υπήρξε μια αμυδρή ελπίδα την Παρασκευή, όταν το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA ανέφερε ότι η Τεχεράνη είχε στείλει μια αναθεωρημένη πρόταση μέσω των Πακιστανών μεσολαβητών, προκαλώντας πτώση στις παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου που είχαν αυξηθεί απότομα από τότε που το Ιράν έκλεισε ουσιαστικά το στενό.

Ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «δεν ήταν ικανοποιημένος» με την προσφορά, αν και ανέφερε ότι συνεχίζονταν οι τηλεφωνικές επαφές.

Η αποτυχία να αποσπαστεί ο ζωτικής σημασίας θαλάσσιος δρόμος μεταφοράς πετρελαίου από τον έλεγχο του Ιράν κατά τη λήξη της σύγκρουσης θα αποτελούσε σημαντικό πλήγμα για την κληρονομιά του Τραμπ.

«Θα τον θυμόμαστε ως τον πρόεδρο των ΗΠΑ που έκανε τον κόσμο λιγότερο ασφαλή», δήλωσε η Λόρα Μπλούμενφελντ, εμπειρογνώμονας για τη Μέση Ανατολή στο Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς της Ουάσιγκτον.

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Ολίβια Ουέιλς, δήλωσε ότι η «απελπισία» του Ιράν αυξάνεται λόγω της στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης, και ότι ο Τραμπ «κρατά όλα τα χαρτιά και έχει όλο τον χρόνο που χρειάζεται για να κάνει την καλύτερη συμφωνία».

Διαβάστε ακόμα: «Εμείς είμαστε οι πειρατές στο Ορμούζ»: Η αδιάλλακτη στάση του Τραμπ και η Ευρώπη στις «Συμπληγάδες»

Επανάληψη των εχθροπραξιών;

Με τα επόμενα βήματά του αβέβαια και χωρίς σαφή στόχο, ο Τραμπ έχει θέσει σε ιδιωτικές συναντήσεις το ενδεχόμενο ενός παρατεταμένου ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν, ακόμα και για μήνες, με στόχο να περιορίσει περαιτέρω τις εξαγωγές πετρελαίου και να το αναγκάσει να καταλήξει σε συμφωνία αποπυρηνικοποίησης, δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Ταυτόχρονα, έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επανάληψης των στρατιωτικών ενεργειών. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ έχει προετοιμάσει σενάρια για μια «σύντομη και ισχυρή» σειρά επιθέσεων, καθώς και για την κατάληψη μέρους του Στενού προκειμένου να το ανοίξει ξανά στη ναυτιλία, ανέφερε το Axios την Πέμπτη.

Ευρωπαίοι διπλωμάτες δήλωσαν ότι οι κυβερνήσεις τους, οι σχέσεις των οποίων με τον Τραμπ έχουν γίνει πιο τεταμένες λόγω του πολέμου, αναμένουν ότι η τρέχουσα κατάσταση θα συνεχιστεί. «Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πώς αυτό θα τελειώσει σύντομα», δήλωσε ένας από αυτούς, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Το Ιράν από την πλευρά του, έχει ασκήσει ισχυρή πίεση στις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, προκαλώντας ένα άνευ προηγουμένου σοκ στην ενεργειακή προσφορά, εμποδίζοντας τη ναυτιλία στο Στενό, όπου πριν τον πόλεμο η κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων ήταν ελεύθερη, μεταφέροντας το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου.

Αναλυτές αναφέρουν ότι το Ιράν θα ενθαρρυνθεί γνωρίζοντας ότι θα έχει αυτό το όπλο στη διάθεσή του ακόμη και μετά τον πόλεμο: «Το Ιράν έχει συνειδητοποιήσει ότι, ακόμα και αποδυναμωμένο, μπορεί να κλείσει το Στενό κατά βούληση», είπε ο Τζον Άλτερμαν του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών στην Ουάσιγκτον. «Αυτή η γνώση αφήνει το Ιράν ισχυρότερο από ό,τι ήταν πριν τον πόλεμο», συμπλήρωσε.

Η αποτυχία του Τραμπ για τα πυρηνικά

Ο Τραμπ – ο οποίος ανέλαβε την προεδρία υποσχόμενος να αποφύγει την εμπλοκή σε ξένες παρεμβάσεις – απέτυχε επίσης να εκπληρώσει τον κύριο δηλωμένο στόχο του με την επίθεση κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου: να κλείσει τον δρόμο του προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου.

Πιστεύεται ότι ένα απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου παραμένει κρυμένο μετά τις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο και θα μπορούσε να ανακτηθεί και να υποβληθεί σε περαιτέρω επεξεργασία για να μετατραπεί σε υλικό κατάλληλο για την κατασκευή βομβών.

Το Ιράν δηλώνει ότι επιθυμεί οι ΗΠΑ να αναγνωρίσουν το δικαίωμά του να εμπλουτίζει ουράνιο για σκοπούς που, όπως ισχυρίζεται, είναι ειρηνικοί.

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, δήλωσε ότι ο Τραμπ «πέτυχε ή ξεπέρασε» όλους τους στρατιωτικούς στόχους, συμπεριλαμβανομένων των ενεργειών «για να διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο».

Ένας άλλος από τους πολεμικούς στόχους του Τραμπ – να αναγκάσει το Ιράν να σταματήσει να υποστηρίζει ομάδες όπως η Χεζμπολάχ του Λιβάνου, οι Χούθι της Υεμένης και η παλαιστινιακή Χαμάς – παραμένει επίσης ανεκπλήρωτος.

Ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, σε κατάθεσή του στο Κογκρέσο, αρνήθηκε ότι η σύγκρουση έχει «βαλτώσει», παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ είχε αρχικά προβλέψει ότι θα τελείωνε σε τέσσερις έως έξι εβδομάδες.

Οι ανανεωμένες ειρηνευτικές συνομιλίες είναι απίθανο να οδηγήσουν σε γρήγορη λύση, δεδομένων των μεγάλων διαφορών. Αν και ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν θα δεχτεί τίποτα λιγότερο από μια μακροπρόθεσμη λύση στην απειλή που αποτελεί το Ιράν, έχει κατά καιρούς δείξει σημάδια ότι αναζητά ένα σχέδιο εξόδου από μια αντιδημοφιλή σύγκρουση.

Κατόπιν αιτήματος των βοηθών του Τραμπ, οι υπηρεσίες πληροφοριών μελετούν πώς θα αντιδρούσε το Ιράν αν ο ίδιος κήρυττε μονομερή νίκη και αποσυρόταν, όπως δήλωσαν αξιωματούχοι των ΗΠΑ στο Reuters.

Ανεξάρτητοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η Τεχεράνη θα το ερμήνευε ως δική της στρατηγική επιτυχία, καθώς θα είχε επιβιώσει από τη στρατιωτική επίθεση.

Παράλληλα, Ευρωπαίοι και Άραβες διπλωμάτες του Κόλπου έχουν εκφράσει την ανησυχία τους ότι ο Τραμπ ενδέχεται τελικά να συμφωνήσει σε μια ελλιπή συμφωνία που θα επέτρεπε σε ένα πληγωμένο Ιράν να παραμείνει απειλή.

Ο κίνδυνος για «παγωμένη» σύγκρουση

Με τις διαπραγματεύσεις σε αδιέξοδο, ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να μετατραπεί σε μια «παγωμένη» σύγκρουση που θα απέκλειε τη δυνατότητα μόνιμης λύσης. Αυτό θα μπορούσε να εμποδίσει τον Τραμπ να μειώσει σημαντικά τις δυνάμεις του στη Μέση Ανατολή.

Οι ΗΠΑ ήδη πληρώνουν νέο στρατηγικό κόστος. Αυτό περιλαμβάνει ρήξη με παραδοσιακούς Ευρωπαίους συμμάχους, οι οποίοι δεν κλήθηκαν σε διαβούλευση πριν ξεκινήσει ο πόλεμος.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει επικρίνει σκληρά τους εταίρους του ΝΑΤΟ, επειδή δεν έστειλαν το ναυτικό τους για να βοηθήσουν στο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και την περασμένη εβδομάδα μίλησε για πιθανή μείωση των στρατευμάτων σε Γερμανία, Ισπανία και Ιταλία.

Ο Τραμπ πρέπει επίσης να αντιμετωπίσει μια πιο σκληροπυρηνική ιρανική ηγεσία, που κυριαρχείται από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, η οποία ανέλαβε την εξουσία μετά τις αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις που σκότωσαν αρκετές προσωπικότητες, μεταξύ των οποίων και τον Ανώτατο Ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Η έκκληση του προέδρου, στην αρχή της σύγκρουσης, προς τον ιρανικό λαό να ανατρέψει τους ηγέτες του, έμεινε χωρίς ανταπόκριση.

Στο εσωτερικό, ο Τραμπ βρίσκεται υπό πίεση για να τερματίσει έναν πόλεμο που έχει ρίξει το ποσοστό αποδοχής του στο χαμηλότερο επίπεδο της θητείας του – 34%, σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos – και έχει εκτοξεύσει τις τιμές της βενζίνης πάνω από τα 4 δολάρια το γαλόνι εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών, στις οποίες οι Ρεπουμπλικανοί κινδυνεύουν να χάσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.

Άλλη εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, η Τέιλορ Ρότζερς, δήλωσε ότι ο Τραμπ είναι αποφασισμένος να διατηρήσει την πλειοψηφία του κόμματός του στο Κογκρέσο και ότι οι υψηλές τιμές της βενζίνης αποτελούν απλώς «βραχυπρόθεσμες διαταραχές» που θα ξεπεραστούν καθώς η σύγκρουση θα υποχωρεί.

Οι Ιρανοί, ωστόσο, έχουν επίγνωση των εσωτερικών προβλημάτων του Τραμπ και ενδέχεται να είναι διατεθειμένοι να περιμένουν μέχρι να περάσει η θύελλα, αλλά το ερώτημα παραμένει πόσο καιρό μπορούν να αποτρέψουν την οικονομική καταστροφή.

«Το Ιράν δεν είναι διχασμένο ούτε καταρρέει, απλώς κερδίζει χρόνο», έγραψε στο X ο Σίνα Τοούσι, ανώτερος ερευνητής στο think tank Center for International Policy στην Ουάσινγκτον.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.