Μενού
Αμερικανός στρατιώτης στη Μέση Ανατολή Ιράν
Αμερικανός στρατιώτης στη Μέση Ανατολή | AP
  • Α-
  • Α+

Ο χρόνος μετρά αντίστροφα στη Μέση Ανατολή, με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να έχει θέσει ένα τελεσίγραφο άνευ προηγουμένου: εάν η Τεχεράνη δεν συναινέσει σε συμφωνία λήξης του πολέμου μέχρι το βράδυ της Τρίτης, οι αμερικανικές δυνάμεις θα ισοπεδώσουν κρίσιμες πολιτικές υποδομές της χώρας μέσα σε ελάχιστες ώρες.

Η ρητορική του Αμερικανού Προέδρου κλιμακώθηκε ραγδαία. Αρχικά, απείλησε με καταστροφή «κάθε γέφυρας και σταθμού παραγωγής ενέργειας» μέσα σε ένα χρονικό παράθυρο μόλις τεσσάρων ωρών.

Το πρωί της Τρίτης (7/4), η προειδοποίηση πήρε ακόμη πιο δραματικές διαστάσεις, με τον Τραμπ να δηλώνει πως εάν εκπνεύσει η προθεσμία, «ένας ολόκληρος πολιτισμός θα χαθεί».

Ωστόσο, στρατιωτικοί αναλυτές και ειδικοί προειδοποιούν ότι οι ακραίες αυτές απειλές εγκλωβίζουν την αμερικανική πλευρά, καθώς ο στρατός πρακτικά αδυνατεί να τις υλοποιήσει ακαριαία, ενώ παράλληλα εκτιμούν πως η πίεση αυτή δύσκολα θα λυγίσει άμεσα το ιρανικό καθεστώς.

Η στρατιωτική πρόκληση: Μπορούν οι ΗΠΑ να γκρεμίσουν «κάθε γέφυρα»;

Παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ απέρριψε τις επικρίσεις που τονίζουν πως η σκόπιμη στόχευση πολιτικών υποδομών συνιστά έγκλημα πολέμου, το πρακτικό σκέλος της απειλής του πάσχει.

Πρώην αξιωματούχοι του αμερικανικού Πενταγώνου εξηγούν ότι είναι πρακτικά αδύνατο να καταστραφεί κάθε γέφυρα σε μια αχανή χώρα (το Ιράν έχει περίπου το ένα τρίτο της έκτασης των ΗΠΑ) μέσα σε λίγες ώρες.

Διαβάστε ακόμα: «Η κατάσταση βρωμάει»: Η ανώνυμη επιστολή του 2021 που κατήγγειλε το σκάνδαλο στον ΟΠΕΚΕΠΕ

Ενώ οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν απόλυτη γνώση του πού βρίσκονται οι πυρηνικές εγκαταστάσεις και οι βασικές αρτηρίες, η ταυτόχρονη στόχευση χιλιάδων μικρότερων υποδομών σε όλη την επικράτεια φαντάζει μη ρεαλιστική.

«Η υλοποίηση αυτής της απειλής θα ήταν κυριολεκτικά ένας ηράκλειος άθλος», ανέφερε ανώνυμα πρώην ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής άμυνας, εκφράζοντας αμφιβολίες για το αν μια τέτοια κίνηση θα απέδιδε στρατηγικά. «Ο Τραμπ ουσιαστικά πασχίζει να βρει λόγια για να περιγράψει ένα νέο επίπεδο απειλής που θα γείρει την πλάστιγγα υπέρ των ΗΠΑ».

Ήδη, πάντως, υπάρχουν αναφορές για πλήγματα σε πολιτικούς στόχους. Τα ιρανικά μέσα μετέδωσαν χτυπήματα σε γέφυρα της πόλης Κομ, ενώ ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα πως οι ΗΠΑ βομβάρδισαν τη μεγαλύτερη γέφυρα της χώρας.

Στο στόχαστρο η «καρδιά» της ενέργειας

Πολύ πιο ρεαλιστικό και στρατηγικά επώδυνο, σύμφωνα με τους αναλυτές, θα ήταν ένα μαζικό χτύπημα στον ενεργειακό τομέα. Τα διυλιστήρια και οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας είναι συγκεντρωμένα κυρίως σε τρεις παράκτιες επαρχίες στον Περσικό Κόλπο (Μπουσέρ, Χουζεστάν και Χορμοζγκάν).

Ο Μιάντ Μαλεκί, πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών και νυν στέλεχος στο Ίδρυμα για την Υπεράσπιση της Δημοκρατίας, εξηγεί πως πλήγματα σε αυτές τις περιοχές θα «έκοβαν» την πρόσβαση της Τεχεράνης στα πετρελαϊκά έσοδα και τον έλεγχο του Περσικού Κόλπου.

Την ίδια στιγμή, ο Αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς επιβεβαίωσε αεροπορικές επιδρομές σε στρατιωτικές θέσεις στο νησί Χάργκ, το οποίο διαχειρίζεται το 90% των ιρανικών πετρελαϊκών εξαγωγών.

Διαβάστε ακόμα: Πώς θα έρθει το Άγιο Φως στην Ελλάδα: Το εναλλακτικό πλάνο πτήσης λόγω Μέσης Ανατολής

Από τη Βουδαπέστη όπου βρέθηκε, ο Βανς ξεκαθάρισε πως αν και οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, οι ΗΠΑ διαθέτουν στο οπλοστάσιό τους εργαλεία για να προκαλέσουν «πολύ μεγαλύτερο πόνο» εάν η Τεχεράνη δεν αλλάξει στάση. Ο Λευκός Οίκος, πάντως, διέψευσε κατηγορηματικά ότι τα σχόλια Βανς υπονοούσαν χρήση πυρηνικών όπλων.

Το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων

Εν μέσω αυτού του πολεμικού κλίματος, Αμερικανοί και Ιρανοί φέρονται να κάθισαν στο ίδιο τραπέζι για απευθείας συνομιλίες την Τρίτη, έπειτα από εβδομάδες άκαρπων έμμεσων επαφών. Ωστόσο, το χάσμα παραμένει τεράστιο σε ακανθώδη ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα, η διαχείριση του πετρελαίου και ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ.

Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, το «τιμόνι» των καθημερινών συνομιλιών κρατούν ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ. Ο Αντιπρόεδρος Βανς παρακολουθεί τις εξελίξεις και θα εμπλακεί ενεργά μόνο εάν διαφανεί ότι επίκειται τελική συμφωνία.

Η «ανοχή στον πόνο» και το ρίσκο του ρεύματος

Η λογική του Αμερικανού Προέδρου φαίνεται να βασίζεται στην υπόθεση πως μια εκτεταμένη διακοπή ρεύματος θα έστρεφε τον ιρανικό λαό εναντίον του καθεστώτος, εξαναγκάζοντάς το σε συνθηκολόγηση. Αυτή η προσέγγιση, ωστόσο, έχει κενά.

Οι Ιρανοί βίωναν εκτεταμένες διακοπές ρεύματος μήνες πριν τον πόλεμο, συνεπώς το μπλακ άουτ δεν αποτελεί νέο μοχλό πίεσης.

Τα χτυπήματα στον ενεργειακό τομέα ενδέχεται να αποτρέψουν το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, διαιωνίζοντας το παγκόσμιο πετρελαϊκό σοκ που ήδη εκτοξεύει τις τιμές.

Έξι εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου, η ηγεσία του Ιράν έχει αποδείξει την ανθεκτικότητά της. Όπως σημειώνει ο Τζέισον Κάμπελ, πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Άμυνας, η Τεχεράνη αντιμετωπίζει τη σύγκρουση ως «υπαρξιακή μάχη» τόσο για το έθνος όσο και για την επιβίωση του ίδιου του καθεστώτος, γεγονός που καθιστά την ταχεία υποχώρησή της ένα εξαιρετικά απίθανο σενάριο.

Google News

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.

Φόρτωση BOLM...