Όσκαρ: Οι μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες κερδίζουν πια περισσότερα βραβεία; Η έρευνα του BBC

Τα Όσκαρ κατά παράδοση ευνοούσαν τις νεότερες ηθοποιούς, ωστόσο τα στατιστικά τα δείχνουν μια αλλαγή τα τελευταία χρόνια.

Οι ψηφοφόροι των βραβείων της Ακαδημίας έδειχναν την προτίμησή τους στις γυναίκες που βρίσκονταν στη δεκαετία των 20 και των 30 κάτι που δεν συνέβαινε στα βραβεία των Ανδρών. Τα στατιστικά μιλούν από μόνα τους: 

Ο Έιντριεν Μπρόντι εξακολουθεί να είναι ο μόνος άνδρας ηθοποιός που όταν κέρδισε το πρώτο του Οσκαρ για τον «Πιανίστα» ήταν κάτω των 30 ετών. Στον αντίποδα 32 γυναίκες ηθοποιοί έχουν κερδίσει Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου όταν ήταν ακόμη στη δεκαετία των 20.

Ωστόσο, σύμφωνα με έρευνα του BBC κάτι αρχίζει να αλλάζει δείχνοντας ενδεχομένως ψήγματα πως ίσως ο ηλικιακός ρατσισμός εις βάρος των γυναικών στη βιομηχανία του κινηματογράφου αρχίζει να υποχωρεί.

Η έρευνα δείχνει ότι η μέση ηλικία των υποψηφίων για Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου αυξάνεται σταθερά από δεκαετία σε δεκαετία:

• τη δεκαετία του 1940 η μέση ηλικία μιας υποψήφιας ήταν 27 ετών, 
• τη δεκαετία του 1970 ανέβηκε στα 37
• και τη δεκαετία του 2000 στα 40, 
• ενώ μέχρι στιγμής στη δεκαετία του 2020 έχει φτάσει τα 47.

Πρόσφατα παραδείγματα που επιβεβαιώνουν ότι όλο και περισσότερες γυναίκες άνω των 40-50 ετών προτείνονται ή κερδίζουν Όσκαρ αποτελούν οι νικήτριες:

• Μισέλ Γιο (60 ετών)
• Ρενέ Ζελβέγκερ (50 ετών)
• Φράνσις ΜακΝτόρμαντ (63 ετών)
• Τζέσικα Σάστεϊν (45 ετών)

και οι υποψήφιες:

• Ανέτ Μπένινγκ (65 ετών),
• Φερνάντα Τόρες (59 ετών)
• Ντέμι Μουρ (62 ετών)

Διαβάστε ακόμα: Οι ηθοποιοί που βραβεύτηκαν με Όσκαρ μετά τον θάνατό τους

Γιατί συμβαίνει αυτή η αλλαγή

Σύμφωνα με την έρευνα η τάση αυτή αποδίδεται στο ότι υπάρχουν περισσότερες καλλιτεχνικές ταινίες που δίνουν ρόλους σε ώριμες γυναίκες, στο ότι υπάρχουν περισσότερες γυναίκες σκηνοθέτριες και δημιουργοί που γράφουν ιστορίες με γυναίκες πρωταγωνίστριες, και ότι υπάρχει μεγαλύτερη διεθνής συμμετοχή στους ψηφοφόρους των Όσκαρ.

Συγκεκριμένα, η δρα. Στέισι Σμιθ, ιδρύτρια του USC Annenberg Inclusion Initiative -ενός διεθνούς think tank που μελετά την ανισότητα στη βιομηχανία της ψυχαγωγίας- εξηγεί ότι σήμερα, ειδικά στις λεγόμενες «prestige» ταινίες (δηλαδή ταινίες υψηλού κύρους που συχνά προσελκύουν βραβεία), οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη διάρκεια καριέρας.

Όπως λέει: «Υπάρχει μεγαλύτερη ποικιλία ρόλων και λιγότερη εμμονή με το να κουβαλούν την ιστορία μόνο νεαρές γυναίκες».

Η Σμιθ επισημαίνει επίσης ότι σήμερα η Ακαδημία αναγνωρίζει περισσότερο καλλιτεχνικές ή ανεξάρτητες ταινίες, στις οποίες εκτιμάται περισσότερο η υποκριτική δεξιοτεχνία.

Η Ελίζαμπεθ Κάιντεν, συνιδρύτρια του The Writers Lab -οργανισμού που στηρίζει σεναριογράφους γυναίκες άνω των 40 -εξηγεί ότι πλέον «γυρίζονται ταινίες ειδικά για έμπειρες ηθοποιούς», κάτι που μέχρι πρόσφατα ήταν σπάνιο.

«Έχει αποδειχθεί ότι μεγάλες σταρ μπορούν να έχουν μακροχρόνιες καριέρες», λέει. «Μιλάμε για ηθοποιούς όπως η Μέριλ Στριπ, η Έλεν Μίρεν, η Νικόλ Κίντμαν. Προσελκύουν σεναριογράφους, σκηνοθέτες και παραγωγούς που αναγνωρίζουν την αξία μιας ώριμης πρωταγωνίστριας. Βλέπουμε όλο και περισσότερες ιστορίες για σύνθετες γυναίκες με εμπειρία ζωής».

Επιπλέον, σχεδόν μια δεκαετία έχει περάσει από τα κινήματα #OscarsSoWhite και #MeToo, τα οποία απαίτησαν μεγαλύτερη ισότητα και ποικιλομορφία στην Ακαδημία. Κάποιες αλλαγές πράγματι έγιναν: από το 2021 δύο γυναίκες σκηνοθέτριες, η Κλόι Ζάο και η Τζέιν Κάμπιον, κέρδισαν Όσκαρ σκηνοθεσίας (μόλις η δεύτερη και τρίτη γυναίκα στην ιστορία που το κατάφεραν).

Υπάρχουν περισσότερα βήματα που πρέπει να γίνουν

Παρά τη θετική αυτή τάση, η πραγματικότητα στο Χόλιγουντ παραμένει διαφορετική. Σύμφωνα με έρευνες του Annenberg, η μέση ηλικία μιας γυναίκας πρωταγωνίστριας στις 100 εμπορικά πιο επιτυχημένες ταινίες κάθε χρονιάς ήταν το 2025 μόλις 34 ετών, ενώ για τους άνδρες ήταν 42.

Η ανισότητα αυτή είχε γίνει δημόσια γνωστή το 2015 όταν η Μάγκι Τζίλενχαλ αποκάλυψε ότι, στα 37 της, θεωρήθηκε «πολύ μεγάλη» για να υποδυθεί τον ρόλο της συντρόφου ενός 55χρονου άνδρα ηθοποιού.

Ακόμη πιο ενδεικτικό είναι ότι στις 100 μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες του 2025 υπήρχαν μόλις τέσσερις γυναίκες άνω των 45 ετών σε πρωταγωνιστικούς ή συμπρωταγωνιστικούς ρόλους. Αντίθετα, υπήρχαν 31 άνδρες της ίδιας ηλικιακής ομάδας.

Όπως λέει η Σμιθ: «Δεν μπορείτε να μου πείτε ότι δεν υπάρχουν ικανές γυναίκες ηθοποιοί αυτής της ηλικίας για πρωταγωνιστικούς ρόλους. Πρόκειται για διάκριση».

Έρευνα του Center for the Study of Women in Television and Film δείχνει επίσης ότι μόλις το 2% των σημαντικών γυναικείων χαρακτήρων στις εμπορικά πιο επιτυχημένες ταινίες του 2025 ήταν άνω των 60 ετών -ποσοστό τέσσερις φορές μικρότερο από το αντίστοιχο των ανδρών.

Έτσι, παρότι οι υποψηφιότητες στα Όσκαρ δίνουν μια πιο αισιόδοξη εικόνα, η πραγματικότητα της βιομηχανίας παραμένει διαφορετική. Όπως σημειώνει η ερευνήτρια Μάρθα Λάουζεν:
«Όταν το κοινό βλέπει την Φράνσις ΜακΝτόρμαντ ή τη Ντέμι Μουρ να είναι υποψήφιες για Όσκαρ, πολλοί πιστεύουν ότι ο ηλικιακός ρατσισμός ανήκει στο παρελθόν. Όμως στην πραγματικότητα οι ρόλοι για γυναίκες αρχίζουν να μειώνονται ήδη από τα τέλη των 30 και τις αρχές των 40. Μέχρι τα 60 τους, σχεδόν εξαφανίζονται από την οθόνη.

Γι’ αυτό και οι ταινίες με μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες πρωταγωνίστριες τραβούν τόσο την προσοχή: απλώς επειδή τις βλέπουμε πολύ σπάνια».

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.