Το φυσικό πρόσωπο σε πρώτο πλάνο: Τι άλλαξε στον τρόπο που η εφορία ελέγχει τις επιχειρήσεις σήμερα

Οι έλεγχοι από την εφορία έχουν γίνει αισθητά πιο συχνοί το τελευταίο διάστημα, κάτι που δεν είναι τυχαίο. Το κράτος έχει ενισχύσει σημαντικά τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και αξιοποιεί πλέον περισσότερα δεδομένα και εργαλεία για να εντοπίζει περιπτώσεις που απαιτούν διερεύνηση.

Η ουσιαστική διαφορά όμως σε σχέση με το παρελθόν είναι ότι το βάρος των ελέγχων έχει μετατοπιστεί.

Τι άλλαξε στον τρόπο που η εφορία ελέγχει τις επιχειρήσεις

Δεν ξεκινάνε πλέον κυρίως από τα οικονομικά αποτελέσματα μιας επιχείρησης, όπως τα κέρδη ή οι δηλώσεις ΦΠΑ. Αντίθετα, η αφετηρία είναι πλέον το ίδιο το φυσικό πρόσωπο και η συνολική οικονομική του εικόνα.

Συγκεκριμένα, μια συνηθισμένη αιτία για να ξεκινήσει έλεγχος είναι η πραγματοποίηση μιας μεγάλης αγοράς, όπως για παράδειγμα η απόκτηση ενός ακινήτου ή οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου σημαντικής αξίας.

Όταν τα δηλωθέντα εισοδήματα δεν επαρκούν για να καλύψουν αυτή τη δαπάνη, ο φορολογούμενος επικαλείται ανάλωση κεφαλαίου προηγούμενων ετών. Εκεί ακριβώς ενεργοποιείται ο ελεγκτικός μηχανισμός.

Στο σημείο αυτό ξεκινά ένας ουσιαστικός έλεγχος του «πόθεν έσχες». Οι αρχές εξετάζουν αν η ανάλωση κεφαλαίου είναι πραγματική και αν μπορεί να αποδειχθεί με βάση στοιχεία προηγούμενων ετών.

Ο φορολογούμενος καλείται να τεκμηριώσει σε πραγματική βάση εάν τα χρήματα που επικαλείται ότι έχει ως «απόθεμα» τα έχει και στην πραγματικότητα, αφού στον έλεγχο μετράνε τα εξοδα στην πραγματική τους αξίας και όχι στην αξία των τεκμηρίων.

Για παράδειγμα το τεκμήριο διαβίωσης το σύστημα μπορεί να το βγάζει 3.000€, όμως η πραγματικότητα είναι ότι ένας φορολογούμενος μπορεί να έχει δαπανήσει περισσότερα χρήματα από 3.000€ για την διαβίωση του σε ένα έτος.

Αν ο φορολογούμενος έχει παράλληλα επιχειρηματική δραστηριότητα, τότε ο έλεγχος επεκτείνεται και σε αυτήν. Όχι απαραίτητα επειδή υπάρχει κάποιο άμεσο εύρημα στην επιχείρηση, αλλά επειδή η δραστηριότητά της αποτελεί μέρος της συνολικής εικόνας εισοδημάτων και ρευστότητας. Εξετάζεται δηλαδή αν τα εισοδήματα που δηλώνονται από την επιχείρηση μπορούν να στηρίξουν τις προσωπικές δαπάνες και τις επενδύσεις.

Πώς λειτουργούν οι έλεγχοι σήμερα

Το πιο κρίσιμο στάδιο του ελέγχου έρχεται συνήθως στο τέλος, όταν ανοίγουν οι τραπεζικοί λογαριασμοί. Εκεί γίνεται αναλυτική εξέταση των κινήσεων, με έμφαση κυρίως στα εισερχόμενα ποσά. Κάθε κατάθεση ή έμβασμα ελέγχεται ξεχωριστά, ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχει σαφής αιτιολόγηση και αν συνδέεται με δηλωμένα εισοδήματα ή νόμιμες πηγές.

Σε αυτή τη φάση, δεν αρκούν γενικές εξηγήσεις. Απαιτείται συγκεκριμένη τεκμηρίωση για κάθε κίνηση, διαφορετικά το ποσό μπορεί να θεωρηθεί προσαύξηση περιουσίας από άγνωστη πηγή. Αυτό σημαίνει ότι ο φορολογούμενος καλείται να αποδείξει όχι μόνο ότι είχε τα χρήματα, αλλά και τη διαδρομή τους στον χρόνο.

Η πραγματικότητα σήμερα είναι ότι οι έλεγχοι λειτουργούν με μια διαφορετική λογική: δεν εξετάζουν αποσπασματικά στοιχεία, αλλά συνθέτουν την πλήρη οικονομική εικόνα του φορολογούμενου. Από τα εισοδήματα και τα περιουσιακά στοιχεία μέχρι τις τραπεζικές κινήσεις και τον τρόπο ζωής, όλα συνδέονται και αξιολογούνται μαζί.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.