«Όσο μεγάλος και να είσαι, είσαι πάντα ο γιος του πατέρα σου»: Ο Νίκος Παπανδρέου στο Reader

Το Ευρωκοινοβούλιο είναι ένας ιδιαίτερος χώρος. Ένα κτίριο που συγκεντρώνει μέσα του ανθρώπους από διαφορετικούς χώρους, διαφορετικές χώρες, διαφορετικές κουλτούρες.  Ο κοινός παρονομαστής είναι η Ευρώπη.  Για κάποιους, είναι ένα σημείο προβολής πριν την είσοδο στην εθνική πολιτική σκηνή. Για άλλους, είναι ένας χώρος σκληρής δουλειάς, αφιερωμένης στους πολίτες. Κάπου σε αυτόν τον χώρο, που είναι υπερβολικά εύκολο να χαθείς, συνάντησα τον Νίκο Παπανδρέου.

Κι αν το όνομα Παπανδρέου είναι βαρύ, ο Νίκος Παπανδρέου δεν είναι ο ψαρωτικός τύπος που περιμένεις, δεν έχει αυτή τη χαρακτηριστική αλαζονεία του αξιώματος και σε αντιμετωπίζει ως ίσο. «Α, ήρθες διαβασμένος» παρατηρούσε ανάμεσα στις ερωτήσεις. Όταν δεν μου πέταγε αστεία για να με χαλαρώσει και για να μην είναι άλλη μια συνέντευξη ρουτίνας.  Και σίγουρα δεν ήταν. Ειδικά αν υπολογίσει κανείς, πως ήμασταν απέναντι από την αίθουσα «Ανδρέας Παπανδρέου»!

Υποψήφιος για το βραβείο One Health, πρωτοβουλίες για την υγεία, ερωτήσεις για υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Τι θέλει να πετύχει ο Νίκος Παπανδρέου στην Ευρωβουλή;

«Αλλάζω δεκαετία στο τέλος του καλοκαιριού, δύσκολο για εμάς που μεγαλώνουμε (γέλια). Αλλά έχω μπει στην πολιτική πρόσφατα παρόλο που είμαι από πολιτική οικογένεια. Ο κόσμος μπορεί να νομίζει ότι είμαι μια ζωή βουλευτής. Επί Ανδρέα μάλιστα ήμουν στο εξωτερικό, είχα μια αμφίθυμη σχέση με την εξουσία. Σε αυτή τη φάση όμως, πιστεύω έχω τα εφόδια να βοηθήσω. Είμαι σε επιτροπές για τα οικονομικά, για την υγεία και λίγο στην επιτροπή πολιτισμού». 

«Στην επιτροπή για τα οικονομικά, είμαι υπεύθυνος για το ψηφιακό ευρώ. Πρόκειται για άλλο τρόπο πληρωμής, χωρίς χρεώσεις για τους έμπορους. Αντί για Visa ή Mastercard δηλαδή, θα είναι αυτό. Βέβαια, αυτό το θέλουμε όχι τόσο για τα έξοδα, αλλά πιο πολύ για την ανεξαρτησία μας ως Ευρώπη. Εξαρτόμαστε από ξένα μέσα πληρωμών. Παλεύω για να γίνει σωστά. 

Στην επιτροπή υγείας, προσπαθούμε να ενεργήσουμε για πολλά πράγματα που μας ενδιαφέρουν. Τον καρκίνο που συνδέεται με πολλά θέματα,  πέραν του DNA. Τι τρώμε, τι πίνουμε, τι ζωή κάνουμε. Εμείς ως Ευρωβουλή δεν μπορούμε να βρούμε το φάρμακο. Αλλά μπορούμε να προωθήσουμε το φάρμακο, να πάει παντού. Ενδεχομένως να προτείνουμε μέτρα για καλύτερο τρόπο ζωής. Ίσως περάσουμε κάποιους κανόνες για να ξέρεις αν αυτό που τρως είναι υγιεινό ή όχι.

Διαβάστε ακόμη: «Τον πήραν απ' το σπίτι με αίματα»: Νίκος και Γιώργος θυμούνται τον Ανδρέα Παπανδρέου

Όχι με αριθμούς, αλλά με χρώματα. Ας πούμε πράσινο  υγιεινό, μαύρο ανθυγιεινό. Από εκεί και ύστερα, εσύ μπορείς να κάνεις  ό,τι θες. Είσαι ελεύθερος. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε εμείς τη ζωή του καθενός. Αλλά τουλάχιστον, να έχει ενημερωθεί, να γνωρίζει».

Πιστεύετε έχει αλλάξει ο τρόπος που βλέπουμε ως Έλληνες την Ευρώπη και τους θεσμούς της; Είχε πει κάποτε ο Ντελόρ ότι μόνο στην Ελλάδα το όνομά μου είναι πακέτο.

«(σ. σ. γέλια) Κοίταξε, έχουν γίνει πολλά έργα με ευρωπαϊκά χρήματα. Πάω καμιά φορά σε ένα δήμο και βλέπω την πινακίδα που λέει για τα χρήματα που έλαβαν. Έχουμε λάβει πάνω από 600 δισεκατομμύρια. Να πούμε επίσης πως όσο ήταν οι σοσιαλιστές στην εξουσία στην Ευρώπη, περνάγαμε καλά. Όταν ήρθαν οι συντηρητικοί, για πολλούς λόγους σταμάτησε αυτό. Αλλά βρίζουν τους σοσιαλιστές!

Είναι οι ίδιοι όμως που θέλουν να γυρίσουν στην εποχή που υπήρχε κοινωνικό κράτος. Υπάρχει αυτή η νοσταλγία για το κοινωνικό κράτος. Άρα λοιπόν αυτή την Ευρώπη της αλληλεγγύης τη θέλουμε αλλά το θέμα είναι, ποιος θα τα πληρώσει όλα αυτά; Εμείς προτείνουμε το ευρωομόλογο, που το είχε πει και ο Γιώργος Παπανδρέου χρόνια πριν ώστε να αυξηθεί το ΑΕΠ και να γίνουν πράγματα».

Άλλαξε η δική σας γνώμη για την Ευρώπη όταν ήρθατε εδώ; Θυμάμαι να λέτε πως γενικά για την πολιτική ήσασταν λίγο κυνικός.

«Δεν είχα ποτέ κυνική αντίληψη για την Ευρώπη. Απλώς θεωρώ τη γραφειοκρατική δράση μη δημιουργική. Για μένα προσωπικά, επειδή έκανα έναν κύκλο δημιουργικών θεμάτων, έχω την ανάγκη τώρα να είμαι σε ένα κομμάτι που πρέπει να περάσεις πολλές ώρες με λεπτομέρειες. Πρέπει να έχεις την όρεξη να είσαι πάνω στις λεπτομέρειες. Να προτείνεις λύσεις. Εδώ πώς λειτουργεί το σύστημα; Είναι μια μεγάλη δημοκρατία. Πολλές φορές στενοχωριέσαι γιατί δεν περνάνε αυτά  που θα έπρεπε αλλά από την άλλη είναι η δημοκρατία σε δράση. 

Εγώ δέχομαι όλες τις απόψεις. Είμαι πάντα έτοιμος για διάλογο. Δεν πιστεύω τόσο σε αυτό, ότι επειδή κάποιος βρίσκεται στα άκρα δεν συνεργαζόμαστε. Ή να μην μιλάμε. Πώς θα φέρουμε τον κόσμο κοντά μας αν δεν μιλάμε; Και πρέπει να εξετάσουμε γιατί ο κόσμος ψηφίζει τα άκρα. Αυτός που ψηφίζει δεν είναι αναγκαστικά ακραίος αλλά εκφράζει ο άλλος κάτι που του αρέσει. Εμένα ειδικά η προσπάθειά μου είναι να φέρω το κομμάτι της θρησκείας πίσω στην αγκαλιά των προοδευτικών δυνάμεων. Γιατί είναι κάτι για το οποίο δεν μιλάμε. Η θρησκεία δεν ανήκει στη συντήρηση. Η θρησκεία σηκώνει «σταυρούς». Πρέπει να προσέχουμε και τους χριστιανούς στη Μέση Ανατολή.

Διαβάστε ακόμη: 5 πράγματα που δεν θα υπήρχαν αν ο Ανδρέας Παπανδρέου δεν είχε γεννηθεί ποτέ

Δεν πρέπει να είναι ταμπού για τον προοδευτικό άνθρωπο να μιλάει για χριστιανούς που τους κυνηγάνε. Κυνηγάνε προφανώς και τους μουσουλμάνους στη Γάζα αλλά είναι και οι χριστιανοί στη Συρία, στη Νιγηρία, στην Αίγυπτο. Και στο Ιράν ας πούμε υπάρχουν οι Μπαχάι που τους κυνηγάει το καθεστώς. Στηρίζω την ελευθερία της πίστης, και αυτό το έχουμε χάσει στην προοδευτική ομάδα». 

Είχατε πει ότι έχετε μια σχέση αγάπης – μίσους με τα κοινά. Καταλαβαίνω το κομμάτι της αγάπης. Αυτό του μίσους γιατί;

«Μου αρέσει να γίνονται πράγματα, εκεί είναι η αγάπη. Όσον αφορά τη διαχείριση των θεμάτων, είσαι λίγο πινγκ πονγκ, έχεις την υποχρέωση να τους ακούς όλους και να απαντάς. Επίσης το κομμάτι της αγάπης του κόσμου που νομίζω ότι το έχω. Στο κομμάτι των διαδικασιών, είμαι λίγο ανυπόμονος, παίρνουν χρόνο. Το ψηφιακό ευρώ ας πούμε ξεκίνησε το 2023 και ελπίζω να τελειώσει στη θητεία μου. Το 2029 λογικά θα το δούμε».  

Έχετε γράψει για ένα περιστατικό στο «Δέκα μύθοι και μια ιστορία» όταν είπατε στον Αμερικανό παππού ότι σας μάτιαξαν και σας έπλυνε το στόμα με σαπούνι ενώ ο Έλληνας σας έφτυσε στο μέτωπο. Πώς είναι να μεγαλώνει κανείς σε δύο κόσμους;

«Εντάξει, αυτή είναι μια από τις ιδέες του βιβλίου, η διπλή ταυτότητα δηλαδή. Υπάρχει η διασπορά και το θεωρώ πολύ θετικό όποιος Έλληνας έρχεται από το εξωτερικό να φέρνει την κουλτούρα που γνώρισε μαζί του και να έχουμε έναν άλλο τρόπο συνεργασίας. Και πιστεύω αυτό ήταν και το θέμα του ΣΥΡΙΖΑ, άνθρωποι που δεν είχαν βγει έξω. Δεν κατάλαβαν πώς λειτουργεί το καπιταλιστικό σύστημα. Δεν κατάλαβαν δηλαδή ότι δεν ένοιαζε τους Γερμανούς αν εμείς χρεοκοπήσουμε. Είχαν μια ιδέα ότι η Ελλάδα θα τους εκβιάσει. Ήταν μια λανθασμένη ανάλυση την οποία ομολόγησαν οι ίδιοι και αλλάξανε. Γιατί όμως είχαν αυτή τη λάθος ανάλυση; Πρέπει να το σκεφτούν για να μην κάνουν τα ίδια. 

Κι αν ο Ανδρέας ήταν επιτυχημένος οφείλεται στο φοβερά διεισδυτικό μάτι που είχε, για το πώς λειτουργεί ο κόσμος δηλαδή. Και το έβλεπε 6 μήνες μπροστά. Μιας και λέμε αυτά, θυμάμαι πως όταν ήμουν μικρός δεν κατάλαβα γιατί πήγε φυλακή. Ήμουν 11 χρονών και όταν βγήκε τον ρώτησα: αυτό το πράγμα που λέμε Xούντα πόσο θα κρατήσει; Και μου είπε, 5 με 7 χρόνια και θα πέσει λόγω Κύπρου. Το θυμάμαι, δεν ήξερα καν τι είναι Κύπρος τότε. Αλλά μου έκανε κλικ. Είχε ένα διευρυμένο μυαλό δηλαδή. 

Άρα, χρειάζεται να μιλήσεις με τον άλλον με τρόπο που θα τον ακούσεις πραγματικά. Θα ήθελα κάποια στιγμή να ακούσω να πει κάποιος κάτι και να πει ο πολιτικός αντίπαλος από το άλλο κόμμα, για πες το πάλι να το καταλάβω, αλλά όχι ειρωνικά. Φαντάσου να πει κάποιος στον πολιτικό του αντίπαλο πες το πάλι γιατί είναι ωραίο αυτό που είπες. Αυτό είναι ταμπού. Κι αν το πεις στον αντίπαλο, μετά θα σε πουν και προδότη. Πρέπει δηλαδή να αλλάξουμε νοοτροπία».

Υπάρχει κάποια στιγμή ή εικόνα του πατέρα σας που στα δύσκολα τη θυμάστε και σας δίνει δύναμη;

«Νομίζω πάντα είναι γύρω. Δεν μπορώ να ξεφύγω από αυτόν, χωρίς να το ήθελα. Δεν γίνεται άλλωστε να συγκριθώ με εκείνον. Έχω κάνει άλλα όμως, δικά μου. Ούτε μπορώ να τον ακολουθήσω γιατί ο καθένας έχει τον χαρακτήρα του. Πιστεύω αν με έβλεπε, θα ήταν χαρούμενος, παρόλο που είμαι μεγάλος. Γιατί όσο μεγάλος κι αν είσαι, θα είσαι πάντα ο γιος του πατέρα σου. Πιστεύω θα έλεγε ένα μπράβο. Βέβαια όπως όλοι μας θα τον ρωτούσα, κι εδώ τώρα τι κάνουμε; 

Εντωμεταξύ, μου είπε κάποιος στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ «έχω την αφίσα του πατέρα σου στο σπίτι». Και μου εξήγησε ότι την είχε με πινέζες στον τοίχο αλλά με τα χρόνια διαλύθηκε η αφίσα. Και μου λέει «τώρα έχω αφιερωθεί στις πινέζες» (σ. σ. γέλια). Οι πινέζες που είχαν τον Ανδρέα! Μου άρεσε πολύ».  

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.