Το φαινόμενο Yrsa Sigudrardottir στην αστυνομική λογοτεχνία

Η Ισλανδή συγγραφέας με το επώνυμο «γλωσσοδέτη» Yrsa Sigurdardottir (Ίρσα Σιγκουρνταρντότιρ) δεν είναι απλά μία ακόμα παρουσία στη νουάρ λογοτεχνία. Πρόκειται για ένα παγκόσμιο φαινόμενο που έχει αποκτήσει ήδη εκατομμύρια πιστούς αναγνώστες σε όλο τον κόσμο, έχει τιμηθεί με όποιο λογοτεχνικό βραβείο υπάρχει στις Σκανδιναβικές χώρες και τα βιβλία της μεταφέρονται στον κινηματογράφο και την τηλεόραση, κερδίζοντας ακόμα περισσότερους θεατές.

Κυρίως όμως, είναι η γυναίκα συγγραφέας που κατάφερε να πάρει το στέμμα του Νορβηγού λογοτεχνικού βασιλιά του εγκλήματος Τζο Νέσμπο, ενώ κατάγεται από μια χώρα με σχεδόν μηδενική εγκληματικότητα!

Από τα παιδικά μυθιστορήματα στην καρδιά των πιο σκοτεινών εγκλημάτων

Και αυτό δεν το μόνο παράδοξο στην ζωή της Ισλασδής Υrsa. Μία άλλη παραδοξότητα αφορά  το σημείο εκκίνησης της καριέρας της. Η Yrsa είναι πολιτική μηχανικός και προτού γίνει διάσημη ως βασίλισσα του αστυνομικού θρίλερ σχεδίαζε σπίτια και έγραφε παιδικά μυθιστορήματα. 

Και η Βρετανίδα Αγκάθα Κρίστι έχει γράψει άλλου είδους μυθιστορήματα από τα εμβληματικά της διηγήματα μυστηρίου, ωστόσο δεν είχε γράψει ποτέ παιδικό βιβλίο αλλά ρομαντικές ιστορίες για ενήλικες.

Στη διεθνή λογοτεχνία υπάρχει μόνο ένα παράδειγμα δύο συγγραφέων που μοιράζονται το ίδιο επίθετο αλλά δεν έχουν σχέση μεταξύ τους που ο ένας γράφει πασίγνωστα σκληρά αστυνομικά μυθιστορήματα και ο άλλος παιδικά βιβλία. Πρόκειται για τον Roald Dahl, Βρετανό νορβηγικής καταγωγής και τον Σουηδο Arne Dahl δημιουργό της περίφημης ομάδας αστυνομικών Άλφα.

Η Yrsa έκανε την εμφάνισή της στη νουάρ λογοτεχνία το 2005 με το πρώτο της αστυνομικό βιβλίο «Last Rituals» (Τελευταίες τελετουργίες), στο οποίο μάς σύστησε την ηρωίδα δικηγόρο Thóra Guðmundsdóttir. 

Ακολούθησαν άλλα 5 βιβλία με την ίδια ηρωϊδα, το «My Soul to Take» (Η ψυχή μου να την πάρεις,  2006), το «Ashes to Dust» (Στάχτες σε σκόνη, 2007) το «The Day is Dark» (Η μέρα είναι σκοτεινή, 2008), το «Someone to Watch Over Me» (Κάποιος να με προσέχει, 2009) και το «The Silence of the Sea» (Η Σιωπή της θάλασσας, 2011). Η πρώτη της αστυνομική σειρά την έκανε διεθνώς γνωστή, αλλά η σειρά των βιβλίων που προκάλεσαν σεισμό στην αστυνομική λογοτεχνία ήταν η δεύτερη με το Σπίτι του Παιδιού και πρωταγωνιστικό δίδυμο την παιδοψυχολόγο Φρέιγια και τον αστυνομικό Ντεντέκτιβ Χούλνταρ.

Το πρώτο βιβλίο της σειράς, με τίτλο «DNA» (The Legacy, 2014) εκδόθηκε μεταφρασμένο στα ελληνικά από τις εκδόσεις Μεταίχμιο και έγινε best seller. Κατέκτησε 3 βραβεία –το βραβείο της Δανέζικης Ακαδημίας Αστυνομικής λογοτεχνίας, το βραβείο BloodDrop (Καλύτερο Ισλανδικό Αστυνομικό Μυθιστόρημα της Χρονιάς), και το βραβείο PETRONA (Καλύτερο Σκανδιναβικό Αστυνομικό Μυθιστόρημα) και έγινε μίνι τηλεοπτική σειρά στην Ισλανδική τηλεόραση με τον τίτλο «Reykjavik 112». 

Τα κοινά σημεία με την Σουηδέζα βασίλισσα του εγκλήματος, Καμίλα Λέκμπεργκ

Ακολούθησαν 5 καθηλωτικά βιβλία με το ίδιο ετερόκλητο πρωταγωνιστικό δίδυμο, το «Μήνυμα» (The Reckoning, 2015), η «Λύτρωση» (The Absolution, 2016), ο «Τόπος Εκτέλεσης» (Gallows Rock, 2017), η «Κούκλα» (The Doll, 2021) και η Σιωπή (The Fallout, 2022), όπου η Yrsa Sigurdardottir ακολούθησε την συνταγή της Σουηδέζας  βασίλισσας του σκανδιναβικού  Whodunit Camilla Lackberg (στα ελληνικά προφέρεται Καμίλα Λέκμπεργκ).

Η Λέκμπεργκ που εκείνα τα χρόνια είχε ήδη αρχίσει να αναδεικνύεται ως το αντίπαλο δέος του Νορβηγού Τζο Νέσμπο, δημιούργησε ένα παράταιρο πρωταγωνιστικό δίδυμο για τα βιβλία της στο οποίο  ο ένας συμπλήρωνε τον άλλον. Πρωταγωνιστές στην επίλυση των δολοφονιών στα βιβλία της ήταν από το πρώτο της βιβλίο την «παγωμένη πριγκίπισσα» ο αστυνομικός της Φιελμπάκα (Σουηδικό ψαροχώρι) Πάτρικ με την ερευνήτρια – δημοσιογράφο Έρικα, με την οποία παντρεύτηκε και απέκτησε τρία παιδιά.

Αυτό το εύρημα δηλαδή σε κάθε βιβλίο να εξελίσσεται η πλοκή του εγκλήματος  και ταυτόχρονα η προσωπική ζωή των ηρώων που αναλαμβάνουν την διαλεύκανση του μυστηρίου το υιοθέτησε και η Yrsa, με κάθε νέο της βιβλίο να σαρώνει ξανά όλα τα βραβεία της αστυνομικής λογοτεχνίας. Η Ισλανδή συγγραφέας δεν διστάζει να καταπιαστεί με τα μεγάλα  κοινωνικά θέματα της εποχής μας όπως είναι ο διαδικτυακός εκφοβισμός η διαδικτυακή αποπλάνηση, κάθε σκοτεινή μορφή του σκοτεινού διαδικτύου, με κάθε της βιβλίο να είναι ακόμα πιο ανατριχιαστικό από το προηγούμενο και τους κριτικούς  να γράφουν πως «είναι εκείνο το θρίλερ που δεν σ’ αφήνει να το αφήσεις από τα χέρια σου, αλλά ταυτόχρονα δε σ’ αφήνει και να κοιμηθείς το βράδυ».

Νέες σειρές με «φρέσκους» ήρωες

Παρότι το ρητό «ομάδα που κερδίζει δεν αλλάζει» είναι γνωστό σε όλους μας, τόσο η Σουηδέζα Camilla όσο και η Ισλανδή Yrsa δεν διστάζουν να αποχαιρετήσουν τα πρωταγωνιστικά τους δίδυμα, όταν θεωρούν ότι μία σειρά βιβλίων έχει κάνει τον κύκλο της και να ξεκινήσουν μία άλλη σειρά με άλλους πρωταγωνιστές.

Έτσι η Ισλανδή βασίλισσα των αστυνομικών θρίλερ προχώρησε στη συγγραφή της πιο πρόσφατης αστυνομικής της σειράς (Black Ice / Μαύρος Πάγος) που αποτελείται από 4 βιβλία, τα «Lok, lok og læs» / Can't Run, Can't Hide (2021), «Η Λεία» / The Prey (2022), «The Depths»/ Τα βάθη  (2023) και «Close Your Eyes»/Κλείσε τα μάτια σου (2024).

Επιπλέον έχει γράψει τρία αυτοτελή θρίλερ εκ των οποίων τα δύο έχουν μεταφερθεί στον κινηματογράφο. Πρόκειται για τα βιβλία «I Remember You»/ Θυμάμαι εσένα (2010) που μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο, το «The Undesired»/ Ο ανεπιθύμητος  (2012), που μεταφέρθηκε στο σινεμά το 2023 με διαφορετικό τίτλο (Cold/ Παγωνιά) και το μυθιστόρημα «Why Did You Lie?»/ Γιατί είπες ψέματα; (2016).

Στην Ελλάδα, τα περισσότερα από τα μεταφρασμένα βιβλία της κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Μεταίχμιο επιβεβαιώνοντας δύο πράγματα: Καταρχάς πως όλοι οι Βορειοευρωπαίοι συγγραφείς έχουν ταλέντο στο σκοτεινό αστυνομικό μυθιστόρημα το οποίο πιθανότατα πηγάζει από το γεγονός ότι ζουν σε χώρες με ελάχιστο ήλιο κι αυτό το σκοτάδι από την καθημερινότητά τους διαχέεται και στη γραφή τους. 

Επίσης, ότι οι γυναίκες μπορούν να γίνουν πιο σκοτεινές από τους άντρες και να στεφθούν εκείνες βασίλισσες του αστυνομικού θρίλερ  κερδίζοντας στα σημεία άξιους αντιπάλους όπως είναι ο Σεμπάστιαν Φίτζεκ  και ο Τζο Νέσμπο. Άλλωστε ας μην το ξεχνάμε πως η λογοτεχνία είναι γένος θηλυκού!

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.