Τι εξαφανίστηκε από τα θρανία: Το φυτολόγιο, οι εγκυκλοπαίδειες και ένα νοσταλγικό χρονοντούλαπο

Η 11η Σεπτεμβρίου είχε πάντα τη δική της, ξεχωριστή μυρωδιά. Ήταν η μέρα που η σχολική αυλή γέμιζε ξανά με φωνές, οι γειτονιές ζωντάνευαν μετά την παρατεταμένη ησυχία του καλοκαιριού και ο αέρας κουβαλούσε μια παράξενη, οικεία ανάμειξη: το λιβάνι του αγιασμού και την υπόσχεση της νέας αρχής. Δεν χρειάζεται να μπούμε στη διαδικασία να συγκρίνουμε αν τα χρόνια εκείνα ήταν καλύτερα ή χειρότερα από τα σημερινά. Αρκεί απλώς να ανοίξουμε για λίγο το χρονοντούλαπο της μνήμης και να αφήσουμε τις εικόνες μιας άλλης εποχής να μιλήσουν από μόνες τους.

Διαβάστε ακόμα: Οι «πρώτοι» της Ευρώπης; Οι «7,4 μαθητές» στα δημοτικά και η ελληνική πραγματικότητα που αγνοεί η Eurostat

Οι δεμένες στοίβες και ο «μυστικός» κώδικας του ΟΕΔΒ

Θυμάσαι την πρώτη μέρα που παραλάμβανες εκείνες τις βαριές, δεμένες με σπάγκο ντάνες των βιβλίων, με τη μυρωδιά του φρεσκοτυπωμένου χαρτιού;

Στην κορυφή της στοίβας δέσποζε πάντα ο περίφημος Γεωγραφικός Άτλας, με τους χρωματιστούς χάρτες που ξεδίπλωναν ολόκληρους κόσμους μπροστά στα μάτια μας.

Μετά αγόραζες το Φυτολόγιο, έτοιμο να φιλοξενήσει τα αποξηραμένα φύλλα που θα μαζεύαμε προσεκτικά , πιέζοντάς τα ανάμεσα στις σελίδες χοντρών λεξικών για να μην τσακίσουν.

Και φυσικά, στην πίσω όψη κάθε εξωφύλλου, βρισκόταν το αδιαμφισβήτητο σήμα κατατεθέν μιας ολόκληρης εποχής: τα αρχικά του ΟΕΔΒ. Ο Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων, μια επίσημη και σοβαρή ονομασία, που στα παιδικά μας χείλη μεταφραζόταν αυτόματα στο πιο διαχρονικό αστείο της σχολικής αίθουσας: «Όταν Έχω Διάβασμα Βαριέμαι». Ήταν ο δικός μας μικρός κώδικας, χαραγμένος με μπλε στυλό πάνω στα πράσινα ξύλινα θρανία ή ψιθυριστός στα τελευταία καθίσματα, που ένωσε αμέτρητες γενιές μαθητών.

Οι φακές στο βρεγμένο βαμβάκι

Από αυτές τις πρώτες μέρες της σχολικής χρονιάς δεν θα μπορούσε να λείπει και το πιο αγαπημένο, «αυτοσχέδιο πείραμα» . Η συνταγή ήταν μαγικά απλή και τα υλικά υπήρχαν σε κάθε σπίτι: ένα άδειο, πλαστικό κεσεδάκι από γιαούρτι, μια παχιά στρώση από βρεγμένο βαμβάκι και μερικές φακές ή φασόλια από το ντουλάπι της κουζίνας.

Τοποθετούσαμε προσεκτικά τα «γλαστράκια» μας στο περβάζι του παραθύρου της τάξης και τα παρατηρούσαμε με προσμονή κάθε πρωί. Η στιγμή που ξεπρόβαλλε δειλά το πρώτο πράσινο βλαστάρι μέσα από το λευκό βαμβάκι έμοιαζε στα μάτια μας με ένα μικρό, καθημερινό θαύμα.

Οι πολύτομες εγκυκλοπαίδειες

Όταν η χρονιά προχωρούσε και ο δάσκαλος ανέθετε την πρώτη μεγάλη εργασία, η ιεροτελεστία της μελέτης διέφερε ριζικά. Πολύ πριν οι πληροφορίες γίνουν ακαριαία διαθέσιμες με ένα κλικ στο διαδίκτυο, η γνώση κρυβόταν στα ράφια της βιβλιοθήκης του σαλονιού. Οι ογκώδεις, πολύτομες εγκυκλοπαίδειες με τα χρυσοτυπωμένα γράμματα στη ράχη ήταν οι δικές μας μηχανές αναζήτησης.

Το ξεφύλλισμα των λεπτών, σχεδόν διάφανων σελίδων τους, το ψάξιμο στο σωστό γράμμα της αλφαβήτου και η προσεκτική αντιγραφή των παραγράφων στο τετράδιο με το περιθώριο, αποτελούσαν μια διαδικασία που απαιτούσε χρόνο, υπομονή και επιμονή. Ήταν μια εποχή που η πληροφορία είχε βάρος, κυριολεκτικά και μεταφορικά. 

Διαβάστε ακόμα: Το παλαιότερο σπίτι της πόλης στην Πλάκα: Η εικόνα μιας Αθήνας που δεν υπάρχει πια

Το ντύσιμο των βιβλίων και η αθώα προσμονή

Η 11η Σεπτεμβρίου παραμένει ένα σταθερό, συγκινητικό ορόσημο.

Κρατάμε τον χαρακτηριστικό ήχο από τις διάφανες αυτοκόλλητες μεμβράνες καθώς ντύναμε τα βιβλία στο τραπέζι της κουζίνας για να μην φθαρούν, το βάρος της τσάντας στους ώμους και το καρδιοχτύπι για το πρώτο διάλειμμα. 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.