Ακόμα ψάχνουμε τον άνθρωπο που τσίμπησε ένα πατατάκι, που έφαγε μόνο ένα μικρό κομμάτι από την σοκολάτα που μόλις άνοιξε, που ξεκίνησε να πίνει κόκα κόλα και δεν ήθελε να πίνει κάθε μέρα.
Όμως οι «μικρές και ένοχες απολαύσεις», όπως συνηθίζουμε να τις αποκαλούμε στην καθημερινότητά μας, κρύβουν τεράστιους κινδύνους όχι μόνο γιατί είναι επιβλαβείς για την υγεία μας, αλλά επειδή ό,τι περιέχει υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, λίπος και αλάτι μας δημιουργεί την επιθυμία να τα καταναλώσουμε ξανά και ξανά. Με άλλα λόγια, «εθιζόμαστε».
«Ορισμένα τρόφιμα μπορούν να προκαλέσουν έντονες λιγούρες και να δημιουργήσουν μια κατάσταση “εθισμού”. Ωστόσο, δεν δρουν με τον ίδιο τρόπο που προκαλούν εξάρτηση οι εθιστικές ουσίες» εξηγεί η Φλώρα Λουκιανού, Κλινική Διαιτολόγος-Αθλητική Διατροφολόγος, διευκρινίζοντας ότι συνήθως «πρόκειται για προϊόντα που συνδυάζουν υψηλές ποσότητες ζάχαρης, λίπους και αλατιού, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα εύγευστα και αυξάνει την επιθυμία για επαναλαμβανόμενη κατανάλωση.
Η κατανάλωσή τους, προσθέτει, ενεργοποιεί το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου και διεγείρει την έκκριση ντοπαμίνης, αυξάνοντας την επιθυμία μας να τα καταναλώσουμε ξανά.
Οι πιο εθιστικές τροφές
Ποιες τροφές δημιουργούν εθισμό χωρίς να το καταλαβαίνουμε; Η Φλώρα Λουκιανού μας τις παραθέτει, δίνοντας όμως και συμβουλές για το πώς μπορούμε να τις αποφύγουμε, χωρίς νιώσουμε ότι στερούμαστε.
1. Σοκολάτα
Η σοκολάτα συγκαταλέγεται στις πρώτες θέσεις των πιο «εθιστικών» τροφίμων. Συνδυάζει ζάχαρη, λίπος και ευχάριστη γεύση και συχνά τη συνδέουμε με τη συναισθηματική ανακούφιση και την επιβράβευση.
2. Πατατάκια
Δεν είναι τυχαίο που κανείς δεν μπορεί να φάει μόνο ένα. Τα πατατάκια συνδυάζουν αλάτι, λίπος και τραγανή υφή που αυξάνουν την ευχαρίστηση. Επίσης, καταναλώνονται εύκολα οπουδήποτε και συνήθως τα τρώμε μηχανικά μπροστά σε τηλεόραση ή σε άλλες οθόνες, χάνοντας τον έλεγχο της ποσότητας.
3. Παγωτό
Ο συνδυασμός κρεμώδους υφής, ζάχαρης και λιπαρών κάνει το παγωτό ένα από τα πιο απολαυστικά τρόφιμα, αλλά και ένα από εκείνα που συχνά καταναλώνονται σε μεγαλύτερη ποσότητα από την επιθυμητή.
4. Μπισκότα και συσκευασμένα γλυκά
Τα μπισκότα, τα κρουασάν, τα ντόνατς και άλλα αρτοσκευάσματα περιέχουν συνήθως μεγάλες ποσότητες επεξεργασμένων υδατανθράκων, ζάχαρης και λιπαρών που αυξάνουν την επιθυμία για επαναλαμβανόμενη κατανάλωση.
5. Fast Food
Τα burgers, οι τηγανητές πατάτες, οι κοτομπουκιέςκαι γενικότερα το fast food συνδυάζουν υψηλά επίπεδα λίπους, αλατιού και επεξεργασμένων υδατανθράκων, για αυτό και είναι πολύ ελκυστικά. Πρόκειται για τρόφιμα υψηλής ενεργειακής πυκνότητας, δηλαδή παρέχουν πολλές θερμίδες σε σχετικά μικρό όγκο, γεγονός που διευκολύνει την υπερκατανάλωση.
6. Αναψυκτικά και ζαχαρούχα ροφήματα
Η ζάχαρη που περιέχουν απορροφάται πολύ γρήγορα, προκαλεί απότομες αυξομειώσεις του σακχάρου στο αίμα, ενώ παράλληλα δεν προκαλεί τον ίδιο κορεσμό με τις στερεές τροφές. Έτσι, είναι πολύ εύκολο να οδηγηθούμε σε υπερκατανάλωση και αυξημένη συνολική πρόσληψη θερμίδων.
Διαβάστε περισσότερα: Τι συμβαίνει στο σώμα όταν υπερκαταναλώνουμε πρωτεΐνη;
Πώς επιβαρύνουν την υγεία μας;
Η συχνή κατανάλωση τέτοιων τροφίμων συνδέεται με:
• αύξηση σωματικού βάρους & παχυσαρκία
• αυξημένο κίνδυνο σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
• δυσλιπιδαιμία και αύξηση καρδιαγγειακού κινδύνου
• υπέρταση
• δυσκολία στον έλεγχο της όρεξης και της ποσότητας κατανάλωσης
Παράλληλα, η συχνή έκθεση σε πολύ γλυκές ή πολύ αλμυρές γεύσεις μπορεί να αλλάξει τις γευστικές μας προτιμήσεις, με αποτέλεσμα να συνηθίσουμε τις πιο έντονες γεύσεις και να τις αναζητάμε όλο και συχνότερα.
Tips αντιμετώπισης εθισμού
1. Μην απαγορεύσετε στον εαυτό σας να απολαύσει το τρόφιμο που επιθυμεί
Οι ακραίες απαγορεύσεις και στερήσεις συνήθως οδηγούν σε μεγαλύτερες λιγούρες και υποτροπές.
2. Οργανώστε τα γεύματά σας
Η παράλειψη γευμάτων και η πολύωρη νηστεία, συνήθως οδηγούν σε υπερκατανάλωση πρόχειρου και υπερθερμιδικού φαγητού.
3. Μην κρατάτε πολλούς πειρασμούς στο σπίτι
Η εύκολη πρόσβαση αυξάνει σημαντικά την κατανάλωση.
4. Ξεχωρίστε την πείνα από τη λιγούρα
Πολλές φορές τρώμε από συνήθεια, άγχος, πλήξη ή κούραση και όχι επειδή πραγματικά πεινάμε.
5. Καθυστερήστε τη λιγούρα & απασχολήστε το μυαλό και το σώμα σας με άλλες δραστηριότητες.
Μια μικρή βόλτα, λίγα λεπτά άσκησης ή η ενασχόληση με μια ευχάριστη δραστηριότητα μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της έντασης της επιθυμίας.
6. Δώστε έμφαση στην πρωτεΐνη και τις φυτικές ίνες
Η πρωτεΐνη και οι φυτικές ίνες αυξάνουν τον κορεσμό και βοηθούν στη μείωση των λιγούρωνμέσα στην ημέρα.
Τι μπορούμε να φάμε αντί για τα πιο εθιστικά τρόφιμα;
Αντί για πατατάκια:
• Σπιτικό ποπ κορν
• Ρυζογκοφρέτες με ρίγανη
• Στικς γλυκοπατάτας/καρότου
• Λαχανικά με χούμους
Αντί για γλυκά και σοκολάτες:
• Γιαούρτι με κακάο
• Γιαούρτι με φρούτα και κανέλα
• Energy balls με χουρμάδες και βρώμη
• Φρούτα με λίγους ξηρούς καρπούς
Αντί για fast food:
• Σπιτικό burger με ψωμί ολικής άλεσης
• Σπιτικό σουβλάκι με αλάδωτη πίτα, καλαμάκι κοτόπουλο
• Τορτίγια ολικής άλεσης με κοτόπουλο και λαχανικά
• Σπιτική πίτσα
Αντί για μπισκότα:
• Σπιτικές μπάρες βρώμης
• Χειροποίητα μπισκότα βρώμης με φυστικοβούτυρο
Αντί για αναψυκτικά:
• Σόδα με γεύση, χωρίς ζάχαρη
• Ανθρακούχο νερό με λεμόνι
• Τσάι χωρίς ζάχαρη
Αντί για παγωτό:
• Σπιτικό παγωτό με γιαούρτι, μπανάνα, κακάο, μέλι
• Smoothie φρούτων
• Παγωμένο γιαούρτι
- Ο πρώτος Έλληνας που πάτησε στην Αμερική γεννήθηκε στο Αιγαίο και δολοφονήθηκε από ιθαγενείς
- Τούνη: Απαντά για το βίντεο στο Μπαλί - «Μετά θάνατoν βλέπω να αναγνωρίζεται η αξία μου»
- Παπαρίζου: «Έχε χάρη που κρατούσα τον πατέρα μου, θα είχε φάει πολύ ξύλο»
- Σύλληψη γιατρού στο Καστελόριζο: Η ανακοίνωση της ΥΠΕ για την κατάσταση στις δομές υγείας του νησιού
Αυτό το άρθρο στο Reader δεν παρέχει ιατρικές συμβουλές και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη γνωμάτευση ενός ιατρού. Για οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας έχετε, θα πρέπει να απευθυνθείτε σε κάποιο επαγγελματία υγείας.
