Ο νεκρός που πολέμησε στον Μαραθώνα: Η μυστηριώδης εμφάνιση του Θησέα

Ο συμβολισμός της Μάχης του Μαραθώνα είναι πολύπλευρος, καθώς με τη νίκη τους οι Αθηναίοι κατάφεραν να κάνουν κάτι που μέχρι τότε έμοιαζε ακατόρθωτο. Να νικήσουν τις περσικές δυνάμεις και να βάλουν τέλος στον «μύθο» πως ο στρατός τους ήταν ανίκητος.

Για τη συγκεκριμένη Μάχη, το 490 π.Χ. γνωρίζουμε κυρίως από τα όσα έχουν γράψει ο Παυσανίας και ο Ηρόδοτος. Εκεί, γίνονται αναφορές για τη... συμμετοχή στη μάχη Θεών αλλά και «φαντασμάτων» που βοήθησαν τους Αθηναίους να πάρουν τη νίκη. Έχουμε αναφερθεί στο παρελθόν, στον Εχετλαίο, τον πολεμιστή που θέρισε (με το αλέτρι που είχε για όπλο) του Πέρσες.

Διαβάστε ακόμη: Εχετλαίος: Ο πολεμιστής-φάντασμα που θέρισε τους Πέρσες στον Μαραθώνα

Παράλληλα, υπάρχει, για παράδειγμα, η «παρουσία» του θεού Πάνα που διαβεβαίωσε πως είναι στο πλευρό των Αθηναίων και με τις κραυγές του έσπειρε τον πανικό (απ' όπου προέρχεται και η λέξη) στους Πέρσες. Αλλά και αναφορές για την Αθηνά, την Άρτεμη ή την Εκάτη.

Η «επιστροφή» του Θησέα

Ενώ όλοι γνωρίζουμε για τον στρατηγικό ελιγμό του Μιλτιάδη και τη θυσία των Μαραθωνομάχων, οι αρχαίες πηγές διασώζουν μια λεπτομέρεια που μοιάζει βγαλμένη από ταινία φαντασίας: την εμφάνιση ενός «νεκρού» βασιλιά που ηγήθηκε της εφόδου.

Διαβάστε ακόμη: Η Σεισάχθεια του Σόλωνα: Η πρώτη διαγραφή χρεών που έσωσε την Αθήνα

Ήταν ένας άνδρας γιγαντιαίων διαστάσεων, ντυμένος με μια αρχαία, βασιλική πανοπλία που παρέπεμπε στην ηρωική εποχή των μύθων. Κρατούσε ένα βαρύ ξίφος και ορμούσε με τέτοια μανία εναντίον των Περσών, που άνοιγε διάδρομο μέσα από τις εχθρικές γραμμές. Οι Αθηναίοι αναγνώρισαν σε αυτόν τον Θησέα, τον μυθικό ιδρυτή και προστάτη της πόλης τους, που είχε πεθάνει αιώνες πριν στην εξορία.

Οι Αθηναίοι φρόντισαν να το καταγράψουν ως επίσημο ιστορικό γεγονός, παρότι προφανώς και δεν συνέβη. Ο Πλούταρχος, στους «Βίους Παραλλήλους», αναφέρει ρητά πως πολλοί από τους στρατιώτες που πολέμησαν στον Μαραθώνα πίστεψαν ακράδαντα ότι είδαν τον Θησέα πάνοπλο να τρέχει μπροστά τους εναντίον των βαρβάρων.

Η αναζήτηση των οστών του

Η ιστορία όμως δεν τελειώνει στον Μαραθώνα. Λίγα χρόνια μετά τη νίκη, το Μαντείο των Δελφών έδωσε έναν αινιγματικό χρησμό: οι Αθηναίοι έπρεπε να βρουν τα οστά του Θησέα και να τα φέρουν πίσω στην πόλη.

Διαβάστε ακόμη: Οι 15 στρατηγοί που καθόρισαν την Αρχαία Ελλάδα: Από τον Μ. Αλέξανδρο στον Λεωνίδα

Το 475 π.Χ., ο στρατηγός Κίμων (γιος του Μιλτιάδη) ξεκίνησε μια αποστολή στο νησί της Σκύρου, όπου ο Θησέας είχε δολοφονηθεί με δόλο. Σύμφωνα με τον θρύλο, ένας αετός οδήγησε τον Κίμωνα σε έναν λόφο, υποδεικνύοντάς του το σημείο όπου έπρεπε να σκάψει.

Αυτό που βρέθηκε εκεί συγκλόνισε την εποχή: ένας τάφος που περιείχε τον σκελετό ενός άνδρα υπερφυσικού μεγέθους, θαμμένου μαζί με μια χάλκινη αιχμή δόρατος και ένα ξίφος. Η μεταφορά των οστών στην Αθήνα έγινε με τιμές που άρμοζαν σε θεό, επισφραγίζοντας την πεποίθηση ότι ο βασιλιάς είχε επιστρέψει για να προστατέψει τον λαό του.

Διαβάστε ακόμη: Οι στρατηγοί της αρχαίας Αθήνας που την έκαναν «κέντρο» του ελληνικού κόσμου

Η «ανάγκη» για Ήρωες

Γιατί όμως οι Αθηναίοι είδαν τον Θησέα στον Μαραθώνα; Στην ψυχολογία της μάχης, τέτοιου είδους «μαζικές οπτασίες» εμφανίζονται συχνά σε στιγμές υπέρτατου κινδύνου. Για τους Αθηναίους, ο Θησέας δεν ήταν απλώς ένας μύθος, αλλά η προσωποποίηση της ίδιας της δημοκρατίας και της ελευθερίας τους. Η εμφάνισή του στον Μαραθώνα συμβολίζει την ιδέα ότι όταν ένα έθνος παλεύει για την επιβίωσή του, δεν πολεμά μόνο με τα όπλα του παρόντος, αλλά με ολόκληρη την κληρονομιά και το πνεύμα των προγόνων του. Ο Θησέας δεν ήταν ένα φάντασμα που αναζητούσε εκδίκηση, αλλά ένας «φύλακας» που θύμισε στους Αθηναίους ποιοι ήταν και γιατί έπρεπε να νικήσουν.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.