Οι μοιραίες παραλείψεις και τα ερωτήματα για την ασφάλεια στη Βιολάντα: Συνεχίζεται η προανάκριση

Το τραγικό εργατικό δυστύχημα στο εργοστάσιο «Βιολάντα», όπου πέντε εργαζόμενες έχασαν τη ζωή τους, άνοιξε έναν ευρύ δημόσιο διάλογο για τις ελλείψεις στο σύστημα ελέγχων, τις τεχνικές προδιαγραφές και τις διαδικασίες ασφάλειας.

Στο ΕΡΤnews μίλησαν ειδικοί από διαφορετικούς φορείς, φωτίζοντας κρίσιμες πτυχές της υπόθεσης.

Η επιθεώρηση εργασίας και τα όρια του συστήματος

Η πρόεδρος του ΔΣ ΕΛΙΝΥΑΕ, Ρένα Μπαρδάνη, τόνισε ότι το δυστύχημα ανέδειξε ένα συνολικό πρόβλημα: το σύστημα ελέγχων είναι ανεπαρκές. Δεν αφορά μόνο την Επιθεώρηση Εργασίας, αλλά ένα σύνολο φορέων που οφείλουν να υλοποιούν συγκεκριμένες δράσεις.

Η Επιθεώρηση Εργασίας, όπως εξήγησε, έχει νομική υποχρέωση να πραγματοποιεί επιτόπιους ελέγχους, να εξετάζει τους χώρους εργασίας και να αναλύει τα αίτια των ατυχημάτων. Στις αρμοδιότητές της περιλαμβάνεται και ο έλεγχος «άυλων» παραγόντων, όπως οι ψυχοσωματικοί κίνδυνοι των εργαζομένων.

Ο ρόλος των εργαζομένων και του τεχνικού ασφαλείας

Ο αναπληρωτής καθηγητής Χημείας, Μιχάλης Χάλαρης, υπογράμμισε ότι η πρώτη γραμμή άμυνας είναι οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, οι οποίοι πρέπει να αναφέρουν άμεσα κάθε ένδειξη προβλήματος στον υπεύθυνο βάρδιας.

Σημαντικές είναι και οι τακτικές επισκέψεις του τεχνικού ασφαλείας, ενός θεσμοθετημένου συμβουλευτικού ρόλου που οφείλουν να διαθέτουν όλες οι επιχειρήσεις, ακόμη και όσες απασχολούν έναν εργαζόμενο.

«Η διαρροή ήταν μακροχρόνια»

Ο διορισμένος πραγματογνώμονας της ΔΑΕΕ, Ξενοφών Τσότρας, ανέφερε ότι οι έρευνες συνεχίζονται, καθώς το σημείο της έκρηξης παραμένει δύσκολα προσβάσιμο λόγω καταρρεύσεων.

Διαβάστε ακόμα: Βιολάντα: Σήμερα οι κηδείες τριών εκ των θυμάτων της φωτιάς - Ακόμα «καπνίζει» το εργοστάσιο

Επεσήμανε ότι το προπάνιο είναι βαρύτερο από τον αέρα και συγκεντρώνεται προς τα κάτω. Η διαρροή, όπως εκτίμησε, δεν ήταν πρόσφατη αλλά μακροχρόνια. Αν και υπάρχουν ανιχνευτές διαρροής, δεν είναι ακόμη γνωστό αν υπήρχαν στο συγκεκριμένο εργοστάσιο.

Ο πυροτεχνουργός της ΕΛ.ΑΣ: «Οι δεξαμενές πρέπει να βρίσκονται εκτός κτιρίου»

Ο πυροτεχνουργός – αξιωματικός της ΕΛ.ΑΣ, Γιώργος Τσαπάρας, εξήγησε ότι σε τέτοιου τύπου βιομηχανικές εγκαταστάσεις οι δεξαμενές προπανίου πρέπει να βρίσκονται σε εξωτερικό χώρο και οι σωληνώσεις να είναι υπέργειες.

Η υπόγεια τοποθέτηση αυξάνει τον κίνδυνο συσσώρευσης αερίου και εισόδου του στο εργοστάσιο.

Αν οι εργαζόμενοι αντιλαμβάνονταν οσμή προπανίου, θα έπρεπε να καλείται άμεσα ο τεχνικός ή ο εγκαταστάτης για έλεγχο με ειδικό εξοπλισμό.

Η προανάκριση συνεχίζεται και μέχρι στιγμής υπάρχει μόνο μια πρώτη εκτίμηση.

 «Μια αλληλουχία γεγονότων κάτω από τα ραντάρ»

Ο κ. Χάλαρης, μιλώντας και στο ΕΡΤnews Radio 105,8, επιβεβαίωσε ότι υπήρξε διαρροή στο υπόγειο δίκτυο που συνέδεε τις εξωτερικές δεξαμενές με την εγκατάσταση, σε απόσταση περίπου 10 μέτρων.

• Η σωλήνωση ήταν θαμμένη περίπου 50 εκατοστά κάτω από το έδαφος.

• Η αστοχία υλικού δημιούργησε μια οπή «όσο το μάτι μιας καρφίτσας».

• Η διαρροή ήταν τόσο μικρή που δεν γινόταν αντιληπτή και εξελισσόταν επί μήνες.

• Η πτώση πίεσης ήταν ανεπαίσθητη, άρα δεν ενεργοποιήθηκε η ανακουφιστική βαλβίδα της δεξαμενής.

Οι ανιχνευτές εκρηκτικών αερίων υπήρχαν στη δεξαμενή και στον χώρο χρήσης (π.χ. φούρνο), όχι όμως στο έδαφος όπου συνέβαινε η διαρροή.

Για να δημιουργηθεί εκρηκτικό μίγμα στον υπόγειο χώρο, εκτιμάται ότι χρειάστηκαν 35-40 κιλά προπανίου, ποσότητα που αντιστοιχεί σε διαρροή πέντε έως έξι μηνών.

Οι προδιαγραφές της εγκατάστασης και η αστοχία υλικού

Ο κ. Χάλαρης ανέφερε ότι η εγκατάσταση είχε γίνει από αδειοδοτημένο μελετητή και πληρούσε τις προδιαγραφές. Η σωλήνωση ήταν υπογειοποιημένη σε βάθος που θεωρείται ασφαλές, ώστε να προστατεύεται από καιρικά φαινόμενα ή χτυπήματα από μηχανήματα.

Διαβάστε ακόμα: Αδελφή θύματος στη Βιολάντα: «Αν έκανες καταγγελία έχανες τη δουλειά σου»

Η ρωγμή δεν θα μπορούσε να προκληθεί από εξωτερικό παράγοντα στα 50 εκατοστά βάθος. Πρόκειται, όπως είπε, για καθαρή αστοχία υλικού.

Ο κ. Χάλαρης υπογράμμισε την ανάγκη εφαρμογής προτύπων ποιότητας ακόμη και στη φάση της εγκατάστασης και την ανάγκη αξιοποίησης σύγχρονων εργαλείων εκτίμησης κινδύνου.

Η πραγματικότητα των ελέγχων: Έλλειψη προσωπικού και πόρων

Με την εμπειρία του ως ειδικός γραμματέας Επιθεώρησης Εργασίας (2009), ο κ. Χάλαρης εξήγησε ότι:

• Για την κάλυψη της χώρας απαιτούνται περίπου 500 επιθεωρητές Υγείας και Ασφάλειας,

• Σήμερα υπηρετούν 233.

• Πολλοί επιθεωρητές δεν διαθέτουν οχήματα και μετακινούνται με μέσα μαζικής μεταφοράς.

• Οι αυτοψίες σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις απαιτούν 2–3 ημέρες, κάτι που συχνά δεν είναι εφικτό.

Η πολιτική που είχε εφαρμοστεί τότε προέβλεπε εύλογο χρονικό διάστημα συμμόρφωσης πριν την επιβολή προστίμων, ώστε οι επιχειρήσεις να επενδύουν στην ασφάλεια αντί να πληρώνουν κυρώσεις.

Οι καταγγελίες για οσμή και η «παραπλανητική» σύμπτωση

Το προπάνιο περιέχει ουσίες με έντονη οσμή για λόγους ασφαλείας. Ωστόσο, επειδή η εταιρεία γέμιζε τις δεξαμενές κάθε εβδομάδα, η μυρωδιά μετά την πλήρωση θεωρούνταν αναμενόμενη. Αυτό συνέβαλε στο να μην αποδοθεί η απαραίτητη σημασία στις αναφορές εργαζομένων.

Διαβάστε ακόμα: «Νιώθω τύψεις που είμαι ζωντανός»: Συγκλονίζει η μαρτυρία διασωθέντα από την έκρηξη στη «Βιολάντα»

Ο κ. Χάλαρης περιέγραψε μια σπάνια αλληλουχία. Αρχικά, την αστοχία υλικού στη σωλήνωση και την μη ενεργοποίηση της ασφαλιστικής βαλβίδας λόγω ανεπαίσθητης πτώσης πίεσης. Ακομα, η εύρεση υπόγειας «δίοδος» που οδήγησε το αέριο στον κλειστό υπόγειο χώρο είναι ένα ακόμα γεγονός που οδήγησε στην τραγωδία.

Η τραγωδία, όπως είπε, πρέπει να αποτελέσει αφορμή για αλλαγές στα πρότυπα και τις διαδικασίες, ώστε να μην επαναληφθεί.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.