Τι ακολουθεί μετά το αδιέξοδο στις συνομιλίες ΗΠΑ με Ιράν - Στο Ορμούζ το «κλειδί» για το τέλος του πολέμου

Οι συζητήσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για οριστικό τερματισμό του πολέμου, που έλαβαν χώρα στο Ισλαμαμπάντ, είχε άδοξο αποτέλεσμα και οι επόμενες μέρες από το «ναυάγιο» εγείρουν φόβους πως όχι απλώς δεν θα επέλθει αυτό το τέλος, αλλά θα παύσει και η εκεχειρία των δύο εβδομάδων. 

Κάθε μία από τις δύο πλευρές κατηγόρησε την άλλη για το άδοξο αποτέλεσμα στην πρωτεύουσα του Πακιστάν, χώρα-διαμεσολαβητή που έπεισε τους αντιμαχόμενους να κατεβάσουν, προσωρινά, τα όπλα και να μιλήσουν. 

Δεν υπάρχει καμία ενημέρωση για το εάν οι συζητήσεις θα επανεκκινήσουν, αλλά με τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, να έχει ήδη επιστρέψει στην τακτική των απειλών, οι ελπίδες εκλείπουν. 

Η κατάσταση αυτή, δεν σημαίνει, απαραίτητα, και τέλος των προσπαθειών για εύρεση λύσης, αλλά αποτελεί, ξεκάθαρα, απόδειξη του πόσο αφοσιωμένες είναι οι δύο πλευρές στους στόχους τους, μετά από 40 μέρες πολέμου. 

Οι διαπραγματευτές έχουν επιστρέψει στις βάσεις τους και γίνονται διεργασίες για τα επόμενα βήματα, αθόρυβα. Δημοσίως, ωστόσο, η ένταση έχει επιστρέψει στο ζενίθ. 

Διαβάστε επίσης: Το Ιράν απαντά στις ΗΠΑ: «Αν απειληθούν τα λιμάνια μας, κανένα λιμάνι δεν θα είναι ασφαλές»

Το (πρώτο) τέλος των συνομιλιών

Όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο στις 28 Φεβρουαρίου, δεσμεύτηκαν να εξαλείψουν τα πυρηνικά και πυραυλικά προγράμματα του Ιράν και την υποστήριξή του σε ένοπλες ομάδες-πληρεξουσίους σε όλη την περιοχή.

Οι ΗΠΑ παρουσίασαν, αρχικά, ένα σχέδιο 15 σημείων που πιστεύεται ότι περιλαμβάνει αυτές τις απαιτήσεις.

Ενώ η πρόταση των ΗΠΑ δεν έχει δημοσιοποιηθεί, Πακιστανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Associated Press ότι ζητούσε, επίσης, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, της στρατηγικής πλωτής οδού μέσω της οποίας ρέει το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου.

Το κλείσιμο των Στενών από το Ιράν οδήγησε σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου και σε πτώση των παγκόσμιων αγορών.

Το Ιράν αντέδρασε με ένα δικό του σχέδιο 10 σημείων. Απαιτούσε τον ιρανικό έλεγχο των Στενών, τον τερματισμό του πολέμου και την παύση των επιθέσεων εναντίον των πληρεξουσίων του, συμπεριλαμβανομένης της ισχυρής Χεζμπολάχ στον Λίβανο, καθώς και περιελάμβανε απαιτήσεις για αποζημίωση για τις ζημιές που προκλήθηκαν από τον πόλεμο.

Διαβάστε επίσης: Τραμπ: «Θα μπορούσα να καταστρέψω ολοσχερώς το Ιράν σε μία μέρα» - Απειλεί την Κίνα με δασμούς αν το βοηθήσει

Το αδιέξοδο του Ισλαμαμπάντ

Κατά τη διάρκεια των 21ωρων συνομιλιών στο Πακιστάν, καμία από τις δύο χώρες δεν φαίνεται να παρέκκλινε από τις παραπάνω γραμμές. 

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ. Ντ. Βανς, ο οποίος ηγήθηκε της αμερικανικής αντιπροσωπείας, δήλωσε ότι το Ιράν δεν έχει δώσει διαβεβαιώσεις ότι δεν θα επιδιώξει να αναπτύξει πυρηνικά όπλα.

Το Ιράν, να σημειωθεί, αρνείται εδώ και καιρό ότι επιδιώκει να αναπτύξει πυρηνικά όπλα, αλλά επιμένει σε ένα μη στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα που περιλαμβάνει εμπλουτισμό ουρανίου - ένα βασικό βήμα προς την ανάπτυξη ενός όπλου.

Οι ειδικοί αναφέρουν πως το τρέχον απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν απέχει μόνο ένα μικρό τεχνικό βήμα από το να είναι κατάλληλο για τη «γέννηση» όπλων.

«Πρέπει να δούμε μια καταφατική δέσμευση ότι δεν θα επιδιώξουν πυρηνικά όπλα και δεν θα επιδιώξουν τα εργαλεία που θα τους επιτρέψουν να αποκτήσουν γρήγορα πυρηνικά όπλα» επεσήμανε ο Βανς.

Από πλευράς του, ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχάμεντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ πρέπει να αποφασίσουν «αν μπορούν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη μας ή όχι».

Παρότι ο ίδιος δεν αναφέρθηκε στις βασικές διαφωνίες με τις ΗΠΑ, άλλοι Ιρανοί αξιωματούχοι άφησαν να εννοηθεί ότι το Στενό του Ορμούζ παραμένει ένα βασικό σημείο τριβής.

Δεν ανέφερε τις βασικές διαφωνίες σε μια σειρά από αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αλλά άλλοι Ιρανοί αξιωματούχοι άφησαν να εννοηθεί ότι το βασικό σημείο τριβής είναι το Ορμούζ.

Ο Μοχάμεντ Ρεζά Αρέφ, πρώτος αντιπρόεδρος του Ιράν, δήλωσε σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο έλεγχός του αποτελεί μέρος των «δικαιωμάτων του λαού».

Διαβάστε επίσης: Τραμπ: Εντολή να αποκλειστούν τα Στενά του Ορμούζ - «Όποιος Ιρανός επιτεθεί, θα καταστραφεί στην κόλαση»

Ο «κακός οιωνός» και η πιθανότερη λύση 

Ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ, σημείωσε ότι η χώρα του θα προσπαθήσει να διευκολύνει έναν νέο γύρο διαλόγου μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ τις επόμενες ημέρες. Δεν υπήρξε άμεση αντίδραση από καμία πλευρά, όμως.

Βασικό εμπόδιο αυτού κρίνεται το ότι και οι δύο χώρες κρίνουν ότι έχουν κερδίσει τον πόλεμο. 

Ο Βανς δήλωσε ότι η έλλειψη συμφωνίας είναι «κακά νέα για το Ιράν, πολύ περισσότερο από ό,τι για τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής».

Και σε μια νέα ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Κυριακή, ο Τραμπ ανέφερε ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα επιβάλει αποκλεισμό που θα ελέγχει κάθε πρόσβαση προς και από το Ορμούζ.

Ακόμα, γνωστοποιήθηκε πως τα ιρανικά λιμάνια θα αποκλειστούν από τις αμερικανικές δυνάμεις. Η κίνηση αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Ιράν, που επεσήμανε πως «εάν απειληθεί η ασφάλεια των λιμένων, κανένα λιμάνι στον Περσικό Κόλπο και στη Θάλασσα του Ομάν δεν θα είναι ασφαλές».

Ο Ντάνι Κιτρινόβιτς, ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας, ένα ισραηλινό think tank, δήλωσε ότι αυτά τα αντικρουόμενα οράματα δεν αποτελούν καλό οιωνό. Όπως είπε, η αντίληψη του Ιράν για τη νίκη «δεν είναι η νοοτροπία ενός καθεστώτος που προετοιμάζεται για συμβιβασμό».

«Αυτό το χάσμα μεταξύ των αμερικανικών προσδοκιών και της ιρανικής αυτοαντίληψης βρίσκεται τώρα στην καρδιά ενός αυξανόμενου στρατηγικού αδιεξόδου» επεσήμανε.

Ο Αλί Βαέζ, διευθυντής έργου για το Ιράν στο think tank International Crisis Group, δήλωσε ότι οι συνομιλίες υπογραμμίζουν τα μεγάλα χάσματα, αλλά παραδέχθηκε πως δεν περίμενε άμεση κατάρρευση.

«Το πιθανότερο σενάριο δεν είναι ο άμεσος πόλεμος, αλλά μια ασταθής περίοδος πίεσης και προσπαθειών της τελευταίας στιγμής για την αποτροπή μιας ευρύτερης πυρκαγιάς» έκρινε ο αναλυτής.

«Η πορεία προς τα εμπρός, αν υπάρχει, βρίσκεται σε μια περιορισμένη, αμοιβαία συμφωνία που αγοράζει χρόνο και μειώνει τη θερμοκρασία».

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.