H Φόνισσα: Το παρασκήνιο για το απόλυτο φιάσκο με την υποψηφιότητα για τα Όσκαρ

Λίγες ταινίες τα τελευταία χρόνια έχουν συζητηθεί τόσο πολύ σε παρέες και όχι μόνο. Το συγκλονιστικό μυθιστόρημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη έχει τραβήξει την προσοχή των σκηνοθετών και σε προηγούμενες εποχές. Η ταινία της Εύας Νάθενα, με πολλά βραβεία στο παλμαρέ της, έφερε ξανά στην μεγάλη οθόνη (και στην μικρή) την καθηλωτική ιστορία που έχει τόσο ισχυρές αναφορές στο φαινόμενο της βίας. 

Θα χρειάζονταν αμέτρητα άρθρα για να ασχοληθεί κανείς με την ιδιοφυΐα του Παπαδιαμάντη. Με την έμπνευσή του και την αποτύπωση σε ένα λογοτεχνικό της γυναικείας βίας. Όπως και με την αποκάλυψη, στην ουσία, του τι συμβαίνει πίσω από τις κλειστές κουρτίνες μιας τοπικής κοινωνίας, με την βία που μεταφέρεται σχεδόν γονιδιακά από γενιά σε γενιά.

Για την ταινία έχουν ειπωθεί πολλά. Αντιστοίχως έχουν ειπωθεί πολλά για τις καθηλωτικές ερμηνείες. Είναι μάλλον ατυχές όμως το γεγονός πως αυτό που παραμένει μέχρι και σήμερα στην δημόσια συζήτηση είναι το πώς η ταινία έφτασε να γίνει η ελληνική υποψηφιότητα για Όσκαρ.

Το χρονικό

Το υπουργείο Πολιτισμού ξεκίνησε την διαδικασία για την συγκρότηση μιας επταμελούς επιτροπής τα μέλη της οποίας θα αποφάσιζαν για το ποια από τις ταινίες που είχαν προταθεί, θα ήταν η τελική ελληνική υποψηφιότητα. Όπως περιέγραψε με ανάρτησή του ο Βασίλης Κεκάτος, έλαβαν ένα ενθουσιώδες τηλεφώνημα από το υπουργείο για την συμμετοχή τους.

Το μέιλ που ακολούθησε το τηλεφώνημα λίγο καιρό ήταν, δεν ήταν ενθουσιώδες αλλά μάλλον καθηλωτικό. Τα μέλη της επιτροπής, ο Βασίλης Κεκάτος (που είχε οριστεί και πρόεδρος), η Λήδα Γαλανού, η Κόρα Καρβούνη και η Κάλλια Παπαδάκη, ενημερώνονταν πως διορίστηκαν…καταλάθος, πως είχε δημιουργηθεί μια παρεξήγηση και επιλέχθηκαν ως μέλη εκ παραδρομής. 

Θα ήταν ένα κακόγουστο αστείο αν δεν ήταν η χειροπιαστή και πολύ ελληνική πραγματικότητα. Με ένα επόμενο μέιλ (γιατί τυπικότητα πάνω απ’ όλα!) οι συγκεκριμένοι άνθρωποι απαλλάσσονταν εκ των καθηκόντων τους. Το χάος που δημιουργήθηκε από το ίδιο το υπουργείο δεν ήταν δυνατό να τεθεί υπό έλεγχο έτσι απλά. Ακολούθησε μια καταιγίδα παραιτήσεων αφού κι άλλα μέλη της επιτροπής κατήγγειλαν την όλη διαχείριση που στην καλύτερη θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως αστεία.

Ο υφυπουργός Πολιτισμού, Ιάσων Φωτήλας, επιχείρησε να ρίξει την ευθύνη σε μία υπάλληλο του Υπουργείου. «Δεν υπάρχει αντικατάσταση μελών της επιτροπής, γιατί επιτροπή δεν είχε οριστεί. Μία φορά συστάθηκε επιτροπή, αυτή η οποία υπάρχει στη "Διαύγεια"», υποστήριξε ο ίδιος. Για την ιστορία, δεν κατονόμασε ποτέ την υπάλληλο που έκανε το εν λόγω ατόπημα.

Το αποτέλεσμα

Σε ένδειξη διαμαρτυρίας για το όλο χάος που δημιουργήθηκε, οι 20 από τις 23 υποψήφιες ταινίες αποσύρθηκαν καταγγέλλοντας τις αδιαφανείς ενέργειες που καταλήγουν στην απαξίωση του ελληνικού κινηματογράφου. Το υπουργείο παρόλα αυτά, αποφάσισε να προχωρήσει την όλη διαδικασία διορίζοντας μια νέα επιτροπή αναρτώντας τα ονόματα των συμμετεχόντων στην Διαύγεια. 

Στο τέλος, είχε μείνει μόνο...μια υποψηφιότητα που εντέλει, ήταν κι αυτή που επελέγη. Σπάνια στην ιστορία του κινηματογράφου, μια ταινία ήταν ταυτόχρονα τόσο άτυχη και τόσο τυχερή. Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, πριν το τέλος ενός οσκαρικού φιάσκου, ένα από τα μέλη της επιτροπής, ο Αναστάσιος Μίχας, παραιτήθηκε δύο μέρες μετά την ανακοίνωση του διοορισμού του τονίζοντας ότι, ζώντας στην Αμερική εδώ και χρόνια, δεν γνώριζε όλη τη διαδικασία. 

Το αν όλο αυτό ήταν μια (σίγουρα όχι καλά οργανωμένη) προσπάθεια για την προώθηση της ταινίας, είναι κάτι που δεν θα το μάθουμε. Και μάλλον να μην έχει και ιδιαίτερη σημασία. Αυτό που ενδεχομένως αξίζει να κρατήσουμε είναι πως η κάκιστη διαχείριση δημιούργησε μια άνευ προηγουμένου θύελλα αντιδράσεων στον κόσμο του κινηματογράφου και καταξίωσε για άλλη μια φορά την φράση: απίστευτο κι όμως ελληνικό.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.