Αύξηση στις γυναικοκτονίες: Τα σημάδια κινδύνου για σχέσεις που μπορεί να έχουν άσχημη κατάληξη

Σοκ έχουν προκαλέσει στο πανελλήνιο οι δύο πρόσφατες γυναικοκτονίες που καταγράφηκαν στην καρδιά του Αυγούστου, η πρώτη στη Νέα Σμύρνη και η δεύτερη στη Ροδόπη, μέσα σε λιγότερο από μια εβδομάδα.  

Το περιστατικό στην Ροδόπη ήταν η 10η καταγεγραμμένη δολοφονία γυναίκας από πρώην ή νυν σύζυγο ή σύντροφο που καταγράφηκε μέσα στο 2026, με τα θλιβερά περιστατικά να αναδεικνύουν τη συνεχιζόμενη έξαρση της έμφυλης βίας και της ενδοοικογενειακής βίας στην πατρίδα μας.  

Δυστυχώς τα εγκλήματα της έμφυλης βίας γνωρίζουν πρωτοφανή αύξηση τα τελευταία χρόνια,  με τα συγκεντρωτικά δεδομένα του Femicide.gr να αναφέρουν ότι καταγράφηκαν 21 γυναικοκτονίες το 2025, 20 γυναικοκτονίες το 2024, 15 γυναικοκτονίες το 2023, 27 γυναικοκτονίες το 2022, 31 γυναικοκτονίες το 2021 (η χειρότερη χρονιά), 19 γυναικοκτονίες το 2020 και 17 γυναικοκτονίες το 2019 (προ covid). Παγκοσμίως, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, το 2024 περίπου 50.000 γυναίκες και νέες κοπέλες δολοφονήθηκαν από συγγενείς ή συντρόφους (νυν ή πρώην). 

Διαβάστε επίσης: Νέα Σμύρνη: Ο 48χρονος είχε δώσει σημάδια σε συγγενείς - Η ύποπτη συμπεριφορά του πριν τη γυναικοκτονία

«Οι επιθέσεις εναντίον γυναικών από πρώην ή νυν συντρόφους φέρνουν στην επικαιρότητα μια βαθιά παρεξήγηση γύρω από τις ερωτικές σχέσεις, και συγκεκριμένα πως η αγάπη δεν δημιουργεί δικαίωμα ιδιοκτησίας. Είναι επικίνδυνο λάθος να βαφτίζουμε τον έλεγχο ερωτικό πάθος», υπογραμμίζει ο Δημήτρης Οικονόμου, ψυχίατρος – ψυχοθεραπευτής, εντοπίζοντας μια πολύ διαδεδομένη παρανόηση, που ποτέ δεν έχει καλή κατάληξη. 

Όπως επισημαίνει ο ειδικός, ορισμένες συμπεριφορές, ιδιαίτερα στην αρχή μιας σχέσης, μπορεί να παρερμηνευθούν ως σημάδια έντονου έρωτα. Σε αυτό το πλαίσιο, η υπερβολική ζήλια μπορεί να μοιάζει με άσβεστο πάθος. Επίσης, η ανάγκη να γνωρίζει κάποιος συνεχώς πού βρίσκεται η σύντροφός του μπορεί να εκληφθεί ως αφοσίωση. Η κτητικότητα, η ένταση και η απαίτηση αποκλειστικότητας μπορεί ακόμη και να φαίνονται γοητευτικές, ως εκφράσεις ενός «μεγάλου πάθους».

Όμως στην πραγματικότητα τα πράγματα δεν είναι έτσι. Όταν πίσω από αυτές τις συμπεριφορές βρίσκεται η ανάγκη διαρκούς ελέγχου, τότε αποτελούν προειδοποιητικά σημάδια για την βίαιη συμπεριφορά που δεν θα αργήσει να κάνει την εμφάνισή της.

Σινιάλα κινδύνου 

Ο Δημήτρης Οικονόμου εξηγεί πως ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν ο σύντροφος επιχειρεί σταδιακά να απομονώσει τη γυναίκα από τους φίλους της και την οικογένεια, ελέγχει το κινητό τηλέφωνό της ή τις μετακινήσεις της, απαιτεί συνεχείς εξηγήσεις για το πού πάει και τι κάνει, την αποθαρρύνει από το να εργάζεται ή την μειώνει μπροστά σε τρίτους, εκρήγνυται όταν αισθάνεται ότι χάνει τον έλεγχο, την απειλεί ή την εκφοβίζει και, κυρίως, αδυνατεί να αποδεχθεί την απόρριψη ή το τέλος της σχέσης.

Η περίοδος ενός χωρισμού μπορεί να είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, ακριβώς επειδή τότε ένας άνθρωπος με έντονη κτητικότητα αντιλαμβάνεται ότι χάνει οριστικά τον έλεγχο που θεωρούσε ότι είχε.

Απαιτείται αλλαγή νοοτροπίας

Ο ειδικός υπογραμμίζει πως η ζήλια δεν αποτελεί απόδειξη αγάπης και πως ο διαρκής έλεγχος δεν είναι προστασία, ούτε η κτητικότητα μπορεί να εκληφθεί ως ένδειξη αρρενωπότητας.

Διαβάστε επίσης: Γυναικοκτονία στη Ροδόπη: «Δούλευε μακριά για να γλιτώνει την κακοποίηση»: Τι κατέθεσαν τα παιδιά

Κυρίως όμως φράσεις του τύπου «αν δεν είσαι μαζί μου, δεν θα είσαι με κανέναν» δεν αποτελούν εκδήλωσηρομαντισμού, αλλά αποτελούν ξεκάθαρες απειλές. Ο ίδιος έχει σοκαριστεί και με την έκταση του φαινομένου και με την δολοφονία στη Νέα Σμύρνη, που έγινε στην γειτονιά του, εκεί όπου κάθε άνθρωπος νιώθει (θεωρητικά) ασφαλής και οικεία. 

Στον αντίποδα, όπως υπογραμμίζει ο ειδικός, μια υγιής σχέση αντέχει την αυτονομία του άλλου. Και, όσο επώδυνο κι αν είναι, αντέχει και το «όχι». Η ικανότητα να δεχόμαστε ότι ένας άνθρωπος μπορεί να φύγει από τη ζωή μας αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο συναισθηματικήςωριμότητας, όπως προσθέτει ο ψυχίατρος.

Εν κατακλείδι, το σημαντικότερο είναι να μάθουμε να αναγνωρίζουμε τα σημάδια πριν η βία εμφανιστεί στην πιο ακραία μορφή της.

Γιατί κατά κανόνα η βία δεν αρχίζει με ένα χτύπημα. Αρχίζει πολύ νωρίτερα, «καμουφλαρισμένη», με τον διαρκή έλεγχο. Αυτό πρέπει να είναι το σινιάλο, για να φύγουμε από μια «άρρωστη» σχέση, που κινδυνεύει να έχει άσχημη κατάληξη.
 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.