Η Ιατρική δεν είναι υπόθεση lifestyle και η πλασμαφαίρεση δεν είναι αισθητική τάση

Ο ξαφνικός θάνατος του δημοφιλούς ερμηνευτή Γιώργου Μαζωνάκη εισήγαγε στο λεξιλόγιό μας, σχεδόν με βίαιο τρόπο τον όρο «πλασμαφαίρεση», αλλά και όλη την παραφιλολογία που έχει στηθεί γύρω από την αμφιλεγόμενη χρήση της ως «wellness trend», τα τελευταία χρόνια.

Η πλασμαφαίρεση, ωστόσο, μόνο αισθητική τάση δεν είναι.  Αποτελεί μια  εξειδικευμένη εξωσωματική ιατρική πράξη, καθώς αφορά μια διαδικασία «καθαρισμού» του αίματος παρόμοια με την αιμοκάθαρση.

Θα φανταζόσασταν ποτέ έναν ασθενή με νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου να κάνει αιμοκάθαρση σε άλλο περιβάλλον πλην μιας νοσοκομειακής Μονάδας Τεχνητού Νεφρού; 
 
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η πλασμαφαίρεση δεν ταξινομείται ως «ελάχιστα επεμβατική» (minimally invasive) διαδικασία με την παραδοσιακή χειρουργική έννοια, όπως ισχύει για κάποιες λαπαροσκοπικές επεμβάσεις ή για τα ενέσιμα εμφυτεύματα της πλαστικής χειρουργικής, στην κοσμητική τους χρήση.

Η διαδικασία της πλασμαφαίρεσης διαχωρίζει το πλάσμα από το αίμα και χρησιμοποιείται σε μία σειρά σοβαρών και απειλητικών για τη ζωή παθήσεων, που περιλαμβάνουν αιματολογικές παθήσεις (π.χ. λευχαιμίες), νευρολογικές παθήσεις (π.χ. το σύνδρομο Guillain Barre, το σύνδρομο Gravis, την σκλήρυνση κατά πλάκας-MS και άλλα αυτοάνοσα νοσήματα), νεφρολογικές και καρδιολογικές παθήσεις ή μετά από επεμβάσεις μεταμόσχευσης οργάνων  όταν συμβαίνει απόρριψη του μοσχεύματος, ακριβώς επειδή στο πλαίσιο αυτής της θεραπείας το αίμα «καθαρίζεται»  από επιβλαβή αντισώματα που παράγει ο ανθρώπινος οργανισμός, όταν το άτομο νοσεί από ένα αυτοάνοσο νόσημα, τα οποία στη  συνέχεια επιτίθενται στα όργανα του σώματος θεωρώντας τα «ξένους εισβολείς». 

Ποιοι κίνδυνοι ελλοχεύουν όταν δεν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση

Στην διαδρομή των ετών,  η πλασμαφαίρεση άρχισε να αξιοποιείται και σαν θεραπεία αναζωογόνησης και αντιγήρανσης, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν επιστημονικά τεκμηριωμένα στοιχεία γι αυτή της τη χρήση.

Η επιθυμία, βέβαια, για την αιώνια νεότητα βρίσκεται στην καρδιά του ανθρώπινου DNA και μοιάζει πολύ με την αναζήτηση του ιερού δισκοπότηρου.

Διαβάστε επίσης - «Δεν θέλω να με αγαπάνε, να με εκτιμάνε θέλω»: Η συγκλονιστική εξομολόγηση Μαζωνάκη στη «Ταράτσα του Φοίβου»

Είναι προφανώς κάτι που όλοι θέλουμε: Όλοι επιθυμούμε να ζήσουμε για πάντα και να παρατείνουμε τη νεότητα μας και όσο η ιατρική εξελίσσεται- οπότε μπορούμε να πετύχουμε μέσα από ένα επιστημονικά καταρτισμένo πρωτόκολλο- την υγιή γήρανση (το λεγόμενο graceful ageing ή healthy ageing), τόσο αυξάνεται στον δυτικό κόσμο η μανιώδης αναζήτηση θεραπειών που μάς διατηρούν «φρέσκους» και εύρωστους στην όψη, όσο και εσωτερικά. 

Η διαδρομή από το Χόλυγουντ σε ιατρεία της γειτονιάς 

Σε αυτό το αμφιλεγόμενο πλαίσιο (γιατί απουσιάζει ο παράγοντας-κλειδί που λέγεται «επιστημονικά καταρτισμένο πρωτόκολλο»), η πλασμαφαίρεση ξεκίνησε να χρησιμοποιείται κυρίως στις ΗΠΑ και να την υιοθετούν σαν θεραπεία άνθρωποι που διαρκώς εκτίθενται  στο κοινό και βρίσκονται κάτω από τα φώτα της δημοσιότητας, η όπως πολύ εύστοχα «λέει» ο τίτλος μιας διάσημης κινηματογραφικής ταινίας «στην απατηλή λάμψη της ματαιοδοξίας».

«Πρωτεργάτες» σε αυτή την τάση ήταν όπως είναι αναμενόμενο οι ηθοποιοί (ειδικά πριν από την τελετή των βραβείων Όσκαρ), οι καλλιτέχνες (πριν ανέβουν στην σκηνή μιας μεγάλης συναυλίας), οι πολιτικοί, οι επιχειρηματίες, οι άνθρωποι της Μόδας-γενικά τα άτομα που έχουν εκατομμύρια φαν διεθνώς και θεωρούνται idol icons, καθώς η επιρροή τους έχει πλέον εκτοξευθεί (και) μέσα από τα social media.  

Τα κοινωνικά δίκτυα πάντοτε διαδραματίζουν ρόλο-καταλύτη σε τέτοια φαινόμενα, γιατί δρουν ως ένας τεράστιος μεγεθυντικός  φακός-πολλαπλασιαστής των ειδήσεων και επιπλέον φέρνουν τα celebrities  δίπλα μας, σαν να ζουν στη γειτονιά μας-και όχι στο μακρινό και εξωτικό Beverly Hills. 
 
Σε αυτό το πλαίσιο, πολλοί αναγνωρίσιμοι ηθοποιοί έκαναν τα τελευταία χρόνια πλασμαφαίρεση, σαν θεραπεία αναζωογόνησης. Η Γκουίνεθ Πάλτροου και ο Ορλάντο Μπλουμ είναι μόνο δύο ηθοποιοί τεράστιου βεληνεκούς που παραδέχονται πως έκαναν πλασμαφαίρεση για περισσότερες από μία φορά, με αισθητικά «πακέτα» που στις ΗΠΑ ξεκινούν περίπου από τα 10.000 $ και φτάνουν και τα 50.000 $ -60.000 $ καθότι οι ιατρικές πράξεις στην Αμερική είναι πολύ ακριβότερες, σε σχέση με τις ισχύουσες τιμές στην Ελλάδα. 
 
 Τα πάρτι με μπότοξ και άλλες αμφιλεγόμενες θεραπείες 
 
Όσα έγιναν στο «μέτωπο» της πλασμαφαίρεσης θυμίζουν τα αντίστοιχα πεπραγμένα με το μπότοξ (την διάσημη βοτουλινική τοξίνη) που επίσης είναι μία πολύ σημαντική 
θεραπευτική φαρμακευτική ουσία, η οποία χρησιμοποιείται για σοβαρές ιατρικές ενδείξεις. Συγκεκριμένα, η βοτουλονική τοξίνη χορηγείται για  τη θεραπεία της ημικρανίας, μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο για την αντιμετώπιση της υπολειπόμενης παράλυσης, στην υπεριδρωσία και στην ακράτεια (ούρων). 
 
Όμως η εφαρμογή μίας θεραπείας μπορεί να ξεφύγει από τα πλαίσια της ασφαλούς ιατρικής χρήσης και όλοι γνωρίζουμε εδώ και χρόνια ότι στην Αμερική, την Ευρώπη και την Ελλάδα γίνονταν μαζικά μπότοξ πάρτι, όπου ενέσεις μπότοξ (εξαιρετικά φθηνές και ιδιαίτερα αραιωμένες-για να είναι τόσο φθηνές) προσφέρονταν στους καλεσμένους, γυναίκες και άνδρες μαζί με κοκτέιλ μαργαρίτα και ντάκιουρι σε πριβέ πάρτι! 
 
Και αυτά δεν συμβαίνουν στο μακρινό Χόλυγουντ ή στο Μαϊάμι, αλλά και στην Αθήνα! Ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκου (ΕΟΦ) στην Ελλάδα έχει πρόσφατα επιβεβαιώσει ότι θεραπείες πλασμαφαίρεσης για αναζωογονητικούς λόγους-δηλαδή σαν αισθητικό trend  γίνονταν σε εντελώς ακατάλληλους χώρους όπως είναι για παράδειγμα σε κρουαζιέρες εν πλω, στο πλαίσιο πριβέ εκδηλώσεων, σε βεράντες και…. ταράτσες -κάτι το οποίο φυσικά είναι απόλυτα λάθος!

Διαβάστε επίσης - Καίτη Γαρμπή: «Πετσόκοψε» με τον πιο επικό τρόπο το viral φίλτρο του Instagram για τα '80s

Η πλασμαφαίρεση ως εξωσωματική διαδικασία (όπως είναι η αιμοκάθαρση και η επέμβαση bypass, μετά από έμφραγμα του μυοκαρδίου, που γίνεται με την χρήση εξωσωματικής κυκλοφορίας) είναι μία ιατρική πράξη που μπορεί να προκαλέσει διαταραχή του καρδιακού ρυθμού (σφυγμού) και της αρτηριακής πίεσης και να οδηγήσει ακόμα και σε καρδιακή ανακοπή, η οποία ωστόσο είναι ανατάξιμη με καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση CARPA και χρήση απινιδωτή.

Επίσης, μπορεί να εμφανιστεί αλλεργική αντίδραση σε κάποιο συστατικό που χορηγείται στον ασθενή με φλεβοκαθετήρα, συνεπώς απαιτείται η θεραπεία να πραγματοποιείται σε νοσοκομειακό περιβάλλον για πολλούς λόγους-και όχι μόνο για ένα.  

Τι προσφέρει το νοσοκομειακό περιβάλλον

Σε ένα νοσοκομείο κατά την χορήγηση τέτοιων εξειδικευμένων ιατρικών θεραπειών διασφαλίζεται ότι θα είναι παρούσες οι αρμόδιες ιατρικές ειδικότητες, δηλαδή ο αναισθησιολόγος, πιθανότατα ένας αιματολόγος, ο ειδικός νοσηλευτής, ενώ μπορεί να χρειαστεί και κάποια άλλη ιατρική ειδικότητα όπως ένας καρδιολόγος ή ένας νεφρολόγος.  

Οπωσδήποτε όμως δεν επαρκεί μόνος του ένας παθολόγος ή ένας γενικός γιατρός. Επιπλέον  ο χώρος, που πρέπει να είναι ιατρικός, αποστειρωμένος (κλπ) διαθέτει  και συσκευή ανάνηψης, δηλαδή απινιδωτή.

Επίσης ο ασθενής που υποβάλλεται σε τέτοιου είδους θεραπεία πρέπει να είναι «καλωδιωμένος» ώστε να καταγράφονται διαρκώς οι ζωτικές του μετρήσεις, με καρδιογράφημα, μέτρηση αρτηριακής πίεσης, μέτρηση αερίων στο αίμα κλπ. 

Εν κατακλείδι, η πλασμαφαίρεση πραγματοποιείται μέσα σε νοσοκομείο ή σε Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας δηλαδή ένα είδος νοσοκομείου στο οποίο ο ασθενής δεν διανυκτερεύει.

Οποιαδήποτε άλλη χορήγηση τέτοιων θεραπευτικών πράξεων είναι παράνομη διότι παραβιάζει τα πρωτόκολλα της ασφαλούς άσκησης της ιατρικής. Και οποιαδήποτε διάδοση τέτοιων (αστήρικτων) πρακτικών και «θεραπειών», μέσω των social media ή ακόμα  και με διαφημιστικές μπροσούρες στους δρόμους συνιστά διάδοση επικίνδυνων fake news, που μπορεί να βάλουν την υγεία μας σε μεγάλες περιπέτειες. 

Η ιατρική δεν είναι υπόθεση lifestyle

Κλείνοντας, πρέπει να κρατήσουμε στο μυαλό μας πως η Ιατρική και κάθε ιατρική πράξη δεν είναι τάση μόδας, ούτε «παίξε-γέλασε». 

Άλλωστε, ό,τι γνωρίζουμε για την κοσμητική-αισθητική ιατρική έχει τις βάσεις του στην «βαριά» ιατρική επιστήμη και εύλογα εγείρονται ερωτηματικά για το μέχρι πού υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση και πού ξεκινά η (επικίνδυνη) παραφιλολογία.

Πολύ απλό παράδειγμα αποτελούν τα ιατρικά νήματα τα οποία σήμερα είναι γνωστά σαν αντιγηραντική θεραπεία (τύπου λίφτινγκ) αλλά η χρήση τους ξεκινά από τα ιατρικά ράμματα, εδώ και αιώνες.

Συγκεκριμένα, η  χρήση των ιατρικών ραμμάτων ξεκίνησε στην αρχαιότητα, με τις παλαιότερες γραπτές αποδείξεις να χρονολογούνται γύρω στο 3.000 π.Χ. στην Αρχαία Αίγυπτο.

Και  η πλαστική χειρουργική στο σύνολό της είναι ένας επιστημονικός τομέας της ιατρικής που έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα (γύρω στο 1600 π.Χ.), αλλά η ειδικότητα με τη σύγχρονη μορφή της οργανώθηκε και αναπτύχθηκε ραγδαία κατά τον 19ο αιώνα και τις αρχές του 20ού αιώνα, λόγω των αναγκών που «γέννησαν» οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι.

Ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος (1914–1918) αποτέλεσε τον καταλύτη για τη δημιουργία της σύγχρονης ειδικότητας της πλαστικής χειρουργικής. Ο πρωτοφανής αριθμός στρατιωτών με φρικτά παραμορφωτικά τραύματα στο πρόσωπο από τα πυρά των χαρακωμάτων ανάγκασε τους γιατρούς να αναζητήσουν νέες λύσεις για την θεραπεία τους.

Στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι λύσεις αυτές εξελίχθηκαν ακόμη περισσότερο, κυρίως για τη διαχείριση των εκτεταμένων εγκαυμάτων από τις καταρρίψεις των μαχητικών αεροπλάνων.

Η πλαστική χειρουργική που σήμερα συχνά συνδέουμε με ένα κέντρο αισθητικής ή ομορφιάς, ανδρώθηκε σε υπαίθρια νοσοκομεία που στήνονταν δίπλα στις γραμμές του μετώπου, με την ανάπτυξη νέων υλικών στο Β’ μισό του 20ου αιώνα να δίνει σε αυτόν τον τομέα της Ιατρικής την αύρα της αναγεννητικής ιατρικής για αιώνια νεότητα.

Ό,τι σήμερα λοιπόν θεωρούμε life style θεραπεία, έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν για την αντιμετώπιση σοβαρών και απειλητικών για τη ζωή καταστάσεων. 

 

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.