Σανάε Τακαΐτσι: Η πετυχημένη ρεκλάμα, η «μπαγιάτικη» δυναστεία και το γέρικο ελάφι

Γελαστή, αυτοδημιούργητη, κάποτε ατίθασο νιάτο, γυναίκα, και πλέον στο τιμόνι της χώρας του Ανατέλλοντος Ηλίου, η εκλογή και πρόσφατη πανηγυρική επανεκλογή της Σανάε Τακαΐτσι αντιμετωπίστηκε ως μία νίκη με σημασία που ξεπερνά την επιβίωση της κυβέρνησής της.

Την περίοδο που η Τακαΐτσι ήταν ακόμα φαβορί, πλασαριζόταν από μερίδες του εγχώριου Ιαπωνικού και ξένου Τύπου ως ένα success story, στο οποίο όμως δεν αντανακλάτο κάποιο όραμα πέρα από τον θρίαμβο της ανόδου στην εξουσία.

Και αυτό γιατί η Σανάε Τακαΐτσι, δεν ήρθε να καταργήσει ή να μεταρρυθμίσει, παρά αποτέλεσε ένα αναγκαίο facelift για ένα σύστημα που χρειάζεται «φρόνιμη» την Ιαπωνία στις αρπάγες του.

Προ Τακαΐτσι: Το σύστημα του '55

Όσο ξεδίπλωνε το προεκλογικό της πρόγραμμα, τόσο η ιδιότητά της ως γυναίκα, ως ατόμου που δεν ήταν «βύσμα» πολιτικής οικογένειας και ως ιδιάζουσας προσωπικότητας απομονώνονταν, αφού καμία από τις πολιτικές της δεν ενέπνεε την ελπίδα πως θα «τιμήσει» τις κοινωνικές της ταμπέλες.

Διαβάστε ακόμα: Politico: Τα πέντε βήματα για ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ το 2027 – Πώς θα καμφθούν τα εμπόδια

Διότι όποια και αν είναι η Σανάε Τακαΐτσι, πρωτίστως είναι η νέα επικεφαλής του Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (LDP) το οποίο, αν μπορούσε εντός του σημερινού δημοσίου γίγνεσθαι να αναφέρεται στον εαυτό του ως «δυναστεία», κάλλιστα θα το έκανε.

Από την ίδρυσή του το 1955, το LDP έχει κυβερνήσει σχεδόν αδιάκοπα την Ιαπωνία, έχοντας υπάρξει εκτός εξουσίας μόνο για δύο 3ετίες μεταξύ αυτών, ποια μεταπολίτευση δηλαδή. Για αυτό και η περίοδος αυτή, που καλύπτει τα 3/4 του αιώνα, αναφέρεται συνήθως και ως «σύστημα του '55».

Τα σωστά πρότυπα 

Από πολλές απόψεις, η Τακαΐτσι δεν ήταν παρά μία έδρα που περίμενε να κατοχυρωθεί σε όποιον άνθρωπο μπορούσε να επιτελέσει αυτό τον σημαίνοντα αλλά πακεταρισμένο σαν έτοιμο γεύμα ρόλο. 

Διαβάστε ακόμα: Λογαριασμός στο TikTok διέδιδε προπαγάνδα υπέρ του ISIS - 15 συλλήψεις στην Ολλανδία

Γιατί δημογραφικά, η Ιαπωνία είναι ένας πληθυσμός, τόσο νεανικός όσο και γηράσκων, που ήδη έχει διαπλαστεί σε ένα περιβάλλον ακραίου εθνικισμού, ιστορικού αρνητισμού και αλυτρωτισμού.

Το μόνο που χρειαζόταν ήταν ένα άτομο το οποίο θα είχε απήχηση στη νέα γενιά, στο «πιεστήριο» δηλαδή της αποκλίνουσας ιδεολογίας, για να μεταφέρει χωρίς απρόοπτα, όπως τό'χει η Ιαπωνική πολιτική, τη σκυτάλη στην επόμενη διακυβέρνηση.

Ο Τακαΐτσι παίρνει τη θέση του μακροβιότερου, και δολοφονηθέντος πρώην πρωθυπουργού Σίνζο Άμπε, και δηλώνει θαυμάστρια της Μάργκαρετ Θάτσερ, με φιλοδοξίες να γίνει η «Σιδηρά Κυρία» της Ιαπωνίας.

Αυτοί οι ηγέτες μπορεί να αποτελούν έμπνευση για το πολιτικό στυλ της, αλλά όχι για την πολιτική ουσία της κυβέρνησής της. Δεν είναι δημοσιονομικό «γεράκι» όπως η Θάτσερ. Η έλευσή της στην εξουσία πιθανότατα προλέγει μία κατάσταση τύπου «Λιζ Τρας» στη Βρετανία, η οποία είδε τα επιτόκια να εκτοξεύονται όταν η τελευταία ανέλαβε την πρωθυπουργία, με την υπόσχεση για μειώσεις φόρων και αύξηση των δαπανών.

Και ας μην εκπλαγεί κανείς μαθαίνοντας πως η Τακαΐτσι, ως γνήσια νοσταλγός της αυτοκρατορικής Ιαπωνίας, έχει λιγότερο από καταδικαστικές στάσεις απέναντι στον Αδόλφο Χίτλερ και στους ναζί.

Το «Η Εκλογική Στρατηγική του Χίτλερ», είναι βιβλίο του αξιωματούχου του LDP, Γιόσιο Ογκάι, εκδοθέν το 1994. Δέχτηκε έντονη κριτική εκείνη την εποχή για την επιδοκιμαστική αντιμετώπιση των πολιτικών τακτικών του Χίτλερ, βασιζόμενο σε μεγάλο βαθμό στο «Ο Αγών μου» ως αξιόπιστη πηγή. 

Η Τακαΐτσι είχε την τιμή να συντάξει τον πρόλογο του βιβλίου όπου, αναλογιζόμενη τις δικές της εμπειρίες ως πολιτική υποψήφια, επικαλέστηκε αυτό που περιέγραψε ως τη «δύναμη της θέλησης», μία θεματική που απηχεί άνοστα τον συνολικό τόνο του πονήματος του ναζιστή ηγέτη.

Η Τακαΐτσι στο κανναβάτσο

Η δημοτικότητα της Τακαΐτσι, που πολλοί αποδίδουν μονολεκτικά ως «Sanaemania», πηγάζει κυρίως από το άμεσο στυλ επικοινωνίας της με τον κόσμο, τη σκληρή δημόσια στάση της απέναντι στην Κίνα και τις υποσχέσεις της για μείωση του κόστους ζωής.

Διαβάστε ακόμα: Η ΕΕ σκληραίνει το άσυλο: Ταχείες απορρίψεις, νέος κατάλογος «ασφαλών χωρών»

Από αυτά τα τρία, το μόνο με όποια υπόσταση είναι η δημαγωγία της.

Όπως-όπως η Τακαΐτσι έσπευσε να απαντήσει στις ελπίδες για μισθολογικές προσαρμογές πως «επαφίεται στις εταιρείες τι μισθούς θα δίνουν», και πως ελπίζει ότι ο «ανταγωνισμός» της αγοράς θα φροντίσει για αυτό.

Η ίδια υπόσχεται αποσυμφόρηση για τα νοικοκυριά με τα οικεία και σε εμάς επιδόματα και φορολογικές ελαφρύνσεις, που πάντα τρέχουν καταϊδρωμένα πίσω από τον πληθωρισμό και απομυζούν τα κονδύλια, με πολύτιμο αντάλλαγμα όμως τον κατευνασμό της λαϊκής δυσφορίας.

Όσον αφορά την Κίνα, η στάση της προσιδιάζει σε κακό αστείο. «Η Ιαπωνία θα εμπλεκόταν σε περίπτωση που η Κίνα προσπαθούσε να επιτεθεί στην Ταϊβάν». Βέβαια, το θάρρος της δεν ξενίζει από τη τάση που παρατηρείται σε άλλους αυταρχικούς ηγέτες, να πιθηκίζουν τον μαξιμαλισμό των ΗΠΑ, παρασχομένου φυσικά ότι φιλοξενούν βάσεις τους, εν προκειμένω στις ακτές της Οκινάγουα και του Χόνσου.

Η επεκτατική νομισματική και δημοσιονομική πολιτική του προκατόχου της στόχευε στην αναζωογόνηση της οικονομίας από τη «φούσκα» της δεκαετίας του '90, τον αποπληθωρισμό και στην άμβλυνση του κόστους από τις δύσκολες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα έπλητταν συγκεκριμένους τομείς -και κατεστημένα συμφέροντα- βραχυπρόθεσμα, με αντάλλαγμα μεγαλύτερα αλλά διάχυτα οφέλη αργότερα.

Σήμερα οι οικονομικές συνθήκες είναι διαφορετικές. Ο πληθωρισμός καλπάζει. Οι «μεταρρυθμίσεις» της Τακαΐτσι, οι οποίες η ίδια ισχυρίζεται ότι αντιπροσωπεύουν «υπεύθυνα και προληπτικά δημόσια οικονομικά», στερούνται μιας στρατηγικής ανάπτυξης για την ενίσχυση της παραγωγικής ικανότητας της οικονομίας και περιορίζονται σε αμυντικές δαπάνες και μέτρα «τσιρότα».

Οι μειώσεις φόρων και η στήριξη των δαπανών για τα νοικοκυριά πιθανότατα θα τροφοδοτήσουν μόνο τον πληθωρισμό που προκαλεί την κρίση κόστους ζωής.

Και στη ρίζα αυτής της δημοσιονομικής παράλυσης είναι η πάλαι Ιαπωνική οργανωσιακή πυραμίδα -στην οποία η Τακαΐτσι δεν είναι παρά χαλίκι-, που βάζει την παραγωγική μονάδα, τον άνθρωπο, σε δεύτερη μοίρα.

Black Gaisha

Θάνατος από εργασιακή εξάντληση ή αλλιώς «Karoshi». Ένας όρος που αναγκάστηκε να συμπεριλάβει η κορπορατιστική Ιαπωνία στο λεξιλόγιό της, μετά από δεκαετίες προσπάθειας να ανακτήσει τα «Χαμένα Χρόνια», μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ή μετά την οικονομική κατάρρευση του τέλους της χιλιετίας.

Διαβάστε ακόμα: Ούτε στις ταινίες: Κινηματογραφική ληστεία στην Ιταλία με μασκοφόρους, εκρήξεις και πυροβολισμούς

Στην περιγραφή αυτού του όρου στο λεξικό θα μπορούσε να περιληφθεί όλη η «μαύρη» ιστορία της ιαπωνικής κατάστασης: «Το όλον πριν τον άνθρωπο», όπου το «όλον» είναι ένα πληρωμένο με αίμα μέρισμα που καταλήγει πάντα στις τσέπες μίας οικονομικής ελίτ, και όχι στις αποθήκες της «μυρμηγκοφωλιάς».

H Ιαπωνική εργατικότητα είναι τόσο διάσημη όσο και ο αντίκτυπός της. Στο κέντρο αυτής της κυψέλης εκμετάλλευσης είναι οι Black Gaisha (Μαύρες Εταιρείες), επιχειρήσεις που απαρτίζουν κυρίως τους κλάδους των logistics, της πληροφορικής, της τεχνολογίας και άλλων υπηρεσιών.

Οι Black Gaisha δεν είνα κάθε εταιρεία, οι Black Gaisha δεν είναι η Ιαπωνία, αλλά είναι η οικονομική ραχοκοκαλιά μίας χώρας όπου «φιλότιμο» σημαίνει «σκύβω το κεφάλι» ή «δουλεύω μέχρι να βγει η δουλειά».

Οι Black Gaisha προσλαμβάνουν νέους και πρόθυμους εργαζόμενους μαζικά, εκμεταλλεύονται κάθε νομική παράγραφο που επιτρέπει την εκμετάλλευση και την παρακράτηση αμειβών, όπως οι «ελάχιστες υπερωρίες», και χαρακτηριστικά, δράττονται της ιαπωνικής ιδιοσυγκρασίας του καθήκοντος και της «αρετής υποτέλειας» ώστε, πέρα πια από την εργοδοτική εκμετάλλευση, να κακοποιούν ψυχικά και σωματικά τους υπαλλήλους τους. 

Και ο αντίκτυπος; Μία από τις χώρες που ποδηγετούν στην αυτοκτονικότητα, το εργασιακό burnout, την κοινωνική αλλοτρίωση.

Αλλοτρίωση των ανδρών από τις γυναίκες, των παιδιών και των εγγονιών από τους παππούδες, απομόνωση, αυξανόμενη κοινωνική διαστροφή και απομάκρυνση των δύο φύλων.

Σκοτώνουν τα ελάφια...

Τον Σεπτέμβριο του 2025, η Σανάε Τακαΐτσι καταπιάστηκε με ένα θέμα της επικαιρότητας που θα σας φανεί γνώριμο, αν αναπολήσετε ελληνικές ειδήσεις για Βρετανούς τουρίστες στη Ζάκυνθο.

Ακόμα υποψήφια για το χρίσμα, η Τακαΐτσι είχε δηλώσει πως επιβεβαίωνε μέχρι πρότινος αβάσιμα δημοσιεύματα ότι κάποιοι ξένοι τουρίστες έχουν κλωτσήσει ελάφια στο περιβαλλοντικό πάρκο της περιφέρειας Νάρα.

Τα δημοσιεύματα παρέμειναν αβάσιμα, αλλά η Τακαΐτσι είχε δώσει ένα ξεκάθαρο σήμα: Στέκεται δίπλα στους Ιάπωνες που απαυδούν με τους άξεστους και αγενείς «ξένους», αυτούς που ταΐζουν τα ελάφια από το χέρι τους πριν διαβάσουν την ταμπέλα, ουρούν δημοσίως, κάνουν θόρυβο, και το ξέρουμε το παραμύθι.

Σε τελική ανάλυση, ένας πληθυσμός κατά 98% ομοιογενής, όπως οι Ιάπωνες, δεν μπορεί να έχει κάποιο πιο σοβαρό σημείο αναφοράς για να μισεί τον «αλλοδαπό», αλλά πολιτικοί όπως η νυν πρωθυπουργός έχουν κάθε λόγο για να καλλιεργήσουν αυτό το μένος.

Ουσιαστικά είναι δέσμιοί του. Η κατάσταση που περιγράψαμε στο προηγούμενο σκέλος, έχει αφήσει την Ιαπωνία με δείκτη γεννήσεων 1,15 παιδιών ανά γυναίκα, ενώ την τελευταία πενταετία ο πληθυσμός της μειώνεται κατά 600.000 - 700.000 ετησίως.

Με τη σειρά της η δημογραφική κρίση της Ιαπωνίας παράγει όλο και βαθύτερες δημοσιονομικές πληγές, όσο ο γηράσκων πληθυσμός και η απώλεια εργατικού δυναμικού δεν αντιμετωπίζονται.

Πλέον, πολλοί είναι αυτοί που πιστεύουν πως η Ιαπωνία έχει μετατραπεί σε έναν ουροβόρο οργανισμό, όπου η πληθυσμιακή δυναμική και οι κοινωνικές πιέσεις πλέον διαιωνίζουν η μία την άλλη, και δεν θα σταματήσουν ελλείψει πραγματικά ριζοσπαστικών πολιτικών τύπου...Κίνας.

Αυτή τη στιγμή οι αλλοδαποί κάτοικοι της Ιαπωνίας αποτελούν το 3% του πληθυσμού της. Ωστόσο, η διακυβέρνηση της Τακαΐτσι ευελπιστεί να αυξήσει αυτό το ποσοστό, αλλά με τον εξής τρόπο:

Αρχικά, πλασάρει την αυστηροποίηση της εργασιακής μετανάστευσης, ένα ούτως ή άλλως πάγιο πρόγραμμα του ιαπωνικού Υπουργείο Εξωτερικών, απλά μία επιδερμική αυστηροποίηση των απαιτήσεων για έκδοση βίζας, επικεντρώνοντας στην εκμάθηση της Ιαπωνικής γλώσσας και της πολιτογράφησης.

Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση τρέχει τα προγράμματα «αποικισμού» της παραπαίουσας υπαίθρου, πουλώντας εκαταλελειμμένα σπίτια στην αξία των αγροτεμαχίων, ή ακόμα και για συμβολικά ποσά.

Το διπλό μήνυμα είναι ξεκάθαρο για τους αντίστοιχους δέκτες. Η Ιαπωνία χρειάζεται απελπισμένα να ανοίξει τις μπουκαπόρτες της μετανάστευσης, αλλά πρέπει να το κάνει με έναν τρόπο που να απηχεί στον ιαπωνικό εθνικισμό, κι ας μην ξεχνάμε, στον κραταιό κορπορατιβισμό, μία κάστα από στελέχη - Μαθουσάλες που πάνω από όλα προκρίνει την ασφάλεια της στασιμότητάς της.

Η Σανάε Τακαΐτσι χαΐδεύει υποκριτικά το Ιαπωνικό «ελάφι», το οποίο κινδυνεύει να γίνει είδος που απαντάται μόνο σε πάρκα. Και αυτή, όπως και ο μέντοράς της και ο μέντοράς αυτού, έχουν εγκαταλείψει πραγματικά το Ιαπωνικό ελάφι. 

Είναι ασθενικό, είναι γέρικο και το έχουν καταβάλλει οι λύπες. Θα συνεχίσει να το μαστιγώνει μέχρι να δώσει ό,τι έχει, αλλά εν τω μεταξύ, θα βασιστεί και στο εργατικό άλογο και στην ανθεκτική καμήλα.

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.