Ποιους κινδύνους κρύβει το κρύο για την υγεία - Η ιδανική θερμοκρασία για να είμαστε ασφαλείς

Αυτές τις μέρες ο χειμώνας δείχνει «τα δόντια του» με τους μετεωρολόγους να χαρακτηρίζουν τον καιρό «παλιό καλό χειμώνα των προηγούμενων δεκαετιών» με κρύο, χιόνια, βροχές και ακραία καιρικά φαινόμενα, με το 112 να ηχεί προειδοποιητικά στα τηλέφωνα μας.

Πέραν των συστάσεων της Πολιτείας για τον περιορισμό των μετακινήσεων - για τον κίνδυνο  πλημμυρικών φαινομένων - οι καιρικές συνθήκες αυτών των ημερών κρύβουν κινδύνους για τους ανθρώπους με εύθραυστη υγεία καθώς το κρύο, όπως το έντονο στρες και ο καύσωνας επιβαρύνουν τον οργανισμό με ποικίλους τρόπους.

Καρδιοπάθειες

Αν πρέπει να ξεχωρίσουμε μια κατηγορία ανθρώπων με υποκείμενα νοσήματα που «απειλούνται» περισσότερο αυτοί είναι οι καρδιολογικοί ασθενείς, καθώς το κρύο  ζορίζει την λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος, όπως και το έντονο στρες και απαιτεί περισσότερη προσπάθεια  από την καρδιά, όπως επισημαίνει ο καρδιολόγος Δημήτρης Ρίχτερ.

Ειδικότερα, τα άτομα με υπέρταση είναι πιο ευάλωτα, καθώς το κρύο αυξάνει την αρτηριακή πίεση και τους σφυγμούς, προκαλώντας σπασμό στα αγγεία.

Το γεγονός αυτό μπορεί να οδηγήσει σε στηθάγχη, αρρυθμίες, έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο (όχι ξαφνικά αλλά επί εδάφους υποκείμενης νόσου) και γι' αυτό χρειάζεται προσοχή, ζεστά ρούχα και αποφυγή απότομων αλλαγών θερμοκρασίας, δηλαδή μετακίνησης από την πολλή ζέστη στο ψύχος. 

Σε αυτές τις συνθήκες δεν ενδείκνυται φυσικά ούτε η έντονη άσκηση (όπως το περπάτημα μακρινών αποστάσεων ή το ανέβασμα σκάλας) γιατί μέσα στον παλιόκαιρο αυξάνεται πολύ η προσπάθεια που πρέπει να καταβάλλει ο καρδιακός μυς και πάλι οδηγούμαστε στο ίδιο αποτέλεσμα.

Διαβάστε επίσης: Δύο νεκροί και εικόνες απόλυτης καταστροφής από την κακοκαιρία – Πού «χτυπούν» σήμερα τα φαινόμενα

Αναπνευστικά νοσήματα

Στη λίστα  των ασθενών  που κινδυνεύουν από το κρύο περιλαμβάνονται τα άτομα με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα (ΧΑΠ, βρογχίτιδες, άσθμα, οι καπνιστές) καθώς σε αυτές τις συνθήκες διευκολύνεται η μετάδοση ιών και βακτηρίων και η διασπορά των λοιμώξεων.

Επιπλέον, το κρύο και ο ξηρός χειμερινός αέρας μπορούν να ερεθίσουν τους αεραγωγούς, προκαλώντας σύσπαση (βρογχόσπασμο) και βήχα, ειδικά σε άτομα με αποφρακτικά αναπνευστικά προβλήματα όπως το άσθμα και η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ)

Στο σημείο αυτό να τονίσουμε ότι τα παιδιά που παθαίνουν λαρυγγίτιδα και βήχουν με αυτόν τον ξερό βήχα που θυμίζει τον ήχο της εξάτμισης μοτοσυκλέτας βελτιώνουν την κλινική τους εικόνα αν πάρουν μερικές αναπνοές έξω στον καθαρό αέρα. Ωστόσο, πρέπει να είναι πολύ καλά ντυμένα.  

Ρευματολογικές ασθένειες

Επίσης, το κρύο ταλαιπωρεί τους ασθενείς με ρευματολογικά νοσήματα και εντείνει τις ενοχλήσεις σε όσους υποφέρουν από αρθριτικά.  Το κρύο και η υγρασία επιδεινώνουν τους πόνους της αρθρίτιδας, προκαλώντας σύσπαση μυών, μειωμένη αιμάτωση στις αρθρώσεις και αύξηση του ιξώδους του αρθρικού υγρού, κάνοντας τις κινήσεις πιο δύσκαμπτες και επώδυνες.

Γι΄ αυτό άλλωστε οι άνθρωποι με αρθρίτιδα και οστεοαρθρίτιδα μπορούν να αντιληφθούν τις αλλαγές του καιρού από ενοχλήσεις που νιώθουν στο σώμα τους.  

Ενώ το ίδιο το κρύο δεν προκαλεί αρθρίτιδα, οι αλλαγές της βαρομετρικής πίεσης που το συνοδεύουν μπορεί να προκαλέσουν οίδημα (πρήξιμο) στις αρθρώσεις. Γι αυτό οι ασθενείς με ρευματοπάθειες πρέπει να είναι ντυμένοι ζεστά, να ενυδατώνονται συστηματικά και  να παίρνουν τα φάρμακα τους, ενώ μπορεί να τους βοηθήσει η φυσικοθεραπεία.  

Διαβάστε επίσης: Άνω Γλυφάδα: Η στιγμή που γυναίκα διασώζεται την τελευταία στιγμή από ορμητικό χείμαρρο

Για να μειωθεί η επιβάρυνση στην υγεία, τέτοιες ημέρες πρέπει να ντυνόμαστε καλά και να υιοθετούμε τη λογική του ντυσίματος σε στρώσεις (αυτό που λέμε ντυνόμαστε «σαν  κρεμμύδι») όπως επισημαίνει ο φυσικοθεραπευτής Τάσος Τερζόπουλος,  ώστε να μπορούμε μπαίνοντας σε εσωτερικούς χώρους να βγάζουμε, μια-μια τις στρώσεις ρούχων.

Επίσης, οι ηλικιωμένοι και οι άνθρωποι με κινητικά προβλήματα πρέπει να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους για να μην γλιστρήσουν πάνω σε ολισθηρές  επιφάνειες όπως τα βρεγμένα πλακόστρωτα και τα πεζοδρόμια και οι πλατείες καλυμμένες με χιόνι

Ολισθηρές επιφάνειες

Δυστυχώς, στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας πολλές πλατείες και εμπορικά κέντρα είναι καλυμμένες ακατάλληλα πλακίδια, τα οποία δεν έχουν αντιολισθητική επιφάνεια και σε μία μέρα με καταρρακτώδη βροχή και πολύ περισσότερο όταν χιονίζει μετατρέπονται σε πίστα παγοδρομίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το εμπορικό κέντρο της Κηφισιάς όπου εάν χιονίσει, οι πολίτες κάνουν πατινάζ.  

Οι ολισθηρές επιφάνειες ενέχουν σοβαρό κίνδυνο πτώσεων και καταγμάτων και όσοι κυκλοφορούν έξω σε τέτοιες συνθήκες πρέπει να φορούν τα κατάλληλα υποδήματα. Τα πιο ακατάλληλα υποδήματα είναι τα ψηλοτάκουνα και τα απλά αθλητικά, ενώ τα πλέον κατάλληλα είναι τα ορειβατικά παπούτσια με αυλακωτές σόλες.  

Ένα άλλο πρόβλημα που παρατηρήθηκε και  στα χρόνια της οικονομικής κρίσης είναι ότι αρκετά σπίτια δεν θερμαίνονται σωστά, λόγω του υψηλού ενεργειακού κόστους, με συνέπεια να έχουν υγρασία. Η υγρασία καταρχάς  κάνει την αίσθηση της θερμοκρασίας μέσα στο σπίτι πιο χαμηλή δηλαδή για παράδειγμα ένα σπίτι με 18 °C, αν έχει υγρασία 70%, τότε η αίσθηση είναι πως μέσα στο σπίτι η θερμοκρασία μπορεί να είναι 14°C. Επιπλέον, η υγρασία ευνοεί την ανάπτυξη μυκήτων,  που προκαλούν  αναπνευστικά και άλλα προβλήματα.

Διαβάστε επίσης: Ιστορικές ποσότητες βροχής στην Αττική: Πλησιάζουν ρεκόρ 65 ετών – Τι δείχνουν τα στοιχεία

Προσοχή με τα θερμαντικά σώματα

Θυμίζουμε ότι οι ειδικοί συνιστούν τα σπίτια μας να μην  είναι «φούρνοι» ακόμα και τις πιο κρύες μέρες του χειμώνα. 

Η θερμοκρασία, καλό είναι, να παραμένει σταθερή ειδικά στους χώρους που κοιμόμαστε να μην κάνει υπερβολική ζέστη γιατί δεν μάς κάνει καλό.  

Μια καλή θερμοκρασία για τον χειμώνα είναι κοντά στους 23°C. Ο τρόπος θέρμανσης του σπιτιού επηρεάζει την υγεία καθώς έχουμε δει σε παλιότερα χρόνια να συμβαίνουν τραγικά περιστατικά με ανθρώπους που λόγω οικονομικής ανέχειας είχαν προσπαθήσει να θερμανθούν με μαγκάλι και είχα χάσει τη ζωή τους καθώς το μαγκάλι μπορεί να γίνει πηγή  θανατηφόρου μονοξειδίου του άνθρακα.

Επίσης, χρειάζεται προσοχή με τα θερμαντικά σώματα και τους θερμοπομπούς, να μην καλύπτουμε τις επιφάνειές τους με αντικείμενα ή βρεγμένα ρούχα και να αποφεύγουμε να βάζουμε αξεσουάρ πάνω στην επιφάνειά τους (κάλτσες, γάντια, σκουφιά, εσώρουχα) – γιατί μπορεί να προκληθεί ακόμα και πυρκαγιά.

Τοξικό το τζάκι για την υγεία όλων

Το ίδιο ισχύει για τα τζάκια, που  μπορεί να δημιουργούν θαλπωρή αλλά ρυπαίνουν την ατμόσφαιρα με μικροσωματίδια αιθάλης τα οποία εισχωρούν βαθιά στο κροσσωτό επιθήλιο των πνευμόνων και προκαλούν συσσωρευτικές βλάβες.

Η αιθάλη επιδεινώνει όλα τα αναπνευστικά νοσήματα και ενοχοποιείται για μία σειρά καρκίνων, πέραν του εμφανούς (καρκίνου των πνευμόνων).

Διαβάστε επίσης: Κακοκαιρία: «Βούλιαξαν» οχήματα στην Λεωφόρο Ποσειδώνος από τις ισχυρές βροχοπτώσεις

Επιπλέον, η λειτουργία τζακιού χωρίς προστατευτικό κάλυμμα μπορεί να προκαλέσει πυρκαγιά, από σπίθα ή κούτσουρο που θα κυλήσει όπως έχει συμβεί πολλές φορές και στην πατρίδα μας. Οι φονικές συνέπειες ενός τέτοιου ατυχήματος αποτυπώνονται σε ένα από τα πιο συγκλονιστικά κινηματογραφικά έργα με τίτλο «Manchester by the sea» (στα ελληνικά, «Μια πόλη δίπλα στη θάλασσα»), με τον ηθοποιό και σκηνοθέτη  Κέισι Άφλεκ να κερδίζει δίκαια το Όσκαρ Α’ ανδρικού ρόλου για την ανυπέρβλητη ερμηνεία του (ενός πατέρα που άθελα του,  ξέχασε να βάλει το διαχωριστικό στο τζάκι και έκαψε το σπίτι και την οικογένειά του).

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με έρευνες της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, ο καπνός των τζακιών και γενικά η ατμοσφαιρική ρύπανση από τζάκια, ψησταριές εξατμίσεις αυτοκινήτων, ντίζελ οχήματα κτλ ευθύνονται ετησίως 12.000 έως 13.000 πρόωρους θανάτους από αναπνευστικά και καρδιαγγειακά νοσήματα καθώς και αρκετές μορφές καρκίνου. Σε όλες τις περιπτώσεις, κοινός παρονομαστής είναι τα μικροσωματίδια της αιθάλης (ΡΜ2,5 και ΡΜ10) .

Όπως εξηγεί ο πρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, Ευάγγελος Φιλόπουλος, το πρόβλημα δεν εστιάζεται σε επαρχιακούς οικισμούς μέσα στο πράσινο (όπως το Πήλιο, ο Άγιος Αθανάσιος Πέλλας ή η ορεινή Αρκαδία) όπου μερικά παραδοσιακά σπίτια έχουν ένα τζάκι και το ανάβουν, καθώς το δάσος, σαν πνεύμονας πρασίνου λειτουργεί «καθαρτικά». Το πρόβλημα εστιάζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα και ειδικότερα στο λεκανοπέδιο Αττικής όπου σε μια περιοχή με εγκλωβισμένη ατμόσφαιρα και λίγα δέντρα έχουν αυξηθεί πολύ τα σπίτια που έχουν τζάκι και όλα αυτά τα τζάκια παράγουν πολύ καπνό, χωρίς να μπορούν να θερμάνουν για ώρες το σπίτι, δηλαδή έχουν χαμηλή ενεργειακή απόδοση ενώ έχουν την ίδια στιγμή μεγάλη συμβολή στην επικίνδυνη για την υγεία ατμοσφαιρική ρύπανση.

Το πρόβλημα γιγαντώνεται εάν στα τζάκια οι οικογένειες καίνε ξύλα που έχουν υγρανθεί οπότε βγάζουν τοξικό καπνό και μέσα και έξω από το σπίτι όπως και όταν καίγονται ακατάλληλα υλικά. Όλοι θυμόμαστε τα δύσκολα χρόνια των μνημονίων που τους χειμερινούς μήνες ένα γκρίζο σύννεφο κάλυπτε την Αττική, δηλητηριάζοντας τον οργανισμό μας.  

Αυτή η ρύπανση είναι δύτη μολύνουμε και τον δικό μας τον αέρα μολύνουμε και τον αέρα της γειτονιάς μας

Το ίδιο ισχύει για τον καπνό που βγαίνει από τις ψησταριές όπου θα πρέπει να υπάρχουν ειδικά φίλτρα και φυσικά το ίδιο ισχύει για την ατμοσφαιρική ρύπανση από άλλες πηγές (οχήματα, βιομηχανίες κτλ).

Διαβάστε επίσης: Απίστευτες εικόνες με βυθισμένα ΙΧ κάτω από τη γέφυρα Σπύρου Λούη - Βίντεο του Reader

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα αδέσποτα, που και αυτά κρυώνουν

Τις ημέρες με πολύ κρύο υποφέρουν και τα αδέσποτα ζωάκια. Έξω από το σπίτι μας, μπορούμε να μεριμνήσουμε γι αυτά, βάζοντας σε προστατευμένο μέρος χαρτόκουτα με εφημερίδες (που μονώνουν) βοηθούν να περιοριστεί η αίσθηση του κρύου. Επίσης, μπορούμε να τοποθετήσουμε σε στεγασμένα μέρη μεταλλικά ή πήλινα μπολ με νερό και ξηρά τροφή, ώστε το περιεχόμενό τους να μην βραχεί.  

Τον χειμώνα αποφεύγουμε τα πλαστικά δοχεία (παγωτού, γιαουρτιού κτλ) γιατί μπορεί να τα παρασύρει εύκολα ο άνεμος.  Τέλος, μπορούμε να ρίξουμε τριμμένο μπαγιάτικο ψωμί που μας περισσεύει σε αυλές και βεράντες για τα πουλάκια

Στα συγκροτήματα σπιτιών και στα εμπορικά κέντρα μία εύκολη κίνηση που μπορεί να δώσει καταφύγιο στα αδέσποτα ζώα είναι να τοποθετήσουμε μια παλιά πετσέτα ή ένα τριμμένο κουβερτάκι  που δεν χρησιμοποιούμε πια, πάνω στο ψάθινο ή πλαστικό ή υφασμάτινο χαλάκι της εισόδου ώστε να δημιουργήσουμε ένα ζεστό στρώμα για τα τετράποδα της περιοχής που δεν έχουν σπίτι.  

Η καλύτερη λύση φυσικά είναι να αποφασίσουμε να υιοθετήσουμε ένα από αυτά, κάτι που θα μας το ανταποδώσει χαρίζοντάς μας άνευ όρων αγάπη!

Ακολουθήστε το Reader στα Google News για να είστε πάντα ενημερωμένοι για όλες τις ειδήσεις και τα νέα από την Ελλάδα και τον κόσμο.